DEVLETE ve KİŞİLERE
MEMURLARCA VERİLEN ZARARLARIN NEV’İ ve MİKTARININ TESPİTİ, TAKİBİ, AMİRLERİN
SORUMLULUKLARI, YAPILACAK DİĞER İŞLEMLER HAKKINDA YÖNETMELİK
BKK Tarihi
: 27.06.1983, BKK No:83/6510
Dayandığı Kanun
: 657 Sayılı DMK Madde:12/13
Yayımlandığı Resmi Gazete : 13.08.1983,
18134
BİRİNCİ KISIM
Amaç
Madde 1 – Bu yönetmelik memurların kasıt, kusur, ihmal ve tedbirsizlik
sonucu idareye verdikleri zararlar ile kamu hukukuna tabi görevlerle ilgili
olarak kişilerin uğradıkları zararların nevi ve miktarlarının tespiti,
takibi, amirlerin sorumlulukları, yapılacak işlemlerle ilgili usul ve esasları
belirlemek amacıyla hazırlanmıştır.
Kapsam
Madde 2 – Bu yönetmelik hükümleri 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun
değişik 1’inci maddesinin 1’inci fıkrası kapsamına giren kurumlarda çalışan
memurlar hakkında uygulanır.
Aynı maddenin 3’üncü fıkrasında sayılanlar hakkında
bu yönetmelik hükümleri uygulanmaz.
Tanımlar
Madde 3 – 1.Kasti Zarar: Memurların idare veya kişilere bile bile,
isteyerek zarar vermesi halidir.
2.İhmal Sonucu Zarar: Memurların sorumlu oldukları işlere gerekli özeni
göstermemeleri veya işleri savsaklamaları sebebiyle idare veya kişilerin
zarara uğraması halidir.
3.Tedbirsizlik Sonucu Zarar: Memurların gerekli önlemleri zamanında almamaları
veya eksiz olarak almaları sonucunda idarenin veya kişilerin sarara uğraması
halidir.
4.Memur: 657 sayılı Kanunun 1’inci maddesinin 1’inci fıkrasında sayılan
kurumlarda çalışan ve aynı kanunun 4’üncü maddesinin (B), (C), (D) bentleri
kapsamına girmeyen kamu görevlileridir.
5.Devlet Malı:Devletin malik olduğu her çeşit taşınır ve taşınmaz varlıklardır.
İKİNCİ KISIM
Zarar Tazmin Mükellefiyeti, Zarar Miktarının
Tespiti
Memurların Sorumlulukları ve Zararları Tazmin Mükellefiyeti
Madde 4 – Memurlar görevlerini dikkat ve itina ile yerine getirmek;
Devlet malını korumak ve her an hizmete hazır halde bulundurmak için gerekli
tedbirleri almakla görevli ve sorumludurlar.
Memurlar bu görev ve sorumlulukların yerine
getirilmemesi sebebiyle doğan zararları bu yönetmelikte belli edilen usul
ve esaslar uyarınca tazminle mükelleftirler. Sayıştay’a karşı sorumlu olanların
sorumlulukları hakkında 832 sayılı Sayıştay Kanunu hükümleri saklıdır.
Madde 5 – Bu yönetmelik hükümlerine göre memurlarca tazmin edilecek
zararlar:
a) Kanun, tüzük ve yönetmelik hükümleri ile belirlenmiş görevlerini
kasıt, ihmal veya tedbirsizlik soncu gerekli dikkat ve itina ile yapmamaları
sebebiyle idarenin veya kişilerin uğradığı zararlar.
b) Kendilerine teslim edilen devlet malının korunması ve her an hizmete
hazır halde bulunması için gerekli tedbirleri kasıt, ihmal veya tedbirsizlik
sonucu almamaları sonucu devlet malında meydana gelen zararlardan ibarettir.
Zararların Tazmini İçin Gerekli Şartlar
Madde 6 – Memurların zararları tazmin mükellefiyetinin doğması için;
a)Zararın mevcut olması,
b)Zararın doğrudan doğruya memurun fiilinden doğması,
c)Zararın mücbir sebepten hasıl olmaması, şarttır.
Zararın ve Miktarın Tespiti
Madde 7 – Memurun kasıt, ihmal veya tedbirsizliği sonucu idarenin malca
uğradığı zararın ilgili tarafından rayiç bedel üzerinden ödenmesi esastır.
Zarara uğrayan Devlet malının rayiç bedelinin tespitinde aşağıdaki usul
ve esaslar uygulanır.
a)Demirbaş defterinde alındığı tarihteki değeri de belli edilmek suretiyle
kayıtlı bulunan veya teberru yoluyla veya başka suretle Devlete mal edilen
mallarda zarar söz konusu ise ait oldukları kurumlarca üç kişiden az olmamak
üzere teşkil edilecek bir heyet tarafından zarara uğrayan malın rayiç değeri,
piyasa araştırması yapılmak, ticaret odaları ile belediyelerden bilgi istemek
suretiyle belirlenir ve ondan sonra zararın miktarı tespit edilir.
Zarar gören devlet malı eğer amortismana tabi mallardan ise rayiç bedelden
amortisman payı düşülür.
b)Tarihi ve bedii değeri olan her nevi eşya ve mallarda bir zarar söz konusu
ise bilirkişilerden oluşan (eski eser uzmanları) bir heyet tarafından önce
eserin değeri, ondan sonra husule gelen zararın miktarı tespit edilir.
c)Zarar gören devlet malı, bir yerden gönderilmiş veya getirtilmiş ise
taşıma masrafları malın rayiç fiyatına ilave edilmek suretiyle malın esas
fiyatı belirlenerek ondan sonra zararın miktarı tespit edilir.
