7. Daire, 27.4.1995 Tarih ve 7660 Tutanak Sayılı Kararı:

            İmalat miktarındaki eksilmelerin imalata giren malzemelerin nakliye bedelinin hesabında da dikkate alınması gerekir. 

            15.140/2 Poz no.lu temel tabanına el ile kum-çakıl serilmesi imalatında 1000m3 eksilme belirlendiği halde, söz konusu eksilmenin, nakliye ödemesinde dikkate alınmaması sonucu fazla ödemeye neden olunduğu saptanmıştır.

            15.140/2 Poz no.lu imalat miktarı 9 Ek no.lu hakediş itibariyle 1960 m3 olarak ölçülmüş ve hakedişte bu miktar üzerinden yer almıştır. Oysa, geçen yıllar imalatı olarak 1000 m3 fazlasıyla 2960 m3 görünmektedir.

                İmalat miktarında tespit edilen 1000 m3 azalma üzerine hakediş raporunda 88/13181 Sayılı Kararname’nin 8. maddesi uyarınca, doğru olarak kesinti işlemi yapılmıştır. Ancak aynı azalmanın bu imalatta olduğu gibi, imalatta kullanılan tuvenan kum-çakıl malzemesi için de gerçekleştiği tabii olmasına karşın tuvenan nakli için söz konusu azalmanın gereği olan kesinti işlemi uygulanmamıştır.

               88/13181 Sayılı Kararname’nin “İmalat Tespiti ve Hesap Esasları”başlıklı 8.maddesinin, “Ödenek dilimleri ile ilgili olarak 6. maddede yer alan hükümler dikkate alınmak şartı ile, kesinhesapta veya işin devamı sırasında herhangi bir imalat için yapılan kesin veya ara metraj sonucu bir imalatın miktarında artma veya eksilme tespit edildiği takdirde artan veya eksilen miktar (imalat hangi yılda yapılmış olursa olsun)geçici kabul itibar tarihini geçmemek üzere, artış ve eksilişin kesinleştiği yılın fiyatları ile değerlendirilir.” Şeklindeki ikinci fıkrası gereğince, imalat miktarındaki azalmanın imalatta kullanılan tuvenan kum-çakıl malzemesinin nakliye ödemesine yansıtılmaması suretiyle ......... TL fazla ödemede bulunulmuştur.

            1.Daire, 17.4.1992 Tarih ve 5441 Tutanak Sayılı Kararı: 

            Taşıtın tam tonajında yüklenemediği gerekçesiyle bims asmolen malzemesinin nakliye bedeli 1 kat fazlasıyla ödenemez. 

            Anılan işte Bims Asmolen nakliye birim fiyatı tesbit edilirken taşıma formülünde 2 katsayısı kullanıldığı görülmüş; savunmada taşıma formülünde yer alan 2 katsayısının yol şartlarına bağlı olarak tesbit edilmesi gereken A katsayısı ile hiçbir ilgisi bulunmadığı, nakliye formüllerinde A katsayısının 1 olarak alındığı, tartı tutanağında 1 adet asmolenin kg olarak belirlendiği ve 1 adet bims asmolenin hacmi (0.40x0.20x0.32)= 0.0256 M3 olup 39 adet bims asmolenin 1 M3 olduğu, buna göre 1m3 asmolenin ağırlığının 11kgx39 adet=429 kg olduğu, nakliye formülleri ağırlığa dayalı bulunduğundan bu malzemelerin naklinde taşıtın tam tonajında yüklenememesi hususunun ortaya çıktığı, Taşıma Genel Teknik Şartnamesinin 2.1. maddesinin not bölümünde genleşmiş perlit ile plastik boruların yoğunluklarının az olması, kanaletlerin tam tonajında yüklenememeleri gerekçesi ile taşıma formülünün verdiği bedelin 1 katı fazlasıyla ödeneceği bildirildiğinden uygulamalarının doğru olduğu belirtilmiş ise de Taşıma Genel Teknik Şartnamesi 2.1. maddesinin “Not” bölümünde: “Betonarme kanalet ve plastik koruların 1 ton taşıma bedeli yukarıdaki formüle göre bulunacak taşıma bedelinin 1 katı fazlasıyla (yani iki katı) ödenir” denilmekte olup, burada bims asmolen sayılmadığı ve bims asmolenin “betonarme kanalet” ve plastik boru olarak kabul edilmesi mümkün olmadığından, bims asmolenin 1 ton taşıma bedelinin taşıma formülüne göre bulunacak taşıma bedelinin bir katı fazlasıyla ödenmemesi gerekirken böyle yapılması sonucu fuzulen ödendiği saptanan ..... TL’nin ödettirilmesine. 
 

            2.Daire, 7.12.1993 Tarih ve 30720 Tutanak Sayılı Kararı:

            Tuğla nakliye bedeli ödenirken imalatta kullanılan tuğlanın yoğunluğunun esas alınması gerekir.

