Kanun
Numarası: 4077— Kabul Tarihi: 23/2/1995
RG. 08/03/1995-22221
ÜÇÜNCÜ
KISIM
Tüketici
Kuruluşları
Tüketici
Konseyi
Madde 21 - (DE:&1.2003-4822.21)Tüketicinin sorunlarının,
ihtiyaçlarının ve çıkarlarının korunmasına ilişkin gerekli tedbirleri
araştırmak, sorunların evrensel tüketici hakları doğrultusunda çözülmesi için
alınacak tedbirlerle, bu Kanunun uygulanmasına yönelik tedbirlere dair görüşleri,
ilgili mercilerce öncelikle ele alınmak üzere iletmek amacıyla, Bakanlığın
koordinatörlüğünde bir "Tüketici Konseyi" kurulur.[i]
(DE:&2.2003-4822.21)Tüketici Konseyi, Bakanın
veya görevlendireceği bir Bakanlık görevlisinin başkanlığında, Adalet,
İçişleri, Maliye, Milli Eğitim, Sağlık, Ulaştırma, Tarım ve Köyişleri, Sanayi
ve Ticaret, Turizm ve Çevre bakanlıkları ile Devlet Planlama Teşkilatı
Müsteşarlığı, Hazine Müsteşarlığı, Dış Ticaret Müsteşarlığı, Türk Patent
Enstitüsü Başkanlığı, Devlet İstatistik Enstitüsü Başkanlığı, Türk Standartları
Enstitüsü Başkanlığı, Rekabet Kurumu, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu, Enerji
Piyasası Düzenleme Kurumu, Telekomünikasyon Kurumu, Türk Akreditas-yon Kurumu,
Milli Prodüktivite Merkezi, Diyanet İşleri Başkanlığı, Büyük şehir
belediyeleri, il belediyelerini temsilen Türk Belediyeler Birliği, işçi
sendikaları konfederasyonları, memur sendikaları konfederasyonları, Türkiye
İşveren Sendikaları Konfederasyonu, Türkiye Milli Kooperatifler Birliği,
Yükseköğretim Kurulu, Türkiye Barolar Birliği, Türkiye Serbest Muhasebeci Mali
Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği, Türk Mühendis ve Mimar
Odaları Birliği, Türk Eczacılar Birliği, Türk Tabipleri Birliği, Türk
Dişhekimleri Birliği, Türk Veteriner Hekimleri Birliği, Türkiye Esnaf ve
Sanatkarları Konfederasyonu, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği, Türkiye
Bankalar Birliği, Türkiye Seyahat Acenteleri Birliği, Türkiye Otelciler
Birliği, Türkiye Ziraat Odaları Birliği, Tüketim Kooperatifleri Merkez Birliği,
Ahilik Araştırma ve Kültür Vakfı ve tüketici örgütleri temsilcilerinden oluşur.
[ii]
Tüketici Konseyini oluşturan kurum ve kuruluşların
temsilcilerinin sayı ve nitelikleri ile Tüketici Konseyine katılabilmek için
tüketici örgütlerinin sahip olmaları gereken asgari üye sayısı ve bu örgütlerin
Tüketici Konseyine gönderecekleri temsilci sayısı Bakanlıkça belirlenir. Ancak,
kamu kurum ve kuruluşlarından gelen temsilcilerin sayısı, hiçbir şekilde
Tüketici Konseyinin toplam üye sayısının %50'sinden fazla olamaz. Tüketici
Konseyi yılda en az bir kez toplanır.
Tüketici Konseyinin çalışma usul ve esasları ile
diğer hususlar Bakanlıkça çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir.
Tüketici
Sorunları Hakem Heyeti [iii]
MADDE 22.-(DE:2003-4822.29) Bakanlık, il ve ilçe merkezlerinde,
bu Kanunun uygulanmasından doğan uyuşmazlıklara çözüm bulmak amacıyla en az bir
tüketici sorunları hakem heyeti oluşturmakla görevlidir.
Başkanlığı Sanayi ve Ticaret İl Müdürü veya
görevlendireceği bir memur tarafından yürütülen tüketici sorunları hakem
heyeti; belediye başkanının konunun uzmanı belediye personeli arasından
görevlendireceği bir üye, baronun mensupları arasından görevlendireceği bir
üye, ticaret ve sanayi odası ile esnaf ve sanatkar odalarının görevlendireceği
bir üye ve tüketici örgütlerinin seçecekleri bir üye olmak üzere başkan dahil
beş üyeden oluşur. Ticaret ve sanayi odası ya da ayrı ayrı kurulduğu yerlerde
ticaret odası ile esnaf ve sanatkar odalarının görevlendireceği üye, uyuşmazlığın
satıcı tarafını oluşturan kişinin tacir veya esnaf ve sanatkar olup olmamasına
göre ilgili odaca görevlendirilir.
