ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

VEKALETEN OY KULLANMA SİSTEMİNİN İŞLEYİŞİ

1.VEKALETEN OY KULLANMA SİSTEMİNDE ÖNEMLİ KAVRAMLAR

ABD hukukunda, vekaleten oy kullanma sistemine ilişkin bir çok müessese bulunmaktadır. İncelememizde konumuz açısından ehemmiyet arz eden müesseseler üzerinde duracağız.

I. VEKALET FORMU (FORM OF PROXY)

Vekaleten oy kullanma sisteminde kullanılan en önemli materyallerden birisi vekalet formudur([1]). Vekalet formunun ne şekilde olacağı konusunda, eyaletlerin farklı düzenlemeleri olmakla beraber, müşterek oldukları hususlarda az değildir. Mesela, vekalet belgelerinin yazılı olması gerektiği eyalet kanunlarının çoğu tarafından kabul edilmiştir([2]). Vekalet formunun geçerli bir şekilde oluşması için, hiç bir özel kelimeye ihtiyaç yoktur([3]). Ancak formda kullanılan dilin akıcı ve açık olması gereklidir([4]). Bazı eyalet kanunları, vekalet formlarının geçerli olacağı sürenin de formda bulunması gerektiği hususunu da düzenlemişlerdir([5]).

Vekalet formlarıyla ilgili olarak 14a-4 kuralı, vekalet formunda, çağrının kimin tarafından yapılmış olduğunu gösterir ibaresinin, bulunması gerektiğini belirtir. Bir başka deyişle, vekalet çağrısı yönetim tarafından mı? yoksa yönetim karşıtı muhalifler tarafından mı? yapıldığının vekalet formunda gösterilmesi gereklidir. Mesela, çağrı şayet yönetime muhalif olan grup tarafından yapılıyorsa; "Bu vekalet yönetime muhalif olan grup adına John Brown tarafından istenir", ya da "vekalet Simith Jones Co. pay sahiplerini koruma komitesi tarafından istenir" gibi ifadelerin bulunması gerekir([6]).

Adet olan genelde, en az iki ya da daha fazla vekalet aracısının isminin vekalet formunda bulunmasıdır. Eğer çağrıyı yönetim yaparsa, aracılar genellikle görevliler (officers) ya da yöneticilerdir (director of the company). Eğer çağrı yönetim karşıtı muhalifler tarafından yapılmışsa, gerçek kişi ismi, genellikle komiteyi destekleyen üyelerden en seçkin ve tanınmışı ya da komiteye danışmanlık yapan avukatlarıdır([7]). Aracıların, yönetim kurulu için aday olmalarını engelleyici hiç bir hüküm yoktur. Vekalet formunda ismi geçen aracının iki önemli yetkisi vardır([8]). Birincisi, müvekkillerinin yokluğunda, işlemleri yapmaya tam yetkilidir. İkincisi, görüşebilme ve müzakere edebilmesidir.

Komisyon düzenlemesine uygun olan bir vekalet formunda, toplantı tarih ve yerinin bulunması gerekir (14a-4(d) kuralı). Zaten formda yer alan tarih ve yer, yetkinin kullanılmasının yer ve tarihini göstererek bir nevi sınırlandırma yapar([9]).

Vekalet formu özellikle vekalet aracılarının yetkilerini beyan etmelidir([10]). Bir başka deyişle, vekalet aracısı yönetim kurulu seçimi için oy kullanmaya, toplantı öncesi teklif vermeye ve diğer meselelerde oy kullanmaya yetkili olup olmadığı da belirtilmelidir.

Ayrıca, vekalet formunda 14a-4(b) kuralı tekliflerde oy kullanmasında yetkilerin sınırlandırılabileceği direktiflerin yazılmasına müsaade etmiştir. Diğer önemli hususta, formun geçerliliği için pay sahibinin imzasının bulunmasıdır([11]).

Bir çağrı grubu, vekalet formlarının farklı türlerinden birini tercih edebilir. Uygulamada en çok kullanılan formlar şunlardır([12]);

1) Return Post Card Form (geri gönderilebilen posta kart); vekalet formu düzenli bir şekilde, posta kartının arkasına basılıdır. Çağrı grubunun adresi kartın ön yüzüne basılıdır. Pay sahibi isterse, kartın arka yüzünü doldurup, imzalar ve postalar.

2) Letter Form (mektup formu); vekalet formu, mektup kağıdının içine vekalet formu yazılır ve pul yapıştırılmış zarf ilave edilir. Pay sahibi mektup kağıdında basılı formu doldurup, imzalar ve pul yapıştırılmış zarfın içine koyarak postalar.

3) Card Form (kart form); Vekalet formu düz bir karta basılıdır. Bu karta ilaveten pul yapıştırılmış bir zarf eklenir. Pay sahibi, kart formu doldurup, imzalar ve pul yapıştırılmış zarfa koyarak postalar.

Komisyon vekalet mücadelesinde, yönetimin ve yönetim karşıtı muhaliflerin farklı renkte vekalet formu kullanmalarını ister([13]).

II. VEKALET BEYANNAMESİ (THE PROXY STATEMENT)

ABD Hukukunda, vekaleten oy kullanma sisteminde kullanılan önemli materyallerden birisi de vekalet beyannamesidir. Vekalet beyannamesi, vekalet formuna benzer bir fonksiyon icra etmekle beraber, Komisyon tarafından daha teferruatlı bir şekilde düzenlenmiştir. Vekaleten oy kullanma yolu ile genel kurul toplantısına katılmak isteyen pay sahiplerine, Schedula (Liste) 14 A`da belirtilen bilgileri kapsayan bir vekalet beyannamesi gönderilir([14]). Bu beyanname taslağı pay sahiplerine gönderilmeden önce Komisyonun  incelemesinden geçirilir([15]).

Liste 14 A ile istenen bilgiler tamamıyla detaylı araştırmaya dayanır. Komisyon bu düzenleme ile vekalet (proxy) mücadelesinin arkasındaki gerekçeleri kamuoyuna duyurmayı amaçlar([16]).

Vekalet beyannamesinde bilgilerin sunuluş şekli hakkında 14a-5 kuralı bir takım düzenlemeler getirmiştir. Buna göre, bilgiler açık bir şekilde konularına göre, gruplara ayırarak, uygun başlıklar halinde sunulması, ilk sayfasında ihraççı kuruluşun posta adresi ve kod numarası ile varsa irtibat bürosuna ilişkin bilgiler ve belgelerin pay sahiplerine gönderildiği tarih yazılır.

2.VEKALET (PROXY) MÜCADELESİNDE YÖNETİMİN VE MUHALİFLERİN ALDIĞI TEDBİRLER VE STRATEJİLER

Anonim şirketlerdeki pay sahiplerinin sayılarının sürekli bir şekilde artması vekalet mücadelesinin önemini de artırmıştır([17]). Bununla birlikte pay sahiplerinin ferdi olarak yönetim üzerindeki etkisi de azalmıştır. Nadir olarak herhangi bir pay sahibi ya da pay sahibi grubu anonim şirketi kontrol etmekteydi. Bundan böyle "absolute" (tam) kontroldan ziyade "effective" (etkili) ve "working" (çalışkan) kontrolü anonim şirketler esas almaya başladı. Etkili kontrolü sağlama ise, yeterli pay senedini toplamaya böylelikle seçimde yönetim kurulu üyelerinin çoğunluğunu ele geçirmeye bağlı bulunuyordu. Böylelikle de anonim şirketlerde vekalet mücadelelerinin ehemmiyeti de giderek artıyordu([18]).

I. YÖNETİM TARAFINDAN ALINAN TEDBİRLER

Vekaleten oy kullanma mücadelesinde yönetim tarafından, genel kurul toplantısı yapılmadan önce, muhaliflerin hareketlerini akim bırakmak ve tekrar yönetim kurulunu ele geçirmek için bir çok tedbir ve strateji tespit edilmektedir([19]). Şimdi sırasıyla bu tedbir ve stratejileri inceleyelim.

A. Değişiklikleri İnceleme ve Payların Analizi

Yönetim, genel kurul toplantısı öncesi ilk olarak şirketin sahip olduğu pay senedi adedini tespit etmeli ve pay senetlerinin ne kadar oy`a tekabül edeceğini araştırmalıdır([20]). Buna göre yönetim gerekli nisabı sağlamak için ihtiyaç duyacağı pay senedi miktarını tahmini olarak hesap edebilecektir.

Yönetimin diğer yapacağı önemli işlerden biri de şirket pay defterindeki en son değişikleri incelemektir. Zira pay senetleri nama yazılı olması sebebiyle, senetlerin satılması halinde şirkete karşı bu satımın hüküm ifade etmesi için, şirket pay defterine işlenmesi gerekir. Yönetim işte bu değişikleri genel kurul öncesi incelemek durumundadır([21]).

Anonim şirketlerde bir çok pay sahibi bulunmaktadır. Genel kurul toplantısında pay sahiplerinin hepsi oy kullanamayacaktır. Zira bir çok pay sahibi vekaletlerini gönderemez ya da çeşitli sebeplerden dolayı genel kurul toplantısına gereken ilgiyi gösteremez. Vekalet mücadelesi olmaksızın anonim şirket görevli memur ya da profesyonel aracılarla gerekli nisabı temin eder. Mücadelesiz seçimlerde nadir olarak % 75`in aşıldığı görülür([22]).

Yönetimin genel kurul öncesi yapacağı işlemleri bir misalle açıklayacak olursak([23]); 1 milyon pay senedi olan bir anonim şirket farzedelim. Eğer yönetim 250 000 pay senedini kontrol altında tutuyorsa ve tahmini olarak genel kurula pay senetlerinin % 85`i ya da 850 000 pay senedi katılacaksa, yönetim genel kuruldan başarıyla çıkmak istiyorsa 425 001 pay senedi ile çoğunluğu sağlayabilecektir. Buna göre yönetimin vekalet çağrı yoluyla 175 001 oy toplaması gerekecektir.

B. Pay Sahipleriyle İlişkiler

Yönetim, genel kurul öncesi yapacağı işlemlerden birisi de pay sahipleriyle iyi ilişkiler kurmak ve bu ilişkileri devam ettirmektir. Yönetim özellikle birden fazla pay senedini uhdesinde bulunduran pay sahiplerine gereken önem ve özeni göstermelidir. Yönetim ile pay sahipleri arasındaki ilişkiler yazışmalar, telefon görüşmeleri gibi durumlarda kendini gösterir. Bundan dolayıdır ki yönetim, pay sahipleriyle yaptığı yazışma ve telefon konuşmalarındaki usluba dikkat etmelidirler([24]). Pay sahipleriyle ilişkiler kendisini kar dağıtımı, menkul kıymet ihracı, sermayenin kullanımı ve yönetim kurulunun başkan seçmesinde kendisini hissettirir([25]).

C. İçtüzük ve Sözleşmenin İncelenmesi

Anonim şirket sözleşmesi kurucular tarafından hazırlanan ve ilgili makamlarca kabul edilen yazılı bir akittir([26]). Sözleşmede düzenlenmeyen veya genel bir ifade ile geçilip ayrıntıları gösterilmeyen hususları düzenleme anonim şirketlerde içtüzükle olabilir([27]). Yönetim genel kurul öncesi, anonim şirketin sözleşme ve iç tüzüğünü gözden geçirmesi uygun olacaktır. Özellikle cumulative oy sisteminin gözden geçirilerek, buna ilişkin hükümlerin çıkarılması ya da alıkonulması uygun olacaktır([28]). İçtüzük hükümleriyle pay sahiplerinin özel bir toplantıya çağrılması, pay sahiplerinin toplantısına başkanlık edecek görevlinin yetkileri, seçim müfettişlerinin atama ve yetkileri, vekaletlerin doldurulması gibi hususların tamamı dikkatlice gözden geçirilir([29]).

D. Uzmanlar Heyetinin Oluşturulması

Yönetim yukarıda belirtilen işlemleri yaptıktan sonra, bir uzmanlar heyeti oluşturur. Mücadelenin akıllıca yürütülmesi ve hataların asgariye indirilmesi için bu kurulun oluşturulması zorunludur. Bu kurul, şirket danışmanları, avukatlar, muhasebeciler, profesyonel vekalet aracıları, şirket sekreterinden oluşur([30]). Vekaleten oy kullanma mücadelesinde yönetimin plan ve stratejisini tespit etmede önemli rol oynarlar([31]).

E. Program Hazırlama

Yönetim uzmanlar heyetini oluşturduktan sonra, bu heyetin görüşünü de alarak vekalet mücadelesinde yapacağı işleri gösterecek bir program hazırlar([32]). Bu programda yönetim yapacağı işleri günü gününe yazar ve mücadelede bu programı takip eder.

F. Yeni Etkili Bir Programın Kabulü

Eğer zaman ve şartlar müsaade ederse, yönetim yeni bir program yaparak, yeni hedefler tespit ederek, pay sahiplerine şirin gözükmek isteyebilir([33]). Aslında bu yeni program hazırlama tamamen yönetimin, muhaliflere karşı bir taktiği ve stratejisidir. Ancak bu taktiğin başarılı olması için, pay sahiplerinin ilgisini çekecek nitelikte olması gerekir([34]).

G. Raporlar

Yönetim, genel kurul toplantısı öncesi şirketin faaliyeti hakkında raporlar düzenlemek suretiyle pay sahiplerini bilgilendirmeyi amaçlar([35]). Yönetim bu sayede muhaliflerin oy toplamak için pay sahiplerine şirket hakkında verecekleri, yanlış ve hatalı bilgileri engellemiş olur.