            Tuğlanın nakliye fiyatının hesabında, inşaatta kullanılan ve ihzaratı yapılan 19x19x8.5 cm. ebadındaki tuğlanın ağırlığının baz alınması gerekirken 19x19x13.5 cm ebadındaki tuğlanın ağırlığının baz alındığı, dolayısıyla yüksek nakliye ücreti hesaplandığı ve bu fiyattan nakliye ücreti ödenmesi sonucu fazla ödemede bulunulduğu görülmüştür. 

            Diğer yandan inşaatta kullanılan ve ihzaratı yapılan tuğlanın nakliye ücretinin hesaplanmasında: ilgili inşaat kaleminde kullanılan ve analizde de belirtilen pozdaki tuğlanın yoğunluğunun esas alınması gerekmektedir. İlgili hakedişte 18.071 ve 18.071/1 poz.lu imalatlarda 19x19x8,5 cm. ebadındaki tuğla kullanılmaktadır. Tuğla nakliye ücretinin hesaplanmasında da bu ebattaki tuğla yoğunluğu olan 2.2 ton/ m3 ün esas alınması gerekirken, inşaatta kullanılmayan 19x19x13.5 cm ebadındaki tuğlanın yoğunluğu olan 3.8 ton/ m3 baz alınarak tuğla nakliye ücreti ödenmesi mümkün görülmemektedir.

            7.Daire, 28.11.1995 Tarih ve 7749 Tutanak Sayılı Kararı:

            Kırmataş nakliye bedelinin hesabında kırmataşın katsayısı 0.710 olarak alınmalıdır. 

            ..... Yükleniminde bulunan 3.800.000.000 lira keşif bedelli Jandarma Subay, Astsubay Lojmanı inşaatına ilişkin nakliye metraj hesaplarında kırmataş ve granülometrik kum katsayılarının hatalı alındığı görülmüştür.

            28.6.1993 Tarihli ve 3 numaralı hakediş raporunda nakliye metrajları hesaplanırken 16.044/1 poz numaralı demirli B.225 betonunun bünyesindeki, kırmataşın katsayısı birim fiyat analizinde 0.710 olarak belirlendiği halde 0.884 alındığı bu nedenle de nakliyeye tabi malzeme miktarının fazla hesaplandığı görülmüştür.

            1.Daire, 23.3.1995 Tarih ve 5875 Tutanak Sayılı Kararı: 

            Bina enkazının nakline ilişkin motorin fiyat farkı hesabında enkaz yoğunluğunun 1.8 olarak alınması gerekir.

            ......Tarafından yapımı sürdürülen Yüreğir İncirlik Lisesi inşaatına ilişkin 2 no.lu hakediş ödemesi sırasında bina enkazının nakline ilişkin motorin fiyat farkı hesabında enkaz yoğunluğunun 2.4 alınması sonucu ..... TL fazla ödemede bulunulduğu görülmüştür. 

            Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’nca yayınlanan Taşıma İşleri Teknik Şartnamesi’nin eki olan ve figürede ölçülen malzemelerin yoğunluklarını belirleyen 2 no.lu cetvele göre enkazın (moloz) yoğunluğu 2.4 değil; 1.8 olarak alınması gerekmektedir. 

            7.Daire, 13.6.1996 Tarih ve 7827 Tutanak Sayılı Kararı: 

            07.006/K-13 Poz no.lu beton inşaat yıkımı nakliye birim fiyatı oluşturulurken inşaat yıkımına ait malzemenin moloz taşı olarak kabul edilip yoğunluğunun 1.8 alınması gerekir. 

            ..... Tic.Ltd.Şti.ne ihale edilen Anadolu Otoyolu Çamlıca-Gebze Kesimi Toparlama Yolları İşine ait hakediş raporunun müteferrik işler bölümünde yer alan 07.006/K-13 Poz. no.lu Beton İnşaat Yıkımı Taşınması pozunun birim fiyatının hesabında inşaat yıkımından çıkan malzemelerin moloz taşı olarak kabul edilerek yoğunluğun 1.8 alınması gerekirken, kesme taş olarak kabul edilip yoğunluğun 2.4 alınması sonucu ....... TL fazla ödeme yapıldığı görülmüştür. 

            Taşıma Genel Teknik Şartnamesinin eki olan ve figürede ölçülen malzemelerin yoğunluklarını belirleyen 2 no.lu cetvele göre inşaat yıkım artıklarından oluşan malzemenin yani molozun yoğunluğu 1.8 olarak belirlenmiştir. Bu nedenle beton inşaatın yıkımından oluşan malzemenin taşıma bedelinin hesabında yoğunluk katsayısının 1.8 alınması gerekmektedir. Beton inşaatın yıkımından oluşan enkazı kesme taş olarak kabul etmek ve bu nedenle de taşıma bedelinin ödenmesi sırasında yoğunluğun 2.4 olarak formüle uygulanıp ödeme yapılması mümkün değildir.