Bakanlık taşra teşkilatının bulunmadığı il ve
ilçelerde tüketici sorunları
hakem heyetinin başkanlığı en büyük mülki amir ya da
görevlendireceği bir memur tarafından yürütülür. Tüketici örgütü olmayan
yerlerde tüketiciler, tüketim kooperatifleri tarafından temsil edilir. Tüketici
sorunları hakem heyetinin oluşumunun sağlanamadığı yerlerde noksan üyelikler,
belediye meclislerince re'sen doldurulur.
Tüketici sorunları hakem heyetlerinde heyetin
çalışmalarına ve kararlarına esas olacak dosyaları hazırlamak ve uyuşmazlığa
ilişkin raporu sunmak üzere en az bir raportör görevlendirilir.
Değeri beşyüzmilyon liranın altında bulunan uyuşmazlıklarda
tüketici sorunları hakem heyetlerine başvuru zorunludur. Bu uyuşmazlıklarda
heyetin vereceği kararlar tarafları bağlar. Bu kararlar İcra ve İflas Kanununun
ilamların yerine getirilmesi hakkındaki hükümlerine göre yerine getirilir.
Taraflar bu kararlara karşı onbeş gün içinde tüketici mahkemesine itiraz
edebilirler. İtiraz, tüketici sorunları hakem heyeti kararının icrasını
durdurmaz. Ancak, talep edilmesi şartıyla hakim, tüketici sorunları hakem
heyeti kararının icrasını tedbir yoluyla durdurabilir. Tüketici sorunları hakem
heyeti kararlarına karşı yapılan itiraz üzerine tüketici mahkemesinin vereceği
karar kesindir.
Değeri beşyüzmilyon lira ve üstündeki uyuşmazlıklarda
tüketici sorunları hakem heyetlerinin verecekleri kararlar, tüketici
mahkemelerinde delil olarak ileri sürülebilir. Kararların bağlayıcı veya delil
olacağına ilişkin parasal sınırlar her yılın Ekim ayı sonunda Devlet İstatistik
Enstitüsünün Toptan Eşya Fiyatları Endeksinde meydana gelen yıllık ortalama
fiyat artışı oranında artar. Bu durum, Bakanlıkça her yıl Aralık ayı içinde
Resmi Gazetede ilan edilir.
25 inci maddede cezai yaptırıma bağlanmış hususlar
dışındaki tüm uyuşmazlıklar, tüketici sorunları hakem heyetlerinin görev ve
yetkileri kapsamındadır.
Tüketici Sorunları Hakem Heyetleri Başkan ve üyeleri
ile raportörlere verilen huzur hakkı veya huzur ücretinin ödenmesine ilişkin
esas ve usuller, bir ayda ödenecek tutar 2000 gösterge rakamının memur aylık
katsayısıyla çarpımı sonucu bulunacak miktarı geçmemek üzere Maliye
Bakanlığının uygun görüşü alınarak Bakanlıkça belirlenir.
Tüketici sorunları hakem heyetlerinin kurulması,
çalışma usul ve esasları ile diğer hususlar Bakanlıkça çıkarılacak bir
yönetmelikte düzenlenir.
[i] 2003-4822
ile değişmeden önceki şekli: Tüketicinin sorunlarının, ihtiyaçlarının ve
çıkarlarının korunmasına ilişkin gerekli tedbirleri araştırmak, sorunların
tüketici lehine çözülmesi için alınacak tedbirlerle, bu Kanunun uygulanmasına
yönelik tedbirlere dair görüşleri ilgili mercilere iletmek amacıyla, Bakanlığın
koordinatörlüğünde bir "Tüketici Konseyi" kurulur.