H. Yönetimin Aday Listesi

Yönetim vekalet mücadelesine başladığı andan itibaren yeniden yönetim kurulu için aday listesi hazırlamalıdır. Bu vekalet mücadelesinde yönetimin, muhaliflere karşı kullandığı stratejilerden biridir. Böylelikle yönetim güya yeni ve farklı bir aday listesi hazırlar ve pay sahiplerinin muhalifler tarafından yönlendirilmesini engellemeye çalışır. Yönetimin pay sahiplerinin karşısına eski yıpranmış bir yönetim kurulu listesiyle çıkması, muhaliflerin lehine bir durum olacaktır([36]).

I. Yönetimin Teklifleri

Yönetim muhalifler ile kendi aralarındaki güç mücadelesinin gelişmesini ve sertleşmesini engellemek için pay sahiplerinin lehine tekliflerde bulunur([37]). Bu teklifler şirket sözleşmesinin ve içtüzük hükümlerinin pay sahipleri lehine değiştirilmesini içerebilir([38]).

İ. Muhalifler Hakkında Bilgiler

Vekalet kuralları muhaliflere katılanlara ilişkin olarak bir takım bilgilerin verilmesini düzenler. Bu kurallar son on yıl içerisinde muhaliflerden birinin başka bir vekalet mücadelesine katılıp katılmadığını, geçmişte ne gibi işler yaptığını ve adli bir suçtan ceza mahkumiyeti alıp almadığı hususlarını içerir([39]).

J. Yönetimin Diğer Stratejileri

Vekalet mücadelesinde yönetim, muhaliflere karşı sürekli taktik ve strateji içerisindedir. Yönetim, muhaliflerin pay sahipleri listesini ele geçirmelerini ve şirket defterlerini incelemelerini engellemeye çalışır. Yönetim genellikle, muhaliflerin bu isteğini dürüstlük kuralına aykırı olduğu iddiasıyla reddeder. Muhalifler mahkeme yoluyla bu amaçlarını gerçekleştirmeye çalışırlar([40]).

II. MUHALİFLER TARAFINDAN ALINAN TEDBİRLER

Vekalet mücadelesinde muhalifler yönetime nazaran daha zor şartlar altında çalışırlar. Zira yönetim muhaliflere nazaran önemli avantajlara sahiptir. Yönetim mücadelede iktidar olmanın nimetlerinden istifade eder. Mesela, pay sahipleri listesi, şirket defterleri yönetimin kontrolü altındadır. Yine resmi kurum ve kuruluşlar mücadelede ilişkilerinin bozulmaması için yönetimi desteklerler([41]).

A. Pay Senetlerinin İncelenmesi

Genel kurul toplantısı öncesi yönetimin pay senetleri üzerinde yaptığı incelemeyi, muhaliflerde yaparlar. Bir seçim mücadelesinde muhalifler seçimi kazanmak için ne kadar pay senedine ihtiyaçları olduğunu hesaplarlar([42]). Bu hesaplama şekli aynı yönetimin hesaplama şekline benzer. Bir başka deyişle, muhalifler kendi kontrolleri altındaki pay senedi miktarını tespit ederler ve tahmini olarak genel kurul toplantısına kaç pay senedinin katılacağının göz önünde tutarak, kazanmak için ne kadar pay senedi toplamaları gerektiğini bulurlar.

B. Duyuracakları Bilgileri Hazırlama

Muhalifler yukarıda belirtilen işlemleri yaptıktan sonra, ihtiyaç duydukları pay senedini vekalet çağrısıyla toplamaya çalışırlar. Bunun için muhalifler pay sahiplerine duyurmak için, şirketin faaliyetlerine ve yönetim kuruluna ilişkin bilgileri bir metin halinde hazırlayarak sunar([43]). Bundan amaç ihtiyaç duyduğu vekaletleri toplamak için pay sahiplerini ikna etmektir.

C. Maddi Kaynak ve İnsan Gücü Temini

Bir vekalet mücadelesinde genellikle çok paraya ve insan gücüne ihtiyaç vardır. Bu iki kaynağın temini muhalifler için zor bir olaydır. Vekalet mücadelelerinde yapılan harcamalar, mücadelenin hacim ve büyüklüğüne göre değişmektedir. Küçük bir mücadelelere belki sadece 35 000 dolar harcanırken, çok daha büyük mücadelelerde bu rakam 500 000 doları bulmaktadır([44]).

D. Uzmanlar Heyetinin Oluşturulması

Etkili ve başarılı bir vekalet mücadelesinin yürütülmesi için, avukatlar, halkla ilişkiler uzmanı, vekalet çağrıcıları, muhasebecilerden oluşan bir uzmanlar heyetine ihtiyaç vardır([45]). Muhalifler vekalet mücadelesine başlarken bu heyetin oluşturulmasına çalışırlar.

E. Program

Her mücadelede olduğu gibi, vekalet mücadelesinde de belirli bir program yapılmalı ve ona göre çalışmalar yürütülmelidir. Muhalifler, uzmanlar heyetinin görüşlerini de dikkate alarak, zaman ayarlı bir program hazırlarlar([46]). Bu programın hedefi mücadeleyi kazanmaktır. Program genellikle bir kaç aylık olur. Program içinde yapılacak işleri yerleştirmenin en etkili yolu, sunulacak çalışmanın en son tarihlisinden başlayarak yapılanıdır([47]).

F. Pay Sahipleri Komitesinin Oluşturulması

Muhalifler, yönetime karşı vekalet mücadelesini yürütmek için, kendileri gibi düşünenleri toplamak ve mücadeleye önderlik yapmak amacıyla bir pay sahipleri komitesi (stockholders` committee) kurarlar([48]). Pay sahipleri komitesi programa uygun olarak çalışmalarını yürütür. Yaptığı her türlü yazışmada yönetime karşı muhatap durumundadır([49]).

G. Pay Sahipleri Listesini Elde Etmek

Vekalet mücadelesinde en önemli materyallerden birisi de pay sahipleri listesidir. Pay sahipleri listesi, mücadelenin yürütülmesinde özellikle pay sahipleriyle ilişki kurmada önemli bir fonksiyon icra eder. Bundan dolayıdır ki, yönetim pay sahipleri listesini muhaliflere vermek istemez. Genellikle bu listeyi muhaliflere çok geç ulaştırır. Bu yönetimin değişik bir stratejisidir. Muhalifler pay sahipleri listesini elde etmek için yönetime başvururlar. Yönetim çeşitli sebepler ileri sürerek muhaliflerin talebini reddeder. Bunun üzerini muhalifler mahkemeye müracaat ederek, bu listeye temin etmeye çalışırlar([50]).

H. Anonim Şirket Defterlerini İncelemek

Muhalifler anonim şirketin defter ve belgelerin incelemek suretiyle şirket faaliyetleri hakkında bilgi sahibi olmak isterler. Aslında muhaliflerin bu incelemeden amaçları şirketin dolayısıyla da yönetimin açık ve eksiklerini bulup bunları pay sahiplerine duyurmak ve güçlenmelerini sağlamaktır([51]). Bundan dolayıdır ki yönetim muhaliflere bu imkanı sağlamamaya çalışır. Muhalifler mahkeme yoluyla bu incelemeyi sağlama yoluna giderler([52]).

I. Adaylar Listesini Hazırlama

Muhalifler yönetim kurulu için aday olan kimselerin listesini hazırlarlar. Aday olan kimselerin her birinin geçmişte ne gibi işler yaptıkları hakkında pay sahiplerine bilgi verilir ve tanıtılması sağlanır([53]). Muhalifler yönetim kurulu için aday gösterdikleri kişilerin toplumda tanınmış ve başarılı kimseler olmalarına dikkat etmelidirler([54]).

İ. Pay Senedi Satın Almak

Muhalifler kontrollerindeki pay senedi adedini artırmak için pay senedi satın almak isterler. Ancak bu durum pay senetleri fiyatını artırabilir. Bu yüzden pay senedi alımlarını aracılar vasıtasıyla yapmak daha uygun olacaktır([55]).

3. VEKALET (PROXY) MÜCADELELERİNDE YAPILAN HARCAMALAR

ABD hukukunda, vekaleten oy kullanma sistemi oldukça masraflı ve pahalıdır. Gerek yönetim gerekse muhalif gruplar pay sahiplerine ulaşmak ve onların vekaletlerini temin etmek için büyük çaba ve masraf yapmaktadırlar. Bu masrafların nelerden ibaret olduğunu incelemekten başka, kim tarafından karşılanacağı da önemli bir meseledir.

I. VEKALET MÜCADELESİNDE HARCAMALAR

Vekalet mücadelesinde yönetim ve muhalifler tarafından yapılan harcamalar, anonim şirketin büyüklüğüne, pay sahiplerinin sayısına, mücadelenin şiddetine ve buna benzer değişik faktörlere bağlı olacaktır([56]). Son yıllarda yapılan mücadeleler daha ayrıntılı ve titiz bir şekilde yürütülmektedir. Bundan dolayı artık, mücadelelerde daha çok zamana ve teknik elemana, özellikle de konusunda uzman olan danışmanlara ihtiyaç duyulmaktadır. Vekalet mücadelesinde yönetim ve muhalifler tasarladıklarından daha çok masraflar yapmaktadırlar([57]). ABD`de 1949-50 yılları arasında yapılan vekalet mücadelelerinden bazılarını masrafları göstermesi açısından şematik olarak gösterebiliriz([58]).

Şirketler Pay Sayısı Tarih Yö. Masr.  Muh. Masr.  Galip

1.([59]) Corp. 10.400   1949  134.000     127.000      Muhalif

2.([60]) Corp.  8.500   1950    51.165         6.000      Muhalif

3.([61]) Corp   6.800   1947    20.110       25,775      Muhalif

4.([62]) Corp  16.000   1951    60.159      30.534      Muhalif

5.([63]) Corp  41 000   1954   875.000 1.308.733      Muhalif

6.([64]) Corp   5.100   1954     94.321      94.834      Muhalif

7.([65]) Corp   1.000   1955     34.411                      Yönetim

Meseleyi şirket bazında incelediğimizde, bir şirketin vekalet mücadelesinde yapmış olduğu masrafları şu şekilde gösterebiliriz([66]);

Thompson-Starret Co., 0              Yönetim           Muhalifler

Vekalet Aracıları, ücret ve masraflar 8.129.45   12.579.17

Danışman ücret ve masrafları            5.802.60     6.267.89

Halkla ilişkiler uzmanı için                1.500.00        500.00

Basım için                                        1.789.67     2.145.00

Gönderme ve Postalama                   1.434.13     1.264.91

Diğer Masraflar                                1.463.79     2.998.85

                              20.110.64    25.775.82

II. YÖNETİM VE MUHALİFLER TARAFINDAN YAPILAN HARCAMALARIN KARŞILANMASI

Vekaleten oy kullanma sisteminde yönetim ve muhalifler çeşitli alanlara yönelik harcamalar yapmaktadırlar. Bu harcamalar kim tarafından karşılanacaktır. Şirket fonlarının kullanımı nasıl olacaktır. Bu hususların açıklığa kavuşması gerekmektedir.

A. Yönetimin Yaptığı Harcamalar

Eyalet kanunlarında, vekalet mücadelelerinde yönetimin yaptığı harcamaları nereden karşılayabileceği hususunda bir düzenleme bulunmamaktadır([67]). Özellikle bu harcamaların şirket fonlarından karşılanacağı hususunda hiç bir düzenleme bulunmamaktadır([68]). Bu hususlar hukukun genel ilkelerinden hareketle mahkemeler tarafından düzenlenmiştir([69]).

Anonim şirketlerle ilgili bir çok genel prensip bulunmaktadır. Bunlardan şirketin malvarlığına ilişkin olanlarından "ultra vires" ilkesi konumuz açısından ehemmiyet arz etmektedir([70]). Anonim şirketin amacı ve konusu sözleşmede yer almalıdır. Anonim şirketin medeni haklardan faydalanma ehliyeti sözleşmede yer alan konu ile sınırlı olduğundan, sözleşmede konunun açık ve seçik olarak yer alması gerekir. ABD hukukunda kişi ve mal topluluklarına tüzel kişilik sadece anonim şirketlere tanınmıştır. Bu tüzel kişiliğin medeni haklardan faydalanma ehliyetinin sınırı ve varlığı sözleşmesinde gösterilen konudur. Konu dışında anonim şirketin hukuki varlığı yoktur([71]). Bundan dolayıdır ki yönetimin vekalet mücadelesinde yaptığı harcamaları şirket fonundan karşılayabilmesi hususunun, "ultra vires" ilkesini zedeleyip, zedelemediği tartışmalıdır. Şahsi çıkar ve güç mücadelesi için şirket fonlarının yönetim tarafından kullanılması yersiz olur. Bu genel prensibin vekalet mücadelelerinde yapılan harcamalara uygulanması bir çok problemi beraberinde getirir([72]). ABD`de mahkemeler genellikle vekalet mücadelelerinde yönetimin yaptığı makul harcamaları şirket fonlarından karşılayabileceği yönünde karar vermektedir([73]).

Vekalet mücadelesinde yönetim tarafından yapılan harcamalardan makul olarak kabul edilenler, şu harcama kalemleridir;

- Vekalet Beyannamesi ve Toplantının İlanı:  Vekalet beyannamesi, vekalet mücadelesinde kullanılan en önemli materyallerden birisidir. Pay sahipleriyle ilişki kurmada ve onları bazı konularda bilgilendirmede kullanılır. Bu beyannamelerin hazırlanması, basımı, çoğaltılması, pay sahiplerine gönderilmesi ve pay sahiplerinden şirkete geri gönderilmesi için yapılan masrafların tamamı şirket fonlarından karşılanacaktır([74]). Bunun yanında genel kurul toplantısı için yapılan ilanlara ilişkin harcamalar da şirket fonlarından karşılanabilecektir([75]).