Memurların 5’inci maddenin (a) fıkrasında tanımlanan hizmet kusurlarından
doğan zararların miktarı kurum ve kuruluşların en üst yöneticilerinin belirleyeceği
iki kişi ile zarara sebebiyet veren memurun ilk amirinden oluşan 3 kişilik
bir heyet tarafından tespit edilir.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Zararın Ödenmesi
Zararın Ödettirilme Şekli
Madde 8 – 7’nci maddede belirtilen usul ve esaslar uyarınca tespit
edilen zarar miktarının en alt derecenin birinci kademesinde bulunan memurun
brüt aylığının yarısını geçmediği hallerde memurun kabul etmesi kaydıyla
zarar disiplin amiri veya yetkili disiplin kurulu kararına göre memurca
ödenir. Ödemeyi kabul etmeyen memurların verdikleri zararlar hükmen tahsil
edilir.
Yukarıdaki fıkrada belirtilen miktarı aşan zararlar, işin icabına ve genel
hükümlere göre sorumlulardan sulh yolu ile veya hükmen tahsil edilir.
Birinci fıkra kapsamına giren zararlar, ödemeyi kabul edenler hakkında
disiplin amiri veya yetkili disiplin kurulunca verilen kararların kesinleştiği
tarihi izleyen aybaşından itibaren kararda belirtilen esaslara göre, memurların
aylıklarından kesinti yapılmak suretiyle tahsil edilir. Zararın ödenmesinin
sulh yoluyla sağlanması halinde ise sulh işleminin kesinleştiği tarihi
izleyen aybaşından itibaren anlaşma esaslarına göre memurların aylıklarından
kesinti yapılır.
Memurların aylıklarından yapılacak kesinti miktarı, kendilerine ödenecek
net aylıkların 1/3 ünden fazla ve ¼ ünden az olamaz.
DÖNDÜNCÜ KISIM
Diğer Hükümler
Amirlerin Sorumlulukları
Madde 9 – a)Amirler, emirlerindeki memurların, görevlerini dikkat ve
itina ile yerine getirmelerini, Devlet malını korumak ve her an hizmete
hazır halde bulundurmak için gerekli tedbirleri almalarını temin ve takip
etmekle görevli ve sorumludurlar.
Memurlarca verilen zararların miktarının tespiti ve ilgililerden bu yönetmelik
veya genel hükümlere göre tahsili konusunda yapılacak işlemlerin zamanında
ve eksiksiz yürütülmesinden, zararı veren memurların bulundukları kurum
ve kuruluşların o mahaldeki amirleri müteselsilen sorumludurlar.
Zararların Takibi ve yapılacak İşlemler
Madde 10 – Zararı veren memurun amirleri, vuku bulduğu tarihi izleyen
3 gün içinde zararın konusu ile memurun sorumluluğunu belirten tüm bilgi
ve belgeleri, o kurum ve kuruluşun en üst yöneticisine iletirler. En üst
yöneticiler bilgi ve belgelerin kendilerine intikal ettiği tarihi izleyen
10 gün içinde bu yönetmeliğin 7’nci maddesinde belirtilen usul ve esaslar
uyarınca zarar miktarını tespit ettirirler.
Zarar miktarının bu yönetmeliğin 8’inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen
miktarı geçmediği hallerde, zararlarla ilgili belgeler en üst yöneticiler
tarafından karar verilmek üzere ilgili disiplin amirine, gerektiğinde yetkili
disiplin kuruluna gönderilir. Ayrıca zarar veren memurdan ödemeyi kabul
edip etmediği hususunda yazılı beyanda bulunması istenir. Bu işlemler en
geç 10 gün içinde tamamlanır.
Yukarıdaki fıkra kapsamına giren miktardaki zararları ödemeyi kabul eden
memurlar hakkında düzenlenen dosya disiplin kurulunca dosyanın intikalini
izleyen 10 gün içinde incelenip karara bağlanır. Kararda aylıklardan yapılacak
kesinti miktarı ve taksit sayısı belli edilir.
İdareye verdikleri zararı ödemeyi kabul etmeyen memurlar hakkında genel
hükümlere göre takibat yapılmak ve dava açılmak üzere zarara ait bütün
bilgi ve belgeler kurum ve kuruluşun en üst yöneticilerince konuyla ilgili
mercilere gönderilir.
İdarenin Rücu Hakkı
Madde 11 – Memurların görevlerini kasıt, ihmal veya tedbirsizlik sonucu
gereken dikkat ve itina ile yapmamaları sebebiyle zarara uğrayan kişilerin
zararları, başvurdukları mahkeme veya makamlarca verilen kararlar uyarınca
ilgili kurumlarca karşılanır.
Kurumların genel hükümlere göre sorumlu memurlara rücu hakları saklıdır.
Zamanaşımı
Madde 12 – Memurların bu Yönetmelik hükümlerine göre ödeyecekleri tazminat
borçlarının zamanaşımına uğraması genel hükümlere tabidir.
Yürürlük
Madde 13 – 832 sayılı Kanunun 105’inci maddesi uyarınca Sayıştay’ca
incelenmiş olan bu yönetmelik yayınlandığı tarihte yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 14 – Bu yönetmelik hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür. |