[ii] 2003-4822
ile değişmeden önceki şekli: Tüketici Konseyi, Bakanın veya görevlendireceği
bir bakanlık görevlisinin başkanlığında, Adalet, İçişleri, Maliye, Milli Eğitim,
Sağlık, Ulaştırma, Tarım ve köyişleri, Turizm ve Çevre Bakanlıkları ile Devlet
Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı, Hazine Müsteşarlığı,Dış Ticaret Müsteşarlığı,
Devlet İstatistik Enstitüsü Başkanlığı, Türk Standartları Enstitüsü Başkanlığı,
Milli Prodüktivite Merkezi, Diyanet İşleri Başkanlığı, Türk Belediyecilik
Derneği, İşçi Sendikaları Konfederasyonları, Türkiye Milli Kooperatifler
Birliği, Yüksek Öğretim Kurulu, Türkiye Barolar Birliği, Türk Mimar Mühendis
Odaları Birliği, Türk Eczacılar Birliği, Türk Tabibleri Birliği, Türkiye Esnaf
ve Sanatkarları Konfederasyonu, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği, Türkiye
Ziraat Odaları Birliği, Milli Kalite Konseyi, Ahilik Araştırma ve Kültür Vakfı
ve Tüketici Örgütleri temsilcilerinden oluşur. MADDE 28.- 4077 sayılı Kanunun
21 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
[iii] 2003-4822
ile değişmeden önceki şekli: Madde 22 - Bakanlık, il ve ilçe merkezlerinde,
tüketiciler ile satıcılar arasında çıkan uyuşmazlıklara çözüm bulmak amacıyla
belediyelerle koordineli olarak, en az bir "tüketici sorunları hakem
heyeti" oluşturmakla görevlidir.
Başkanlığı Sanayi ve Ticaret İl Müdürü veya görevlendireceği bir memur
tarafından yürütülen tüketici sorunları hakem heyeti; belediye başkanının
konunun uzmanı belediye personeli arasından görevlendireceği bir üye, baronun
mensupları arasından görevlendireceği bir üye, ticaret ve sanayi odası ile esnaf ve sanatkar odalarının
görevlendireceği bir üye ve tüketici örgütlerinin seçecekleri bir üye olmak
üzere başkan dahil 5 üyeden oluşur. Ticaret ve sanayi odası ya da ayrı ayrı
kurulduğu yerlerde ticaret odası ile esnaf ve sanatkar odalarının
görevlendireceği üye, uyuşmazlığın satıcı tarafını oluşturan kişinin tacir veya
esnaf ve sanatkar olup almamasına göre ilgili odaca görevlendirilir.
Bakanlık taşra teşkilatının bulunmadığı il ve ilçelerde tüketici
sorunları hakem heyetinin başkanlığı en büyük mülki amir ya da görevlendireceği
bir memur tarafından yürütülür. Tüketici sorunları hakem heyetinin oluşumunun
sağlanamadığı yerlerde noksan üyelikler, belediye meclislerince re'sen
doldurulur.
Tüketici sorunları hakem heyetlerinin vereceği kararlar, tüketici
mahkemelerinde delil olarak ileri sürülebilir. Uyuşmazlık konusu mal veya
hizmet bedelinin 5.000.000 (17.200.000).-TL.'yi aşmadığı hallerde, bu
heyetlerce verilmiş bir karar olmaksızın tüketici mahkemelerine başvurulamaz.
Bu parasal sınır, her yıl 8 inci maddenin son fıkrasında gösterilen usul
çerçevesinde yeniden belirlenir.(1) (1)
Bu fıkrada yeralan parasal sınır, Sanayi ve Ticaret Bakanlığının
21/12/1995 tarih ve 22500 sayılı
Resmi Gazete'de yayımlanan TRKGM-95/135-136 Seri No'lu Tebliğ ile 1/1/1996
tarihinden geçerli olmak üzere 10.000.000 TL. 10.12.1996 tarih ve 22843 sayılı
Resmi Gazete'de yayımlanan TRKGM-96/127-128 Seri No'lu Tebliğ ile de 1/1/1997
tarihinden geçerli olmak üzere 17.200.000 TL. olarak tespit edilmiş ve metne
parantez içinde siyah punto ile işlenmiştir.
25 inci maddede cezai yaptırıma bağlanmış hususlara ilişkin
uyuşmazlıklar, tüketici sorunları hakem heyetlerinin görev ve yetki kapsamı
dışındadır.
Tüketici sorunları hakem heyetlerinin kurulması, çalışması, usul ve
esasları ile diğer hususlar Bakanlıkça çıkarılacak bir yönetmelikte düzenlenir.
MADDE 29.- 4077 sayılı Kanunun 22
nci maddesi değiştirilmiştir ve metne işlenmiştir.