- Toplantının Yürütülmesi Masrafları:  Genel kurul toplantısının yürütülmesi masrafları, genel kurul toplantısı için yapılan ilandan toplantının sona ermesine kadar yapılan harcamaları kapsar. Bu harcamaların tamamı şirket fonlarından karşılanabilir([76]).

- Vekalet Aracıları:  Vekaleten oy kullanma sisteminde, yönetim pay sahiplerinin oylarını toplayabilmek için aracıları kullanırlar. Özellikle, profesyonel vekalet aracıları bu amaca yönelik önemli görevleri ifa ederler. Aracılara yapılan ödemeler şirket fonlarından karşılanabilir([77]). Ancak, profesyonel vekalet aracılarına yapılan ödemelerin makul olmadığını, bu yüzden de şirket fonlarından karşılanmaması gerektiğini ileri sürenlerde bulunmaktadır([78]).

- Halkla İlişkiler Uzmanı:  Pay sahipleriyle ilişki kurmada ve bu ilişkileri iyi bir şekilde devam ettirmede önemli görevler ifa eden halkla ilişkiler uzmanı için yapılan ödemeler de şirket fonlarından karşılanabilecektir([79]).

- Kanuni Danışmanlar:  Şirket sözleşmesine, iç tüzüğe veya kanunlara uygun olarak görevlendirilen danışmanların ücretleri de şirket fonlarından karşılanabilecektir([80]).

- Muhasebeciler ve Güvenilir Analistler:  Vekalet mücadelesinde muhasebecilere ve güvenilir analistlere ciddi ihtiyaç duyulur. Bunlara hizmetleri karşılığında yapılan ödemeler de şirket fonlarından karşılanabilecektir([81]).

- Şirket Çalışanları:  Vekalet mücadelesinde yardımcı hizmetlerde kullanılan şirket çalışanlarına yapılan ödemelerde şirket fonlarından karşılanabilecektir([82]).

B. Muhaliflerin Yaptığı Harcamalar

Muhaliflerin yaptığı harcamaların şirket fonlarından karşılanması için, muhaliflerin başarılı olması ya da olmaması durumlarına göre değişiklik arz etmektedir. Eğer vekalet mücadelesinde muhalifler başarılı olmuşlarsa, bir başka deyişle şirketin kontrolünü ele geçirmişlerse sadece makul olan harcamaları şirket fonlarından karşılanabilir([83]). Ancak bunun için pay sahiplerinin çoğunluğu tarafından karar verilmesi gerekmektedir([84]). 1950 yılında Thompson-Starret şirketinin kontrolü için yapılan mücadelede, muhalifler kontrolü sağladılar. Ancak bu mücadelede yönetim 20 110 dolar harcadı ve bunu şirket fonlarından karşıladı. Muhalifler tarafından şirket kontrolü sağlanmasını müteakip, muhaliflerin yaptığı 25.755 dolarlık harcama, yönetim kurulunun uygun bulması ve pay sahiplerinin çoğunluğu tarafından onaylanmasıyla şirket fonlarından karşılandı([85]).

Muhaliflerin başarısız olması halinde, masrafların ne şekilde karşılanacağı hususunda eyalet kanunlarında bir açıklık bulunmamaktadır. Bu hususa ilişkin bir mahkeme kararında([86]), başarısız olan muhalefetin harcamalarının şirket fonlarından karşılanabileceğine ilişkin hiç bir dayanak bulunmadığını belirtmiştir. Bu karara konu olan olay Philips United Corp., yönetim tarafından ikinci bir kez kontrol altına alınmış ve muhalifler bu mücadelede 13 000 dolar masrafları olmuştur. Muhalifleri temsilen küçük bir azınlık, masraflarının şirket fonlarından karşılanması hususunda bir dava açmışlardır. Ancak mahkeme kararında, davacının taleplerini yerine getirmeye yönelik olarak bir hukuki dayanağın bulunmasının çok zor olduğunu kararında belirtmiştir. Federal Mahkeme ise bir kararında, başarılı olan muhaliflerin masraflarının şirket fonlarından karşılanabileceği hususundan hareketle, başarısız olan muhaliflerinde masraflarının pay sahiplerinin çoğunluğu tarafından kabul edilmesi halinde şirket fonlarından karşılanabileceğini belirtmiştir([87]). 

Doktrinde başarısız olan muhaliflerin de masraflarının şirket fonlarından karşılanması gerektiği ileri sürülmektedir([88]).

Hatta bu hususa ilişkin olarak, başarısız muhalif pay sahiplerine yapılacak ödemeleri hesaplamada şu şekilde bir formülün kullanılmasını önermektedirler. Buna göre;

Yönetimin Makul Harcamaları  . ₌ .                    X                         .

Yönetimce Toplanan Oy Sayısı    Muhaliflerce Toplanan Oy Sa.

X= Başarısız muhaliflere yapılacak ödemeyi ifade eder.

Bu formüle göre yönetimin yaptığı masraflar esas alınmak suretiyle, muhaliflerin masrafları hesap edilebilecektir.

4. VEKALET ÇAĞRI USULLERİ

Amerika’da vekaleten oy kullanma sisteminde, vekalet çağrıları değişik tür ve şekillerde yapılmaktadır. Vekalet çağrısında kullanılan bu usuller genel hatlarıyla incelenecektir.

I. PAY SAHİPLERİYLE YAZILI HABERLEŞMELER

Bir vekalet mücadelesinde, pay sahiplerine bir çok mektup gönderilir. Pay sahiplerine gönderilen bu mektuplar, bir vekalet mücadelesinde baştan başa önemli bir kısmı teşkil eder([89]). Vekalet mücadelesi, taraflar arasında karşılıklı stratejilerin tespit edilip, pay sahiplerini iknaya çalışan mektuplaşmalarla geçer. Bu gibi mektupların bir amacı da, halen görev yapan yönetimle ilgili hoşnutsuzluğun büyüklüğünü tespit etmektir([90]).

Bu ilk mektuplaşmalar, asıl vekalet çağrısı için ilk adım olarak kabul edilir. Bütün bunlar vekalet kuralları (Proxy Rules) içerisinde yapılır([91]).

Vekalet mücadelesinde, oy savaşını kazanmak için, mücadele eden gruplar mektuplaşma yoluyla gayret gösterirler. "Follow-up Letters" olarak adlandırılan, birbirini takip eden mektuplar pay sahipleriyle haberleşmek üzere gönderilir. Ancak bu yazışmalar Komisyonun hileye ilişkin düzenlemelerine uygun olarak, Komisyonca denetlenir. Komisyonun bu konudaki 10 (b) (5) kuralı, ABD`de bir çok davaya konu olmuştur([92]). Bu kural metni şöyledir([93]);

"Bir kimsenin doğrudan ya da dolaylı olarak,

1- Aldatmak amacıyla, herhangi bir plan, desise veya hüner kullanması,

2- Maddi vakalar hakkında gerçeğe aykırı beyanda bulunulması veya yapılan açıklamaların, yapıldıkları şartlar altında diğer şahısları yanıltmamaları için gerekli olan bilgileri açıklamaktan kaçınması,

3- Bir menkul kıymetin alım satımında, herhangi bir kimseye karşı hile teşkil edilecek veya onu aldatacak her türlü davranışta bulunması yasaktır".

Takip eden mektuplar pay sahiplerinin vekaletlerini kazanmak için başlatılan kampanya da önemli rol oynar. Böylelikle çağrı grubu, pay sahiplerinden en son tarihli vekalet sağlamaya gayret gösterirler([94]). Takip eden mektuplara, vekalet formu ve pul yapıştırılmış zarf ilave edilir([95]). Eğer vekalet çağrısı, yöneticilerin seçimi için yapılmışsa, bu takdirde yıllık raporlar da eklenir (14a-3b Kuralı).

II. ARACILAR (BROKERS) VASITASIYLA ÇAĞRI

1954 yılında 27 şirketin pay sahipleri üzerinde yapılan bir çalışmada, ortalama olarak toplam pay senetlerinin yüzde 23 ve pay sahiplerinin yüzde 25`inin temsilcisinin aracılar olduğu tespit edilmiştir([96]). Aracılar tarafından yapılan çağrı pay sahipleri tarafından yapılan çağrılardan daha zor ve pahalıdır.

Aracılar sadece toplantıda oy kullanmak ve vekaleti yerine getirmekle yükümlüdürler. Bu yüzden bir çağrı grubu aracıdan vekalet istemelidir. Aracı çekişmesiz meseleler istisna, müşterilerden oy kullanma direktifi olmadıkça vekalet vermeyebilir.

Bir anonim şirketin kontrolü için vekalet mücadelesinde, yöneticilerin seçimi için vekalet isteyen çağrı grupları varsa, aracının vekaletleri müşterilerinin özel oy direktifleri yoluyla sınırlanabilir([97]). Aracıların alıkoyduğu pay senetleri için vekalet istemede iki ayrı durum vardır. Bunlar, aracı vekalet vermeye ya da oy kullanmaya yetkili biri gibi davranmalı ya da aracı müşterilerin direktiflerini istemeli ve buna göre hareket etmelidir. Bir çağrı grubu tarafından takip edilecek usuller bu iki amaca hizmet edecek şekilde tasarlanmalıdır.

Çağrı grubu ilk önce aracıya bir araştırma mektubu (the search letter) gönderir. Bu mektupla oy kullanmaya yetkili pay sahiplerini tespit etmek için kayıt tarihi ve toplantı tarihi hakkında aracıyı bilgilendirir([98]).

Vekalet formunun ön yüzüne, formu gönderen hangi taraf ise onun adresi yazılır. Aracı çağrı grubu tarafından yazılan üstteki araştırma yazısına istinaden, hemen çalışmalarına başlar. Aracı bir intikal mektubunu (transmittal letter) ve bir direktif kartını (instruction card) pul yapıştırılmış birer zarfla birlikte müşterilerine gönderir([99]).

Direktif kartı (İnstruction Card) bir vekalet mücadelesinde aracının alıkoyduğu pay senetlerinin çağrısında önemli bir dökümandır([100]).

III. BANKALAR ARACILIĞIYLA YAPILAN ÇAĞRI

Bankalar tarafından sık sık anonim şirketlerin esaslı miktarda paylarının alıkonulduğu tespit edilmiştir. 1954 yılında New York Central Railroad`ın kontrolü için mücadelede, toplantıda oy kullanacak payların % 4 kayıtlı payın bankalarda olduğu tespit edilmiştir([101]). Bankaların, vekalet çağrısı yapması konusunda herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır([102]). Uygulamada bankaların çoğu, aracılar tarafından yapılan çağrıda kabul edilen usul ve prosodüre benzer bir uygulamayı ihtiyari olarak kabul ettiler([103]). Vekalet mücadelesinde bankaların genellikle yönetimi destekledikleri ve pay sahiplerini o tarafa doğru yönlendirmeye çalıştıkları da görülmektedir([104]).

IV. PROFESYONEL VEKALET ARACILARI

Vekalet mücadelesinde ilk adım, tarafların bir uzmanlar heyeti teşekkül ettirmeleridir. Bu uzmanlar heyetinin en önemli üyesi, profesyonel vekalet aracısıdır.

Son yıllarda yapılan hemen hemen tüm vekalet mücadelesinde profesyonel vekalet aracılarının kullanıldığı görülmektedir. Profesyonel vekalet aracıları, vekalet mücadelesinde pay sahiplerinden vekalet temin etmede uzmanlaşmış bir çalışma yürütürler. Profesyonel vekalet aracısı, vekalet mücadelesinde önemli bir taraftar ve yardımcı olarak hizmet yürütür. Onun gayreti doğrudan tarafların birine yönelik ve onun kazanması içindir. Profesyonel vekalet aracılarının en büyük organizasyonu New York şehrinin finansal bölgesinde hizmet görür. Onlar sürekli çalışmalarıyla tecrübeli ve bilgili kimselerden teşekkül eder. Genellikle bunların büyük şehirlerde temsilcileri vardır([105]).

Profesyonel vekalet aracıları, ilk olarak şirketin pay sahipleri listesini elde ederler ve dikkatlice bu listeyi analiz ederler. Bu analizde, pay sahiplerinin kimlikleri, payların değerleri ve pay sahiplerinin bölgesel olarak toplanması şeklinde bölümlere ayrılan çalışmalar yapar. Bu ayrımı çalışmalarını daha titiz olarak yürütmek için yapar. Pay sahipleriyle yazışmalarda  strateji ve taktik hazırlamada doğrudan doğruya rol oynarlar. Son olarak, oyların sayımında hazır bulunurlar. Profesyonel vekalet aracılarına yaptıkları hizmete karşılık olarak bir ücret talep ederler([106]).

V. MEMURLAR, ÇALIŞANLAR VE PAY SAHİPLERİ TARAFINDAN YAPILAN KİŞİSEL ÇAĞRILAR

Bir vekalet mücadelesinin yürütülmesinde bir çok kişinin yardım ve hizmetine ihtiyaç duyulur. Pay sahipleri geniş ve daha çok etkili vekalet kampanyalarında kişisel gayret ve görevlere duyulan ihtiyaç, kendisini daha fazla hissettirmektedir. Bu görevler, vekaletin toplanması, alınması, açılması gibi olağan işleri kapsar. Yine bu kimseler, aracılar ve diğer kişilerden gelen telefonlara cevap verme ve telefon numaralarını almak suretiyle bu kimselerle temas sağlamak, önemli pay sahipleriyle telefon aracılığıyla doğrudan temas kurarlar([107]).

Kısaca, memurlar, çalışanlar ve pay sahipleri kişisel gayretleriyle bir takım pay sahipleriyle temasa geçip onların vekaletlerini temin etmeye ve yıllık toplantıda kullanmaya gayret gösterirler([108]).

VI. İLANLAR, BASIMLAR, BASIN BİLDİRİSİ VE KONFERANSI

Vekalet mücadelesinde iki tür ilan kullanılır([109]); Birincisi, "tomstone" olarak adlandırılan ve çok az özelliklerin sunulduğu, renksiz ve basit bir ilan türüdür. Bu ilan türü, vekalet kuralları uygulaması haricindedir([110]).

İlanın ikinci türü, düzenli çağrı ilanıdır (the regular solicitation advertısement). Genellikle, pay sahiplerine gönderilen bir çağrı mektubu olarak, büyük tirajlı gazetelerin finans sayfalarında gözükecek şekilde yayınlanır. Vekalet mücadelesinde, bu ilan türünün kullanılması yaygındır. Mesela; New York Central ve Montogomery Word mücadeleleri, böyle ilanlar her iki grubun kampanyasında çok önemli rol oynamıştı([111]).

İlanlarla çağrı hakkında hatırlatılması gerekli olan önemli şey, pay sahiplerine gönderilen bir çağrı mektubu olarak, vekalet kurallarına uygun olup, hazırlık ve nihai formun her ikisinin dosyalanması ve ilanların her aşamasında Komisyon denetimine tabi olmasıdır (14a-9 Kuralı).

Gazete ilanları, dergi makaleleri, radyo ve televizyon konuşmaları pay sahiplerinin fikirlerini sık sık değiştirir. Zira gazete, dergi, radyo ve televizyon yorumlarının tarafsız ve objektif olduğuna inanılır([112]).

Ancak, Komisyon bu tür yayınlarla kamuoyunun aldatıldığını ve gerçeğe aykırı beyanlarda bulunulduğunu tespit etti. Bu yüzden 1955 yılında değişikliğe gitti. Buna göre, herhangi baskı ya da çoğaltmalar ve basın aracılığıyla seçim yürütülmesinde kullanılan çağrı materyallerinde belirli bilgilerin bulunması zorunlu kılındı([113]). Bu düzenleme 14a-11(H) kuralı olarak adlandırılan bu kurala göre;

Basın yoluyla yapılacak çağrılarda;

1- Yayın yapan yetkilinin kimliği, önceki yayınların tarihi ve yayınlayanın kimliği,

2- Şirkete ait bilgilerin resmi olup olmadığı, gerekli yerlerden müsaade alınıp alınmadığı,

3- Bu tür yayın ve bilgilerin sebepleri ve şartları, bulunması zorunludur.

Özellikle bir çok pay sahibini ilgilendiren meselelerde çağrı grubunun ifadeleri ve aktiviteleri ehemmiyetlidir. Basın bazen kamuyu ilgilendiren bu tip meselelerde, mali yazar ve iş editörleri aracılığıyla yorumlayıcı haberler yazabilir.

Kamuyu aydınlatmak için yapılan basın konferansı ve bildirisi, genellikle mücadelenin mahiyeti hakkında bilgi verme amacını taşır. Ancak bu mücadelede kısmi rol oynar([114]).

5. İŞLEYİŞ İLE İLGİLİ GENEL BİLGİLER

Vekaleten oy kullanma sisteminin işleyişi ABD hukukunda yılların tecrübesi de göz önünde bulundurularak gayet titiz ve teferruatlı olarak düzenlenmiştir. Biz burada mekanizmanın işleyişine ilişkin genel bilgiler vereceğiz.

I. PAY SAHİPLERİNİN TEKLİFLERİ

Komisyon tarafından vekalet mücadelelerinde pay sahiplerinin teklifleri konusunda geniş bir düzenlemeye yer verilmiştir. Kural 14a-8 bu konuya ilişkin bir düzenlemedir. Genellikle uygulamada, pay sahiplerinin ne zamana kadar teklif verebilecekleri konusunda ihtilaf vardır([115]). Pay sahipleri, yıllık toplantıyla ilgili olarak, kendilerine yönetimin vekalet çağrısı ulaştığı tarihten itibaren 60 gün içinde teklifin sunulması gerekir. Ancak yıllık toplantı tarihi değiştirilir ya da yıllık toplantıdan başka bir toplantı için teklifler söz konusu olduğu takdirde, teklif çağrı yapılmadan önce makul bir süre içinde yapılmalıdır.

II. CUMULATİVE VOTİNG

Cumulative oy pay sahibinin oyunu belli bir veya bir kaç kişi lehine teksif etmesidir([116]). Bu sistem azınlıklara yönetim kuruluna üye seçme imkanı tanır. Bu sistemi taraflar vekalet mücadelesinde formüle ederek kullanırlar; Bu hususa ilişkin ilk formül belirli bir kaç yönetiminin seçimi için ihtiyaç duyulan asgari payı tespit etmekte kullanılır. Buna göre;

Mesela, 1 000 paya sahip olan bir anonim şirket farz edelim. Bu şirkete 7 yönetim kurulu üyesi seçilecekse, azınlık bir pay sahibi grubu yönetim kuruluna 2 üye seçtirmek istiyorsa ve tahmini olarak 800 pay sahibi toplantıya katılacaksa. Formül şu şekilde uygulanır;

                800x2

        X=   ---------+1=201

                 7+1

Bir başka deyişle, pay sahipleri grubu iki yönetici seçtirebilmek için 201 paya sahip olmaları gerekecektir.

İkinci formül, belirli bir kaç payı kontrol eden grup tarafından seçilecek yönetici sayısını tespit etmekte kullanılır. Buna göre;

Mesela, yukarıda ele aldığımız anonim şirkete devam edersek, pay sahibi grubu 201 payı kontrol edeceğinden, buna göre;

              201x(7+1)

         N=------------=2.01

               800

Bir başka deyişle 201 payı kontrol eden pay sahibi grubu 2 yönetici seçtirebilir.

Bununla beraber sorunları tamamlamaya yarayan, müracaat edilebilecek 9 formül daha vardır([117]). Bu formüllerinde gösterdiği üzere, vekalet mücadelesinde yönetim ve muhalifler kontrol ettikleri paylara göre, durum değerlendirmesi yapmak durumundadırlar.

ABD hukukunda cumulative oy kullanma hakkını bazı eyalet  kanunları zaruri görürken([118]), bazı eyalet kanunları ise, şartlar varsa, sözleşme ve içtüzük hükümleri ile müsaade edilebileceğini kabul etmiştir([119]). Cumulative oy kullanımında muhtemel tehlikelerden birisi, yönetim kurulunun azınlığa kaptırılması ihtimalidir. Bu uygulamanın zorunlu olduğu eyaletlerde, azınlığın elindeki bu vasıtanın etkinliğini sınırlandırmak veya tamamen ortadan kaldırmak için, ya yönetim kurulu üyesinin sayısı küçük tutulur ya da kurulun kademeli olarak (staggerd election) yenilenmesi öngörülür([120]).

III. VEKALETİN GEÇERLİLİĞİ

A. Şekli Geçerlilik Kuralı

Bir vekalet şekil itibariyle, oy kullanmak için pay sahibinin yetkilendirmesini içeren ve seçim müfettişleri (the inspector of election) tarafından gerçek ve sahih olduğu kabul edilen belgedir([121]).

Kanunda aksi kararlaştırılmış olmadıkça, bir vekalet iptal edilene kadar ya da vekalette belirtilen zaman periyodu için geçerli olacaktır([122]). Vekaletlerin geçerliliği konusunda eyalet kanunları arasında farklı düzenleme bulunmaktadır. Mesela, New York ve İllinois kanunları, vekaletlerde yazılı ifa tarihinden sonra 11 ayın sonuna kadar geçerli olacağını([123]), Daleware kanunu ise, vekalette daha uzun bir süre öngörülmedikçe, vekalette yazılı tarihten üç yıla kadar vekaletin geçerli olacağını kabul etmiştir([124]). Seçim müfettişi geçerlilik konusunda uygulanabilen kanunları ve Komisyon düzenlemelerini ihlal eden her vekaleti reddedebilir. Vekalet ifa edilmeden önce her zaman vekalet veren tarafından feshedilebilir. Kanunda, içtüzükte ve sözleşmede düzenleyici hüküm bulunmaması halinde, fesih sözlü ya da yazılı, resmi ya da gayri resmi olabilir([125]). Eyalet kanunlarının bazıları feshin, anonim şirketin sekreteryasına verilinceye kadar vekaletin hüküm doğuracağını beyan eder([126]). Vekalet verenin ehliyetin kaybetmesi ya da ölümü halinde, vekalet otomatik olarak ortadan kalkar([127]).

B. Vekalet Formunda Eksiklik

Vekalet materyallerinin yazılı olması gerektiğini tüm eyalet kanunları kabul etmiştir. Bir vekalet mücadelesinde, basılı vekalet formları, her bir çağrı grubu tarafından kayıtlı tüm pay sahiplerine gönderilir. Ancak tereddüt edilen husus, çağrıya pay sahipleri tarafından verilen cevabın telgrafla olması halinde durum ne olacaktır. Bu durumda "writing" yani yazılılık şartı gerçekleşmiş olacak mıdır? Ohio eyalet kanunu bir telgrafla yapılan vekalet işleminin, yazılılık şartı için kafi olduğunu kabul etmiştir([128]). Ancak düzenlemenin bulunmaması halinde durum tartışmalıdır.

Geçerli bir vekalet oluşturmak için, hiç bir özel kelimeye ihtiyaç yoktur. Ancak kullanılan dil, açıkca vekalet veren ile alan arasındaki ilişkiyi ve yetki durumunu göstermelidir. Eğer belirtilen durumlar vekalet formunda gösterilmemişse vekalet formunda eksiklik var demektir([129]).

Vekalet formunda tarih yoksa bu vekalet geçerlidir ve seçim müfeştişleri tarafından kabul edilmelidir. Ancak formları  en kısa zamanda pay sahiplerinin imzalamaları gereklidir([130]).

Vekalet formlarındaki imzalarda sahtelik varsa, bu doğrudan mahkemeyi ilgilendiren bir vazife olduğundan seçim müfeştişleri imzanın sahteliğini tespit etse bile, vekaletin geçerliliğini tespit yetkisine sahip değildir. Bu durumu tespit edip, savcılığa suç duyurusunda bulunmakla yükümlüdür. Ancak müfettiş imzalarda değişiklik olduğunu tespit ederse bunu kabul edebilir ve geçerli sayabilir([131]).

Vekalet formunun geçerliliğine ilişkin konuları tespit etmek doğrudan doğruya seçim müfettişlerinin görevidir. Eğer vekalet formunda eksiklik varsa, yönetim ya da muhalif gruplar tarafından pay sahiplerine  bir mektup gönderilir ve eksiklikler bildirilir([132]).

IV.ARACILAR TARAFINDAN VEKALETİN YERİNE GETİRİLMESİ

ABD'de aracı kurumların hali hazırda, halka açık ticari şirketlerin pay senetlerinin çoğunluğuna sahip olduğuna inanılır([133]). 1992 yılında değiştirilen vekalet kuralları, hem şirket yönetimine katılımda hem de vekalet mücadeleleri başlatmada pay sahipleri ve aracılar arasında kolaylıklar sağladı([134]). Vekalet kurallarında yapılan değişikliklerin çoğu pay sahipleriyle  ve aracılarla iletişimde sınırlamaların kaldırılmasını içeriyordu([135]).

Vekaleten oy kullanma sisteminde aracılar çok önemli rol oynayan kimselerdir. Gerek tarafların çağrı yapmasında, gerekse pay sahiplerinin oy kullanmasında aracılık vazifesini icra ederler. Genel kurul toplantılarında oy kullanmak için vekalet verilen aracılar, pay sahiplerinin direktifleri doğrultusunda oy kullanmak durumundadırlar([136]). Pay sahibi kendisine vekalet çağrısı ulaştığında, vekalet formunda aracının ne şekilde oy kullanacağını belirtir. Bu durumda aracı, pay sahibinin vekalet formundaki direktifleri doğrultusunda oy kullanmak durumundadır. Eğer aracı, vekalet formunda belirtilen şekilde oy kullanmazsa, bu durumda vekalet formuna aykırı hareket etmiş olacaktır. Aslında bu durum zor bir ihtimaldir. Zira, seçim müfettişleri pay sahiplerinin ya da onların temsilcilerinin oy kullanması halinde, vekalet formlarını kontrol etmektedirler. Böylelikle, aracının hüsnüniyet kaidelerine riayet etmesini sağlamaktadırlar([137]).

V. ÖZEL DURUMLAR VE ÖZEL PROBLEMLER

Vekaleten oy kullanma sisteminde çeşitli özel durumlar ve problemler çıkmaktadır. Bunlardan ehemmiyet arz edenlerden birisi, kayıt tarihinden sonra pay senedinin satılması halinde, oy hakkının kime ait olacağı meselesidir. Bilindiği üzere, ABD hukukunda pay senetleri sadece nama yazılı şekilde düzenlenebilir([138]). Hamiline yazılı pay senetleri sadece New York eyalet kanununda düzenlenmiş olmakla birlikte, uygulamada pek kullanılmadığı görülmektedir([139]). Anonim şirketler, nama yazılı pay senedi kullandıklarından dolayı, bir de şirket pay defteri tutmak durumundadırlar. Bu defterde tüm pay sahiplerinin kimlik ve adresleri bulunmaktadır. Vekaleten oy kullanma sisteminde şirket pay defteri çok önemli bir materyaldir. Zira yönetim ve muhalifler pay sahipleri listesini bu defterden çıkarmak suretiyle, mücadelelerini yürütürler. Şirket pay defterine bir pay senedi kaydedildikten sonra, pay sahibi payını satarsa oy hakkının kime ait olacağı tartışma konusudur. Bu durum, vekalet mücadelesinde tarafların strateji ve taktiklerini yakından ilgilendirir. Böyle bir durumda alıcı payın son hamili olacak, ancak payın oy hakkı sahibi satıcı da kalacaktır([140]).

Seçim müfettişi, genel kurul toplantılarında, pay sahipleri oy kullanırken bu hususa dikkat etmelidir. Bir başka deyişle, müfettiş şirket pay defterine bakarak oy kullanacak olan kimsenin, defterde kimliği yazılı olan kimse veya onun temsilcisi olmasına dikkat etmelidir. Pay senedini satın alan kimse, genel kurul toplantısı esnasında, senedi ibraz etmiş olsa bile durum değişmeyecektir. Bunun tabi sonucu olarak, alıcının vekalet yoluyla bir başkasını vekil tayin etmesi durumunda da durum aynıdır([141]).

Eğer alıcı genel kurul toplantısında oy kullanmak istiyorsa, bunu satım sözleşmesinin bir şartı haline getirerek, satıcıdan oy için vekalet temin etmelidir. Eğer satıcı daha önce bir vekalet vermişse, bu son verilen vekalet, bir öncekini hükümsüz kılacaktır. Buradan da anlaşılacağı üzere, pay senedinin devri, anonim şirkete karşı ancak pay defterine kaydedilmesiyle hüküm ifade eder. Anonim şirketler, özellikle genel kurul toplantılarından geçici bir süre önce payın devir işlemini pay defterine kayıttan kaçınabilmektedir([142]).

Diğer bir özel durum ise, pay senedinin rehin verilmesi durumudur. Bir pay senedinin pay sahibi tarafından bir başka şahsa rehin verilmesi durumunda, genel kurul toplantısında oy kullanma hakkı aksi kararlaştırılmış olmadıkça rehin verenindir([143]). Pay üzerinde intifa hakkı söz konusu ise, genel kurulda oy kullanma yetkisi intifa hakkı verenindir([144]).

Şirket pay defterinde ismi ve adresi yazılı olan pay sahibi ölürse ya da ehliyetini kaybederse, oy kullanmak için vermiş olduğu vekalette hükümsüzleşir. Bu durumda genel kurul toplantısında oy hakkını kimin kullanacağı konusu gündeme gelmektedir. Eğer pay sahibi, ehliyetini kaybetmişse bu durumda onun kanuni temsilcisi (vasi) oy hakkını kullanabilecektir. Eğer kayıtlı pay sahibi, ölmüş ise, bu durumda ölenin mirasçıları, şirket pay defterinde isimleri yazılı olmamakla birlikte ölenin yerine oy kullanma hakkına sahip olacaklardır([145]).

Bir pay senedi birden fazla kişinin müşterek mülkiyetinde ise, bunlardan herhangi birisi diğerleri itiraz etmedikçe genel kurul toplantısına katılıp oy kullanabilir. Ancak, diğer maliklerden birisi itiraz ederse, bu gibi pay senetlerinin oylarını müfettiş nazara almaz([146]).

Birden fazla kimsenin bir pay senedine sahip olması durumunda ise, bu kimseler genel kurulda her biri tek başına oy kullanamazlar. Bunların bir araya gelip anlaşmaları gereklidir([147]). Eğer genel kurul toplantısında ne şekilde oy kullanılacağı hususunda birden fazla kimse anlaşamamışsa, bu durumda bu pay senedi oy kullanamayacaktır([148]).

Eğer pay senedi bir şirket adına kayıtlı ise, bu durumda ortaklardan her biri genel kurul toplantısında, şirketi temsilen oy kullanabilir([149]). Bir anonim şirket diğer bir anonim şirketin pay senedine sahipse bu durumda oy kullanımı nasıl olacaktır? Bu durum genellikle eyalet kanunları tarafından düzenlenmiştir. Bu kanunlardan bazıları açıkça, bir anonim şirketin diğer şirketlerde sahip olduğu pay senedi için oy kullanma yetkisini kullanabileceğini belirtir([150]).

Diğer şirketlerde, pay senedine sahip olan bir anonim şirket, genellikle şirket memurları, diğer şirket toplantılarında hazır bulunabilir ve oy hakkını yerine getirebilir. Oyun ne şekilde kullanılacağına, içtüzük hükümlerine uygun olarak yönetim kurulu karar verir. Eğer reşit olmayan bir kimse pay sahibi ise, genel kurul toplantılarına bu pay sahibinin velisi katılacak ve onun yerine oy kullanacaktır. Veli reşit olmayan bir kimsenin oyunu vekalet yoluyla da kullandırabilir([151]).

Genel kurulda oy kullanacak müflis ise, bu durumda da oy kullanma hakkına sahip olan kişi, müflisdir. Zira, şirket pay defterinde müflisin ismi kayıtlıdır. Bu durumda müflis ya da onun vekaletiyle genel kurulda oy kullanılabilir([152]).

5. GENEL KURUL TOPLANTILARININ YÜRÜTÜLMESİ

Anonim şirketlerde en yüksek karar organı şirketin genel kuruludur. Şirket için hayati kararlar bu kurulda alınır. Yönetim kurulu üyeleri bu kurul tarafından seçilir. Bundan dolayıdır ki, mücadele bu kuruldaki çoğunluğu ele geçirmeye yöneliktir. Genel kurul toplantısının sağlıklı bir şekilde yürütülmesi için bir çok alt mekanizmaya ihtiyaç bulunmaktadır.

I. SEÇİM MÜFETTİŞLERİ

Seçim müfettişleri, genel kurul toplantılarının kanunlara ve içtüzük hükümlerine uygun olarak yürütülmesine nezaret ederler. Seçim müfettişleri, Türk hukukunda anonim şirket genel kurullarında, Bakanlık temsilcisi olarak görev yapan hükümet komiserine benzetilebilir.

A. Atanma ve Nitelikleri

Seçim müfettişleri hemen hemen her seçim ya da oylamada görevlendirilmiş olmasına rağmen, müfettişlerin kullanımı kanun ya da içtüzük düzenlemelerinin yokluğunda zorunlu değildir([153]).

1953`de değişiklik yapılmadan önce, New York Kanunu(N.Y. BUS. CORP.) seçim müfettişi kullanımını isteğe bağlı olarak, içtüzük tarafından düzenlenmiş olmasını ararken, şu anda New York Kanunu genel kurul toplantılarında müfettiş atanmasını zorunlu kılmıştır([154]). Kanuni düzenlemenin yokluğunda, anonim şirketlerin çoğu, bir içtüzük hükmüyle, müfettişlerin kullanımını sağlayabileceklerdir. İçtüzük hükümleri genellikle müfettişlerin atanmasındaki usulü de gösterecektir([155]). Mesela, Pennslvania Kanunu([156]) genel kurul toplantısı için, yönetim kurulu tarafından bir seçim müfettişi atanabileceğini söyler. Eğer yönetim kurulu bunu başaramazsa, toplantı başkanı, her pay sahibinin ya da onun vekilinin isteğiyle toplantıda müfettiş ataması yapabilir. Müfettişlerin sayısı bir ya da üç olmalıdır. Hiç bir surette pay sahipleri seçim müfettişi olamazlar. İçtüzük ya da kanunda bir sınırlandırma bulunmuyorsa, herhangi bir kişi seçim müfettişi olarak atanabilir([157]).

B. Görev ve Yetkileri

Seçim müfettişlerinin görevleri, şirket toplantısını yürütmek değildir. Bu görev toplantı başkanınındır. Seçim müfettişlerinin asıl görevi oy sayımına ilişkin olan görevlerdir. Genel kurul toplantılarına bütün pay sahipleri şahsen katılmış olsalar, seçim müfettişlerinin işi kolaylaşacaktır. Zira oy pusulasını alan pay sahibi oyunu kullanabilecektir. Bu durumda, oy pusulası alan her pay sahibinin, şirket pay defterine kayıtlı olup olmadığı kolaylıkla tespit edilebilecektir. Ancak uygulamada genellikle pay sahipleri şahsen hazır bulunmamaktalar, vekalet yoluyla oylarını kullanmaktadırlar. İşte bu durumda da seçim müfettişleri devreye girerek, vekaletlerin geçerli olup olmadığını araştırmaktalar([158]).

Seçim müfettişlerinin yukarıda belirtilen görevlerine ilişkin olarak, yetkilerinin sınırlarını tespit etmek oldukça güçtür. Özellikle vekaletlerin geçerliliğini tespit etmek bu güçlüğü daha da artırır. Bu konuda çok az sayıda mahkeme kararı bulunmaktadır. Seçim müfettişleri şeklen geçerli gözüken tüm vekaletleri, geçerli saymalıdır. Ayrıca sadece vekalette gözüken düzensizlikleri araştırmalı, takdir hakkını kötüye kullanmamalıdır([159]).

II. GENEL KURUL TOPLANTILARI

Anonim şirketlerin genel kurullarının toplantısı hakkında bir takım bilgilerin verilmesi yerinde olacaktır.

A. Genel Kurul Toplantılarının Yeri

Genel kurul toplantılarının nerede yapılacağı şirket içtüzük hükümlerinde ve eyalet kanunu düzenlemelerinde belirtilir. Gerek içtüzük düzenlemeleri, gerekse eyalet kanunu düzenlemeleri genel kurul toplantılarının şirketin merkezinde yapılacağı şeklindedir([160]).

B. Toplantı Çeşitleri ve Zamanı

Genel kurul toplantıları olağan ve olağanüstü toplantı olmak üzere iki türde yapılabilir. Olağan toplantının tarih ve günü içtüzükde gösterilir. İçtüzükte gösterilmemişse, toplantının yapılabilmesi için ilana ihtiyaç bulunmaktadır([161]).

Bazı özel durumlarda, yönetim kurulu, genel kurulu olağanüstü toplantıya çağırabilir([162]). Bu özel durumlar, olağan toplantının zamanında yapılamaması, yönetim kurulu üye sayısının azalması, mahkeme kararı ile genel kurul kararının iptali gibi hallerdir. Bu gibi hallerde yönetim kurulu, genel kurulu toplantı yapmaya çağırmazsa, anonim şirket sermayesinin belli bir oranını temsil eden pay sahiplerinin ya da bir tek pay sahibinin mahkemeye müracaat ederek, genel kurulu toplantıya çağırabilecektir([163]).

C. Toplantıya Katılma ve Oy Hakkına Haiz Olanlar

Genel kurul toplantılarına kural olarak, her pay sahibi katılma hakkına haizdir. Eğer pay sahibi, genel kurul toplantısından belli bir süreden önce pay senedini satmışsa, yeni malik genel kurul toplantısına katılamayacaktır. Bu süre genellikle 20-50 gün arasında değişir. Genel kurul toplantılarında, cumulative oy sözleşme ve içtüzükte kararlaştırılmışsa caizdir([164])

Toplantı gününden en az 10 gün öncesinden oy hakkına sahip olan pay sahipleri, bunların haiz oldukları pay adedi bir liste halinde yönetim kurulu tarafından düzenlenerek asılır. Pay sahibi genel kurul toplantısına şahsi olarak katılarak oy kullanabileceği gibi, vekalet vermek suretiyle de katılabilir. Pay sahibi, vekaleti herhangi bir çıkar sağlamaksızın verebileceği gibi, çıkar sağlamak karşılığında da vekalet verebilir. Vekaletin çıkar karşılığında verilip verilmediğinin önemi, pay sahibinin vekilini azletmesinde kendini gösterir. Bir başka deyişle, eğer pay sahibi vekaleti çıkar karşılığında vermemişse, her zaman vekaletten dönebilir. Buna karşılık eğer pay sahibi, vekaleti bir çıkar karşılığında sağlamışsa, vekaletten geri dönülemeyeceği hususunda taraflar anlaşmışlarsa bu geçerlidir.

D. Toplantının Yönetimi

Genel kurul toplantısını, başkan (president) açar ve başkanlık eder([165]). Anonim şirketi kontrol etmeye çabalayan gruplar için başkanın önemi büyüktür. Bundan dolayıdır ki başkanın seçimi stratejik bir öneme sahiptir([166]). İçtüzük hükümleri başkanın ne şekilde seçileceğini gösterir. Eğer böyle bir düzenleme varsa, başkan bu usule göre, seçilecek ve görevlerini yürütecektir([167]). Eğer içtüzükte bu konuda herhangi bir düzenleme yoksa, bu durumda toplantı esnasında seçmek için bir başkan çıkaracaklardır([168]). Başkan görüşmeleri tarafsız olarak yönetmeli her hususta görüş beyan edeceklere söz vermelidir.

E. Toplantı ve Karar Nisabı

Toplantı nisabı, içtüzükte ve sözleşmede aksine bir düzenleme yoksa usulüne uygun olarak yapılmış bir toplantıya iştirak edenlerden oluşur([169]). Mesela, New York eyalet kanununda bu konuda düzenleme bulunmaktadır. Buna göre, şirket iç tüzüğü ve sözleşmesinde 1/3`ten az olmamak üzere bir yetersayı oluşturulabilir([170]).

Vekaleten oy kullanma sisteminde, yönetim ve muhaliflerin toplantı yeter sayısının oluşmasını önlemek istemeleri için bir çok haklı sebebleri bulunmaktadır. Bu yola başvurulmasının nedeni daha çok, vekalet mücadelesinde zamana duyulan ihtiyaçtır. Toplantının ertelenmesi halinde, gruplar çalışmak için yeni bir ilave süre elde edeceklerdir. Eğer bir çağrı grubu, daha çok vekalet temin edeceğine inanırsa, toplantı yetersayısının oluşmasını engellemeye çalışır. Böylelikle, toplantının ertelenmesini sağlayabilir. Bu amaç çeşitli şekillerde sağlanabilir([171]): Bu konuda ilk metod, yetersayıyı önlemek için hazır bulunan pay sahiplerinin sayıma başlamadan toplantıdan çıkmalarıdır. Bu metodun etkinliği, plana iştirak eden pay sahiplerinin miktarına bağlıdır. İkinci metod ise, yetersayıyı önlemeye çalışan grup, pay sahiplerinden topladığı vekaletleri alıkoyması halidir. Bu metodun etkinliğide grubun, pay sahiplerinden topladığı vekalet miktarına bağlıdır.

Toplantı yetersayısı sağlanamadığı durumlarda, genel kurul toplantısı ileriki bir tarihe ertelenir. Toplantının, gerekli yetersayının sağlanamaması halinde erteleneceği hususu bazı eyalet kanunları tarafından düzenlenmiş bulunmaktadır. Ancak bazı eyalet kanunlarında toplantının yapılabilmesi için yetersayının olması aranmamıştır. Bu durumda hazır bulunan pay sahipleri ile toplantıya başlanacaktır. Karar yetersayısı konusunda içtüzük ve sözleşme hükümlerinde düzenleme yapılabilir. Bu konuda geniş bir serbestlik bulunmaktadır. Genellikle yönetim kurulu üyelerinin seçiminde nisbi, diğer konularda mutlak çoğunluk aranır([172]).

III. YÖNETİCİLERİN SINIFLANDIRILMASI

Yöneticilerin sınıflandırılması, yönetim kurulunun bir kaç sınıf içerisinde paylaştırılmasıdır. Bu paylaştırmanın sebebi, her yıl bir sınıf için seçim yapılmasıdır([173]). Mesela, dokuz kişiden teşekkül eden bir yönetim kurulu farz edelim. Bu kurulu üçer kişiden oluşan üç sınıfa ayıralım. A grubunu (1 2 3), B grubunu (4 5 6), C grubunu da (7 8 9) şeklinde tanımlayalım. Bu durumda, ilk genel kurul toplantısında A grubu, ikinci sene B grubu, üçüncü sene C grubu için seçim yapılacaktır. Bu durumda ilk seçimden sonra, her bir grup üçer yıl yöneticilik yapmış olacaktır.

Eyalet kanunlarından  sadece üç tanesi yöneticilerin tamamının her yıl seçileceğini, bu yüzden de sınıflandırmanın mümkün olamayacağını kabul etmiştir([174]). Diğer taraftan da eyalet kanunlarının çoğu açıkça yönetim kurulunun sınıflandırmasını ve her yıl seçimin yapılmasını düzenlemiştir([175]). Eyalet kanunları tarafından sınıflandırmanın maksimum sayısı da tespit edilmiştir. Mesela, Deleware`de üç sınıf ve her sınıfın maksimum üç yıl, Pennslvania ve New York`da 4 sınıf olabilir ve New Jersey`de 5 sınıf olabilir([176]).

Yöneticilerin sınıflandırılması için cumulative oy kullanmaya müsaade edilmiştir. Böylece objektif olarak pay sahiplerinin güçleri oranında yönetici seçimine katılmaları sağlanmıştır([177]).

7. SEÇİMİN YÜRÜTÜLMESİ

Vekaleten oy kullanma sisteminde, vekaletler toplandıktan sonra, genel kurul toplantısı yapılır. Bu toplantıda gündem maddeleri tartışılır daha sonra da oylamaya geçilir. Yönetim kurulu üyelerinin seçimi yapılır.

I. PAY SENEDİ - OY HAKKI İLİŞKİSİ

Commom Law (müşterek hukuk)`a göre, her pay sahibinin, bir şirkette sahip olduğu pay oranı ve adedi ne olursa olsun bir oy hakkı vardır. Ancak, bu kural anonim şirketlerde hemen bütün eyalet kanunlarında terk edilmiş ve kural olarak her payın bir oy hakkı verdiği kabul edilmiştir([178]).

Oyda imtiyazlı paylar yasaklanmamış olmakla beraber, uygulamada hemen hemen hiç rastlanmamaktadır. Buna karşılık oy hakkından yoksun paylar mevcuttur ve yaygındır. Oy hakkından yoksun payları çıkarmak için bunların içtüzük ya da sözleşme hükümlerinde düzenlenmiş olması gereklidir([179]).

II. OY KULLANMA USULÜ

Genel kurul toplantısında pay sahiplerinin ne şekilde oy kullanacakları konusunda içtüzük ve sözleşme hükümlerinde düzenleme olabilir. Bu takdirde içtüzük ve sözleşme hükümlerinde belirtilen usule uygun olarak oy kullanılması yerinde olacaktır. Eğer içtüzük, sözleşme ve eyalet kanunlarında bu konuya ilişkin hüküm yoksa, bu takdirde seçim gizli oyla ya da şifahen elleri kaldırmak suretiyle yapılabilir([180]). Eyalet kanunlarının bazıları, yöneticilerin seçimi için, eğer sözleşmede düzenlenmemişse gizli oyla yapılması gerektiğini belirtirler([181]). Pennsylvania kanunu farklıdır, buna göre, toplantı başlamadan önce bir pay sahibi tarafından istenmedikçe, seçim gizli oyla yapılmayacaktır([182]). Sözlü olarak oy kullanılması halinde seçimin geçerliliği ve sonucu konusunda seçim sonrası adli prosodürde tartışılıyor ise ispat güçlükleri ortaya çıkacaktır([183]).

Teklifler ya da kararlarda oy kullanma metodları, eyalet kanunları tarafından düzenlenebilir. Mesela, bir şirketle birleşme ya da sözleşme değişikliklerini içeren teklifler, Deleware eyaletinde gizli oyla (oy pusulasıyla) yapılması düzenlenmiştir([184]). Uygulamada şifahen oy kullanma daha çok şekle ve usule ilişkin konularda uygulanmaktadır([185]).

III. ADAY GÖSTERMELER

Genel kurul toplantılarında seçilecek olan yönetim kurulu üyelerinin nitelikleri içtüzük ya da sözleşmede belirtilir. Eyalet kanunlarında da bu hususa ilişkin olarak düzenlemeler bulunmaktadır([186]). Eyalet kanunlarından bazıları, içtüzük ve sözleşme tarafından bu şekilde olması istenmediği takdirde, yönetici olmak için pay sahibi olmanın gerekli olmadığını beyan eder([187]). New York eyalet kanunu daha önce yönetici seçilebilmek için pay sahibi olunması gerektiğini beyan ederken, daha sonra bunu değiştirmiştir([188]). Yönetim kurulu üyesi olabilmek için reşit olmak yeterlidir. Başkaca özel bir ehliyet veya dürüstlük şartı aranmamaktadır.

İlk yönetim kurulu üyeleri sözleşme ile tayin edilmiş ya da kurucular veya ilk genel kurul tarafından seçilmiş olabilirler. Bundan sonraki yönetim kurulu üyeleri genel kurul tarafından seçilir([189]). Yönetim kurulu görev yaparken herhangi bir nedenle üyeliklerden biri boşalırsa, yönetim kurulu üyelerinin tam sayısının mutlak çoğunluğu ilk genel kurul toplantısına kadar görev yapmak üzere yeni bir yönetici seçebilir. Genel kurul toplantılarında yönetim kurulu üyelerini seçmek için oy pusulaları kullanılır([190]).

IV. VEKALETLERİN SAYILMASI

Vekaletlerin sayımı usandırıcı ve zaman alıcı bir çalışmadır. Ayrıca bilgi, sabır ve dikkat gerektirir. Vekaletlerin sayımıyla vekalet mücadelesi de sona erer. Vekalet sayımını gerçekleştirecek olan ekibin ihtiyaç duyduğu personel ve tesis, çalışmanın sıhatli bir şekilde yürütülmesinde ehemmiyetli bir faktördür([191]).

Sayımı gerçekleştirecek olan seçim müfettişleri bu iş için gerekli hazırlıkları yaparlar. Zaman zaman gerek gördükleri durumlarda yardımcı kişilerden bilgi isteyebilirler. Sayım esnasında, yönetim ve muhalifler gözlemci bulundurabilirler([192]).

Genellikle sayım için gerekli düzenlemeler yönetim tarafından yapılır. Bu hususa ilişkin olarak en önemli tesis "the counting room"  adı verilen sayım odasıdır. Sayım genellikle günler hatta bazen haftalar alacağından, sayım odası olacak yerin kalmaya elverişli olması gerekir([193]).

Sayım işleri bittikten ve gerekli inceleme yapıldıktan sonra seçimin sonucunun ortaya konması için seçim müfettişleri tarafından bir belge düzenlenir, buna seçim müfettişleri raporu (report of the ınspectors) adı verilir. Eyalet kanunlarından bazıları bu raporun genel kurul başkanına sunulacağı ve pay sahipleri tarafından da bu belgenin istenebileceğini düzenlemektedirler([194]). Bununla beraber genellikle anonim şirketlerin çoğu içtüzük hükümleriyle, müfettiş raporu düzenlemesini istemektedirler([195]).

8. SEÇİMLERİN ADLİ İNCELENMESİ

Genel kurul kararlarına itiraz edilmesi ve mahkeme tarafından tekrar incelenmesi karışık olduğu kadar geniş bir konudur. Tüm eyaletlerde konunun geniş ve mukayeseli çalışması ayrı bir inceleme konusudur. Yine de New York ve Delaware eyaletleri düzenlemeleri göz önünde bulundurularak konunun incelenmesi uygun olacaktır.

I. NEW YORK EYALET DÜZENLENMESİ

New York eyaletinde bu konuya ilişkin olarak iki düzenleme bulunmaktadır. Bunlar The Business Corporation Law 619 ve General Corporation Law 25`dir. The Business Corporation Law 619`a göre, yeniden inceleme için mahkemeye müracaat edecekler "bir seçimde zarar gören pay sahipleridir". Pay sahiplerinin kimler olduğunu tespit için şirket pay defterine bakmak yeterlidir.

Mahkeme kendisine müracaat yapıldığında, gerekli gördüğü durumlarda seçimi feshedebilir. Fesih sebepleri genelde üç sebebe dayanmaktadır([196]). Bunlar; (1) seçimin yürütüldüğü toplantının geçersizliği([197]), (2) seçimin yürütülmesinde hatalar ve düzensizlikler([198]), (3) vekalet çağrılarında yapılan hilelerdir([199]). Seçimin yürütüldüğü toplantının geçersiz olması, genellikle toplantıya çağrı için yapılan ilanın eksik olması, toplantının içtüzük ve sözleşmede belirtilen usul ve esaslara aykırı olarak yapılması, eyalet kanununa aykırılık şeklinde olmaktadır. Seçimin yürütülmesinde hatalar ve düzensizlikler ise, genellikle geçersiz vekaletlerin kullanılması, seçim esnasında yapılan yolsuzlukların, seçim müfettişinin hataları, oy hakkının reddi şeklinde olmaktadır. Vekalet çağrısında hile ise, genellikle vekaletlerin şeklen hata ve düzensiz oluşu, vekalet çağrısında grupların gerçeğe aykırı beyanlarda bulunmaları şeklinde olmaktadır([200]).

"Corporate stock book" adı verilen şirket pay defterlerinin doğruluğu herkes tarafından kabul edilir. Bundan dolayı mahkemeler için şirket pay defteri önemli bir delil kaynağıdır. Vekalet mücadelesinde, pay sahipleri toplantısında hazır bulunan pay sahiplerinin gerçek pay sahibi olup olmadıkları şirket pay defteri sayesinde tespit edilecektir.

Mahkeme genellikle seçimi feshetme yoluna en son çare olarak baş vurmaktadır. Zira seçim feshedildiği takdirde, şirket yeniden seçim yapmak durumunda kalacak ve her şeye yeniden başlanacaktır. Bu durum şirkete çok pahalıya mal olacaktır. Bunun içinde mahkemeler seçimi fesih yoluna en son çare olarak baş vurmakta, genellikle düzeltme yoluna başvurmaktadır([201]).

II. DELAWARE EYALET DÜZENLEMESİ

Delaware eyalet düzenlemeleri 1967 yılında genişçe bir düzenlemeye tabi tutuldu. Ancak şirket yönetici seçimlerinin adli incelenmesine ilişkin kısımları önemli değişikliklere uğramadı. Delaware eyalet düzenlemeleri her pay sahibinin, şirket seçiminin geçerliliğini tespit etmek üzere mahkemeye müracaat edebileceğini belirtmektedir([202]). Bu durumda pay sahibi olmayan yönetici ve anonim şirketin kendisi mahkemeye müracaat edemeyecektir([203]).

Delaware mahkemeleri genellikle, iki sebebe istinaden seçimleri feshedebilmektedirler. Bunlar; seçimin yürütüldüğü toplantının geçersizliği ve seçimin yürütülmesinde hatalar ve yolsuzluklardır. Delaware eyalet düzenlemeleri, şirket pay defterinin mahkemelerde delil olarak kullanılabileceğini belirtmektedir([204]).

---

[1])COHEN 94 vd;BROEHLE 7 vd.

[2])N.Y.Bus. Corp. Law. 609; N.J.Stat Ann. 14:10-9; ILL. Stat. Ann. ch.32, 157.28; OHIO. Rev. Code. Ann. 170.48; PA. Stat. Ann. 1504.(ARANOW/EİNHORN Proxy Contest 160 dip not 1’de zikredilmiştir.)

[3])RELPH/MENENDİTH/HALL 138.

[4])RELPH/MENENDİTH/HALL 138.

[5])N.Y.Bus Corp. Law. 612(c).(ARANOW/EİNHORN Proxy Contest 160 dip not 2’de zikredilmiştir.)

[6])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 160.

[7])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 162.

[8])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 163.

[9])KOCH 378.

[10])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 165.

[11])KOCH 378; ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 171; LANTCHAM/EMERSON 19 vd.

[12])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 173.

[13])KRİPKİ 4 vd; LANTCHAM /EMERSON 20.

[14])HAZEN, T. L., The Law of Securities Regulation, St. Pavel Minn. 1985, s.299.

[15]) Schedule (liste) 14 A`ya göre, vekalet beyannamesinde bulunması gereken hususlar şunlardır;

a. Vekaletin geri alınıp alınmayacağı (revocability of proxy),

b. Sözleşmeden kaynaklanan azınlık haklarının kullanılma usulü,

c. Vekalet teklifinde bulunan kişinin adı ve soyadı, vekalet ücretinin kimin tarafından karşılanacağı,

d. Toplantıda görüşülecek konu ile ilgili yönetimin, çalışanların ve pay sahiplerinin menfaatinin açıklanması,

e. Pay sahipleri listesi,

f. Yönetim kurulu için seçim varsa, adayların bağlı şirketlerle ilgileri ve ihraççı şirketin faaliyetlerden doğan menfaati,

g. Vekalet beyanı ile ilgili hizmet veren danışmanlar ile olan ilişkiler ve pay sahiplerinin bağımsız denetçilerle ilgili onayı,

h. Toplantıda görüşülecek olan kar payı ve diğer kazanç paylarının detaylı tasnifi,

ı. Karara bağlanacak olan tazminat ile ilgili açıklama,

i. Toplantıda görüşülecek opsiyon, varant ve diğer haklar hakkında teferruatlı açıklamalar,

j. Yeniden bir ihraç durumu süz konusu ise, ihracına izin verilen hisseler hakkında açıklama,

k. Menkul kıymetlerin takası ya da değişimi,

l. Toplantıda görüşülecek şirket birleşmeleri ya da devirleri hakkında ayrıntılı açıklama,

m. (j), (k), (l) bentlerine ilişkin fınansal açıklamalar,

n. Mal alım satımına ilişkin açıklamalar,

o. Toplantıda görüşülecek davalara ilişkin, finansal durumun izahı,

p. Toplantıda karara bağlanacak raporların tanımlanması,

r. Toplantıda pay sahibinin oyuna sunulacak konuların gerekçesi,

s. Pay sahibinin onayını gerektiren esas sözleşme ve diğer hususlarda yapılması teklif edilen değişikliklerin gerekçesi,

ş. Toplantıda görüşülüp karara bağlanacak diğer konular hakkında detaylı açıklamalar,

t. Toplantıda görüşülecek her gündem maddesinin onaylanması için yeterli yetersayı,

u. Vekalet beyannamesine yıllık raporunda eklenmesi gerekir(HAZEN 299).

[16])HAZEN 300.

[17])ABD`de pay sahiplerinin sayısı 1959`da 12.490 000 iken 1962`de 17 010 000 1965`de ise 20 120 000 olmuştur. New York Stock Exchange Share Ownership USA(1965).

[18])1962 mali yılında 17 iken 1966`da yönetim kurulu seçimi için 37 vekalet mücadelesi olmuştur. SEC. ANN. REP. 52 (1966).

[19])KRAMER, J. M., Corporate Control Technıques; Insurgent Considerations, Boston 1985, s.110.

[20])KRAMER 110.

[21])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 4.

[22])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 4.

[23])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 5.

[24])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 7.

[25])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 8.

[26])BALLANTİNE 240;

[27])İMREGÜN Amerikan Ortaklıklar 49.

[28])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 8

[29])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 8.

[30])KRAMER 122.

[31])KRAMER 122.

[32])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 24.

[33])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 24.

[34])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 25.

[35])KRAMER 123.

[36])KRAMER 124.

[37])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 26.

[38])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 26.

[39])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 27.

[40])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 28.

[41])KRAMER 110.

[42])KRAMER 114.

[43])KRAMER 116.

[44])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 13.

[45])KRAMER 109.

[46])KRAMER 113.

[47])KRAMER 113.

[48])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 17.

[49])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 17.

[50])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 18.

[51])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 18.

[52])Murchison v. Alleghany Corporation, 27. Misc. 2d 290, 291, 210 NYS. 2d 153, 155(Sup. Ct.) affd, 12 App. Div. 2d. 753, 210 NYS. 2d 975 Appeal denied, 12 App. Div. 2d. 903, 212, NYS. 2d. 997 (1961); Albam Gas. Corp. v. Morrow, 265 Ala. 604, 606, 93 so. 2d. 515, 517, (1957).(ARANOW/EİNHORN  Proxy Contest  19 dip not 42’de zikredilmiştir.)

[53])KRAMER 116.

[54])KRAMER 116.

[55])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 21.

[56])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 541.

[57])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 541.

[58])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 543.

[59])Rosenfeld v. Fairchild Engine-Airplane Corp., 309 N.Y.168, 128 N.E. 2d 291 (1955).

[60])The Sparks-Withington Proxy Contest, 60 Yale L.J. 429, 433, 444 (1951).

[61])Thompson-Starret Conpany, İnc., Stainberg v. Adams, 90 F..Supp. 604, 606(S.D.N.Y. 1950).

[62])United Cigar-Whelan Stores Corp., No.9559(Sup. Ct. 1952).

[63])New York Central Railroad Co., 15.

[64])New York, New Haven and Hartford Railroad Company.

[65])Locke Manufacturing Companies v. U.S., 237 F. Supp. 80 (D.C. Conn. 1964)

[66])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 544.

[67])STİFEL, L.,Shareholder Proxy Fight Expenses, Clev-Marshall L. Rev. 1959, s.339;  MİNTZ, L., Use of Corporate Funds for Proxies and Other Expenses in Fight Over Corporate Management, 8 Intramural L. Rev. 1953, s.90.

[68])STİFEL 339.

[69])MİNTZ 8; ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 547.

[70])BALLANTİNE 89.

[71])BALLANTİNE 89.

[72])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 548.

[73])Steinberg v. Adams, 90 F. Supp. 604 (S.D.N.Y. 1950); Hand v. Missouri-Kansas Pipe Line Co., 54. f. Supp. 649 (D.C. Del. 1944); Rosenfeld v. Fairchild Engine - Airplane Corp., 309 N.Y 168, 128 N.E 2d. 291 (1955); Locke Manufacturing Co., v. U.S., 237 f. Supp. 80(D.C. Conn. 1964).(ARANOW/EİNHORN Proxy Contest 548 dip not 7’de zikredilmiştir.)

[74])FLETCHER 1997.

[75])FLETCHER 1997.

[76])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 557.

[77])LANTCHAM/EMERSON 418; MİNTZ 92; Pitisburgh Steel v. Walker, 92 Pıtt. L. J. 464 (C.P. Allegheny County 1944).

[78])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 562.

[79])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 562.

[80])Kadel v. Segal Lock-Hardware Co., İnc., 138 N.Y.L.J 488 (N.Y.Sup. Ct. 1953). (ARANOW/EİNHORN Proxy Contest 563 dip not 76’da zikredilmiştir.)

[81])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 564.

[82])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 564.

[83])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 569.

[84])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 569.

[85])Seinberg v. Adams, 90 F. Supp. 604(S.D.N.Y 1950).(ARANOW/EİNHORN Proxy Contest 575 dip not 18’de zikredilmiştir.)

[86])5 SEC Jud. Dec 758 (S.D.N.Y. 1948), 171 F.2d 180 (2d Cir 1948).(ARANOW/EİNHORN Proxy Contest 575 dip not 16’da zikredilmiştir.)

[87])ARANOW/EİNHORN (Proxy Contest)575.

[88])STİFEL.339; MİNTZ .90.

[89])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 231.

[90])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 231.

[91])Bu hususa ilişkin olarak şu yazışmayı misal olarak gösterebiliriz(ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 232);

 XYZ. ŞİRKETİNİN PAY SAHİPLERİNİ KORUMA KOMİTESİ

XYZ Şirketi Pay Sahiplerine;

Bizler, aşağıdaki listede adı geçen pay sahipleri olarak, XYZ. şirketindeki yatırımlarımızı korumak için birlikte hareket ediyoruz. Şirketin şu anda görev yapan yönetim kurulu tarafından kötü yöneltildiğine inanıyoruz. Şirketi yönetenlerin sahip oldukları toplam pay miktarı toplam pay miktarının % 0,5`den azdır. Komitenin üyelerinin sahip olduğu pay miktarı 60 000 pay olup, toplam payın % 6`sına tekabül etmektedir.

KOMİTE ÜYELERİ

İsim-Adres                 Vazifesi           Sahip Ol. Pay Mik.

John Doe                  Kimyager               15 000

321 10th Street

Buffalo, N.Y

Richard Roe             Yatırımcı                 25 000

10 Wall Street

New York               

Frank Joe                 Banka Müdürü          7 500

324 Maple Avanue

Hardford

William Boe                 Avukat                  12 500

77 N. State Street

Chicago

Aşağıda belirttiğimiz hususlar yönetime karşı olan şikayetlerimizdir;

1- Yönetim gereği gibi görevini yerine getirememektedir.

2- Yatırım yapmaktan çekinmekte, ileri teknoloji kullanmamakta dolayısıyla rekabet gücünü zayıflatmakta.

3- Aşırı derecede müsrif davranmaktadır.

Biz böyle bir mücadeleye girişmeden önce sizlerin düşüncelerinizi öğrenmek istiyoruz. Eğer siz XYZ şirketinin geleceğine ilişkin olarak bizim endişelerimizı paylaşıyorsanız, ekteki vekalet formunu lütfen doldurup bize gönderiniz. Bu konuda size herhangi bir yükümlülük getirilmeyecektir. Bu mektubun maliyeti imzalayan tarafından karşılanacaktır.

                                   Pay Sahipleri Koruma Komitesi

                                   Başkanı, John DOE.

[92] )TURANBOY, A., İnsider Muameleleri (Şirkete Ait Gizli Bilgilerin Haksız Kullanımı), Ankara

1990, s.27.

[93] )TURANBOY 27.

[94])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 234

[95])KOCH 380.

[96])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 240.

[97])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 242.

[98])Bu hususa ilişkin olarak şu şekilde yazışma yapılabilir(ARANOW/EİNHORN (Proxy Contest)243);

 İlgililere;

10 Mart 1978 de yapılacak olan şirket yıllık toplantısıyla ilgili olarak Smith Jones Co. paylarına sahip olan müşterileriniz için, yönetimin vekalet beyannamesi ve vekalet formu çok önemlidir. 5 Mart 1978 tarihi bu toplantı için kayıt tarihidir.

Biz, müşterilerinize çağrı materyallerini naklettirmede sizin aracılık hizmeti yapacağınıza inanıyoruz. Bu amaca hizmet etmek isterseniz, aşağıdaki return post card şeklinde düzenlenmış vekalet formunu doldurarak bize gönderiniz.

Şirketimiz, müşterilerinize yapacağınızın çağrı dolayısıyla uğrayacağınız masrafları karşılayacaktır.

---------------------------------------------------------------

RETURN POST CARD

10 Mart 1978 tarihinde yapılacak olan Smith Jones Co. yıllık toplantısı için__________ vekalet materyalinin düzenlemesini istiyoruz.

                                              Aracının Ünvanı

[99])Bu hususa ilişkin olarak şu şekilde bir yazışma yapılabilir (ARANOW/EİNHORN( Proxy Contest) 252);

SMİTH JONES CO. PAY SAHİPLERİ YILLIK TOPLANTISI

Müşterilerimize;

10 Mart 1978 tarihinde yapılacak olan Smith Jones Co. pay sahipleri yıllık toplantısına ilişkin olarak, yönetim tarafından bize arzedilen ilişikteki materyali sunuyoruz.

Bizim uhdemizde bulunan pay senetleriniz için tarafımıza oy kullanmak için vekalet vermek isterseniz, ayrıca direktifleriniz varsa bunları aşağıdaki formu doldurarak bize gönderiniz. Eğer direktifiniz alınmazsa paylarınız için toplantıda oy kullanılmayacaktır.

                                          Aracının Onayı

[100] ) Bu hususa ilişkin olarak şu şekilde bir yazışma yapılabilir(ARANOW/EİNHORN (Proxy Contest) 253);

DİREKTİF KARTI

(Aracı tarafında gönderilen ve yönetim tarafından istenen izin)

10 Mart 1978 tarihinde yapılacak olan Smith Jones Co. pay sahipleri yıllık toplantısına ilişkin olarak yönetim tarafından sunulan vekalet çağrı materyallerinin alınmasını kabul ediyorum.

Uhdenizde bulunan paylarım için aşağıdaki direktifler doğrultusunda oy kullanmanızı istiyorum.

Kabul_________,     Red____________,  Teklif No 1

Eğer hiç bir beyanda bulunmazsanız, Teklif No 1 olumlu oy kullanacağınız demektir.

Tarih--------                                 imza

[101])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 253.

[102])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 258.

[103])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 258.

[104])KOCH 383; COHEN 97; LANTCHAM/EMERSON 23.

[105])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 262.

[106])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 269.

[107])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 270.

[108])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 271.

[109])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 272.

[110] )Bu hususa ilişkin olarak şu tür bir yazışma yapılabilir (ARANOW/EİNHORN (Proxy Contest) 273);

XYZ Şirketi Pay Sahiplerine Duyrulur

Biz, XYZ şirketi yönetiminde değişiklik yapmaya gayret gösteren pay sahipleri komitesiyiz. Yönetim pay sahipleri listesini istememize rağmen, listeyi bize vermedi. Bizler bu kanuni isteğimizi yerine getirmek için mahkemeye müracaat edeceğiz. Eğer bize katılmak isterseniz, mesai saatleri içerisinde vekalet formu ve vekalet beyannamesi temin edebilirsin.

                                 Mr John Doe, Sekreter,

                                 XYZ. Şirketi Pay Sahipleri

                                 Koruma Komitesi,

                                 100 13th Avenue,

                                 New York

[111])New York Times, 5 Mayıs 1954, s.52 (Yönetim); New York Times, 19 Nisan 1954, s.33-34 (Muhalıfler); Montogomary Word için, The Chicago Sun-Times, 9 Mart 1955 s.13. (ARANOW/EİNHORN Proxy Contest 274 dip not  59’da zikredillmiştir.)

[112])BROOKS, J., The Great Proxy Fıght, New York, 1954, s.28

[113])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 274; BROOKS 28.

[114])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 276; BROOKS 29.

[115])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 281.

[116])Bu hususa ilişkin yabancı literatür için bakınız,  COLE, A. T., Legal and Mathematical Aspects of Cumulative Voting, Carolina, 1990, s.225; GİBSON, G. D., Should Cumulative Voting For Directors Be Madatory?, The Business Lawyer, XI, No. 1, Kasım 1955, s.22; SELL, W. E., Cumulative Voting: A Seemingly Endless Debate Topic, Corparate Pratices Commendator, 1960, s.21-23.

[117])COLE 225;SELL 2123.

[118])Alaska, Arizona, California, Hawai, Idoha, Illinous, Kansas, Kantecky, Michigan, Missisippi, Missouri gibi.

[119])Colorado, Delaware, Florida, Newada, New York, Oklohama, Texas, Utah, Virginia, Washington gibi.

[120])BALLANTİNE 185; COLE 225; GİBSON 23.

[121])AXE, L., Inspector of Electidn in Contested Corporate Election, New York 1951, s.4.

[122])FLETCHER, W. M., Cycloredia of The Law of Pricate Corporation,  C.I, Chicago 1932, s.2062.

[123])N.Y. BUS. CORP. LAW. 609(b); ILL. STAT. ANN. Ch. 32, 157.28.(ARANOW/EİNHORN Proxy Contest 411 dip not 36’da zikredilmiştir.)

[124])DEL. CODE, ANN. tit.8, 212(b).(ARANOW/EİNHORN Proxy Contest 411 dip not 37’de zikredilmiştir.)

[125])AXE 225.

[126])15 PA. STAT. ANN. 1504(A); OHIO. REW. CODE ANN. 1701.48(D).(ARANOW/EİNHORN Proxy Contest 412 dip not 44’de zikredilmiştir.)

[127])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 410.

[128])OHİO. REW. CODE. ANN. 170.48.(ARANOW/EİNHORN Proxy Contest 416 dip not 66’da zikredilmiştir.)

[129])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 416.

[130])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 417; AXE 226.

[131])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 424.

[132])Şu şekilde bir mektup gönderilebilir (ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 383);

XYZ. Şirketi Pay Sahiplerini Koruma Komitesi

Pay sahibine,

7 Mart 1977 tarihli koruma komitesi, vekaletinizdeki inceleme sonucunda şu hususları eksiklik olarak tespit etmiş bulunmaktadır. Ayrıca yeni bir vekalet eklenmiştir. Bu yeni vekalete, eksiklikleri de göz önünde bulundurarak yeniden doldurunuz. Eksiklikler şunlardan ibarettir;

(X)  1- Sadece bir pay sahibi tarafından imzalandığı,

( )  2- İmzanın eksikliği,

( )  3- Kime vekalet verildiği belli değil,

( )  4- Diğer eksiklikler.

                               Pay Sahiplerini Koruma Komitesi

                               Başkanı, John Doe.

[133])POZAN, R. C., Institutional Investors: The Reluctant Activists, (Practicing Law Institute: l994), s.l3.

[134] )POZAN 13.

[135])GROSKAUFMANİS, K. A., Proxy Reform and the Brave New World of Investor Relations:Ten Rules of Thumb for the l990s, 7.No. l2 Insıghts l8 Dec l993, s.17.

[136])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 427.

[137])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 427.

[138])CARY, W. L./EISENBERG, M. A., Cases and Materials On Corporations, Fifth Edition-Unabridged, The Foundation Press, İnc., Mineola, New York 1981, s.1111.

[139])İMREGÜN Amerikan Ortaklıklar  67.

[140])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 388.

[141])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 388.

[142])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 388.

[143])ARANOW/EINHORH (Proxy Contest)391.

[144] )ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest)391.

[145])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 392.

[146])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 393.

[147])BALLANTİNE 400.

[148])BALLANTİNE 400.

[149])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 393.

[150])ARANOW/EİNHORN (Proxy Contest) 393.

[150])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 397.

[151])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 397-398.

[152])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 398.

[153])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 402.

[154])N.Y. BUS. CORP. 610.(ARANOW/EİNHORN Proxy Contest 403 dip not 8’de zikredilmiştir.)

[155])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 403.

[156])15 PA. STAT. ANN. 1512.(ARANOW/EİNHORN Proxy Contest 403 dip not 9’da zikredilmiştir.)

[157])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 405.

[158])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 406.

[159])Prigerson v. White  Cap. Sea. Foods. İnc., 100 NYS. 2d. 88, (Sup. Ct. 1950). (ARANOW/EİNHORN Proxy Contest 407 dip not 22’de zikredilmiştir.)

[160])BALLANTİNE 393.

[161])BALLANTİNE 393.

[162])BALLANTİNE 394.

[163])BALLANTİNE 394.

[164])GİBSON 22; SELL 2123.

[165])ARANOW, E./EİNHORN, H., Corparate Proxy Contest; Conduct of Stockholders` Meeting, Virginia Law Review, XLII, Kasım 1956, s.1049.

[166])ARANOW/EİNHORN Conduct of Stockholders` 1049.

[167])ARANOW/EİNHORN Conduct of Stockholders` 1049.

[168])ARANOW/EİNHORN Conduct of Stockholders` 1049 vd.

[169])BALLANTİNE 394.

[170])N.Y. BUS. CORP. LAW. 608 (a), (b).(ARANOW/EİNHORN Proxy Contest 312 dip not  51 ve 52’de zikredilmiştir.)

[171])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 318.

[172])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 347.

[173])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 348.

[174])CAL. CORP. CODE. ANN. 805.2201; WYO. COMP. STAT. 17.36.34; ARK. STAT. ANN. 64-302.

[175])ALASKA STAT. 1005.186; COLD. REV. STAT. 31.5-3.(ARANOW/EİNHORN Proxy Contest 348 dip not 1’de zikredilmiştir.)

[176])DEL. CODE. ANN tit 8. 141(d); 15 PA. STAT. ANN. 1403; N.Y. BUS. CORP. LAW. 704; N.J. STAT. ANN. 1402.(ARANOW/EİNHORN Proxy Contest 349 dip not 3,4,5’de zikredilmiştir.)

[177])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 351.

[178])N.Y. BUS. CORP. LAW 612 (a); DEL. CODE. ANN. tit8 212; OHIO. REV. CODE ANN. 1701.44; 15 PA. STAT. ANN. 1504.(ARANOW/EİNHORN Proxy Contest 360 dip not 2’de zikredilmiştir.)

[179])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 361.

[180])FLETCHER,.2017.

[181])DEL. CODE. ANN. tit8 211(e); N.J. STAT. ANN. 1410-13.(ARANOW/EİNHORN Proxy Contest  362  dip not 14’de zikredilmiştir.)

[182])15 PA. STAT. ANN. 1505.(ARANOW/EİNHORN Proxy Contest 362 dip not 15’de zikredilmiştir.)

[183])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 362.

[184])DEL. CODE ANN. tit8 242.251.(ARANOW/EİNHORN Proxy Contest 362 dip not 16’da zikredilmiştir.)

[185])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 362.

[186])CAL. CORP. CODE ANN. 1501(d); 15 PA. STAT. ANN. 1402.(ARANOW/EİNHORN Proxy Contest 363 dip not 19’da zikredilmiştir.)

[187])DEL. CODE ANN. tit8. 141(b); ILL. STAT. ANN. Ch. 32/157-33.(ARANOW/EİNHORN Proxy Contest 363 dip not 20’de zikredilmiştir.)

[188])N.Y. BUS. CORP. LAW. 701.(ARANOW/EİNHORN Proxy Contest 363 dip not 21’de zikredilmiştir.)

[189])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 362.

[190])Kullanılan oy pusulaları şu şekilde olur (ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 366);

OY PUSULASI FORMU

ABC Anonim Şirketi 10 Mayıs 1978 Tarihli Pay Sahipleri Yıllık Toplantısı İçin;

Ben (Biz) bununla oy kullanacağımız____________ pay için, şirketin idarecisi olarak aşağıdaki kişilerden işaretlediklerimizi seçiyoruz.

Yönetimin Adayları                        Muhaliflerin Adayları

(_________________)                   (_________________)

(_________________)                  (_________________)

(_________________)                  (_________________)

Ben (Biz) bununla oy kullanacağımız____________pay için, aşağıdaki tekliflerden işaretlemiş olduklarımız için oy kullanıyoruz.

(Teklif 1) ________________ İçin

           ________________ Karşı

(Teklif 2) ________________ İçin

           ________________ Karşı

10 Mayıs 1978 New York                         İMZA

[191])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 371.

[192])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 372.

[193])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 374.

[194])CAL. CORP. CODE ANN. 2233; OHIO. REV. CODE 1701.50(D); 15 PA. STAT. ANN. 1512.(ARANOW/EİNHORN Proxy Contest 379 dip not 79’da zikredilmiştir.)

[195])Bu tür müfettiş raporuna şu yazışma misal olarak gösterilebilir (ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 380).

 10 Mayıs 1978 Tarihli ABC Anonim Şirketi Pay Sahipleri Yıllık Toplantısı Müfettiş Raporu

Bu raporla 10 Mayıs 1978 tarihinde yapılmış olan ABC anonim şirketi pay sahipleri yıllık toplantısında alınan kararlar, tarafımızca şu şekilde tespit edilmiştir;

1) ABC anonim şirketi pay sahipleri, 10 Mayıs 1978 tarihinde saat 11 de, Plaze Hotel, 58.cadde, 6. sokakta toplandılar.

2) Yöneticilerin seçimi ve tekliflerin oylaması için toplam olarak 9 000 pay toplantıya iştirak etmiştir.

3) ABC anonim şirketinin pay defterinde kayıtlı pay sahibi 10 000`dir. Buna göre toplantıya kayıtlı pay sahiplerinin % 90`ı katılmışlardır. Bu % 90`nın, % 65`i vekalet yoluyla toplantıya katılmışlardır.

4) Yukarıda da belirtildiği üzere toplantı yetersayısı oluşmuştur.

5) Genel kurul toplantısında aşağıdaki kararlar alınmıştır. Buna göre;

A. Yönetim kurulu için aday olan kimseler aşağıda gösterildiği şekilde oy almışlardır;

Adayların ismi                             Al. Oy

a.  (____________________)      2500

b.  (____________________)      1800

c.  (____________________)      1300

d.  (____________________)      1200

e.  (____________________)      1100

f.  (____________________)      1050

g.   Geçersiz oy                              50

B. Genel kurul toplantısında sunulan tekliflerin almış oldukları oy aşağıda gösterildiği şekildedir;

Teklif No                                         Al. Oy

1. ___________________ İçin         5 000

   ___________________ Karşı        4.000

2. ___________________ İçin         4.000

   ___________________ Karşı        5.000

13 Mayıs 1978 New York               Müfettişlerin İmzaları

[196])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 500.

[197])Ruby Foo`s Den, İnc, 130 N.Y.L.J. 1154 (N.Y. Sup. Ct. 1953); J.A. Maurer, İnc., 77 N.Y.S. 2d 159 (Sup. Ctb 1947).(ARANOW/EİNHORN Proxy Contest 500 dip not 32’de zikredilmiştir.)

[198])Donovan v. Patrolmen`s Benevolent Assn., N.Y.L.J. No. 12-99 (N.Y. Sup. Ct. 1948); Contra, Boericke v. Weise, N.J.L. 297, 113 A. 327 (1921).(ARANOW/EİNHORN Proxy Contest 502 dip not 40’da zikredilmiştir.)

[199])Burke v. Wiswall, 193 Misc. 14, 18, 85 N.Y.S. 2d 187, 191 (sup. Ct. 1948); Orbach v. Kirkeby, 3 App. Div. 289, 161 N.Y.S. 2d 371 (1957).(ARANOW/EİNHORN 503 dip not 46’da zikredilmiştir.)

[200])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 503.

[201])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 512.

[202])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 519.

[203])ARANOW/EİNHORN(Proxy Contest) 519.

[204])DEL. CODE ANN. tit8. 219-220.(ARANOW/EİNHORN Proxy Contest  521 dip not 152’de zikredilmiştir.)