            1.Daire, 19.6.1995 Tarih ve 5912 Tutanak Sayılı Kararı:

            Temel malzemesi nakliye birim fiyatı hesaplanırken temel malzemesi yoğunluğun 1.6 olarak alınması gerekir.

            .... Yükleniminde bulunan Şehir Stadyumuna Temel Malzemesi Alınması ve Nakli işi ile ilgili nakliye birim fiyatı hesaplanırken temel malzemesi yoğunluğunun hatalı alındığı görülmüştür. 

            Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından yayımlanan Taşıma Genel Teknik Şartnamesine ekli 2 sayılı cetvelde her türlü temel malzemesi yoğunluğu 1.6 ton/m3 olarak belirlendiği halde anılan hakedişte temel malzemesi nakliye birim fiyatı hesaplanırken yoğunluğun 1.8 ton/ m3 alınması dolayısıyla fazla ödemede bulunulmuştur. 
 

            1.Daire, 19.6.1995 Tarih ve 5912 Tutanak Sayılı Kararı:

            Mıcır nakli birim fiyatı hesaplanırken mıcır yoğunluğunun 1.6 olarak alınması gerekir.

            S.... Ltd.Şti. yükleniminde bulunan “Altyapı Üretim Tesisleri” mıcır nakli işi ile ilgili nakliye birim fiyatı hesaplanırken mıcır yoğunluğunun hatalı alındığı görülmüştür.

            Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından yayımlanan Taşıma Genel Teknik Şartnamesi’ne ekli 2 sayılı cetvelde mıcır yoğunluğu 1.6 ton/m3 olarak belirlendiği halde anılan hakedişte mıcır nakli birim fiyatı hesaplanırken yoğunluğun 1.8 ton/ m3 alınması dolayısıyla fazla ödemede bulunulmuştur.

            1.Daire, 9.11.1995 Tarih ve 5563 Tutanak Sayılı Kararı:

            15.140/2 Poz no.lu temel tabanına el ile kum-çakıl serilmesi işinde nakliye bedeli hesaplanırken birim imalattaki kum-çakıl miktarı 1m3 olarak alınacaktır. 

            Müteahhit .... taahhüdü altında bulunan 458.402.264. TL keşif bedelli Kaynarca Spor Salonu 2. Kısım İkmal İnşaatı işine ait 1-4 no.lu hakediş raporlarının incelenmesi sonucu, 15.140/2 poz no.lu temel tabanına el ile kum-çakıl serilmesi imalatında kullanılan kum-çakıl miktarı, 1.1 ile çarpılarak artırıldığı ve artırılan bu miktar üzerinden nakliye bedeli verildiği tesbit edilmiştir. 

            15.140/2 poz no.lu temel tabanına el ile kum çakıl serilmesi imalatına ilişkin analizde birim imalat için kullanılan kum-çakıl miktarının 1m3 olduğu açıkça gösterilmiştir. 

            Dolayısıyla nakliye bedeli verilecek malzeme miktarının, 15.140/2 poz no.lu imalat miktarının 1(bir) ile çarpılması sonucu bulunması gerekir.

            Buna rağmen anılan işle ilgili nakliye metrajına dahil edilen 15.140/2 poz no.lu imalat miktarı 1.1 katsayı ile çarpılarak nakliyeye tabi malzeme miktarı belirlenmiş ve bu miktar üzerinden nakliye bedeli verilerek fazla ödemeye yol açılmıştır.

            2.Daire, 22.4.1993 Tarih ve 30626 Tutanak Sayılı Kararı: 

            16.044/1 poz.unda yer alan kum ve kırmataş oranlarının, bu tespiti yapabilecek laboratuvarı bulunan resmi bir kuruluştan deneyle yapılan oran tespit tutanağına göre belirlenmesi ve nakliye bedelinin buna göre ödenmesi gerekir.

            16044/1 (Granülometrik kum ve kırmataşla yapılan B.225 betonu) pozunda yer alan kum ve kırmataş oranları tesbit edilirken, bu oranların tesbitini yapabilecek laboratuvarı bulunan resmi bir kuruluştan deneyle yapılan oran tesbit tutanağı alınması, yeni fiyat tutanağı tesbit edilmediği zaman Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Genel Fiyat Analizlerinde gösterilen oranlara uyulması gerekirken, belirtilen şekilde alınmış bir oran tesbit tutanağı bulunmadığı halde adı geçen bakanlıkça yayımlanan genel fiyat analizlerinde gösterilen oranlara uyulmadan kırmataş miktarı hesaplanmış ve dolayısıyla adı geçen üstenciye kırmataş nakliye bedeli olarak fazla ödemede bulunulmuştur.

            NAKLİYE ÖDENEMEYECEK MALZEMELER

            1.Daire, 10.6.1996 Tarih ve 6054 Tutanak Sayılı Kararı:

            04.043 Poz no.lu B(225)Beton harcı işinde imalat içinde yer alan çimento miktarına nakliye bedeli ödenmez. 

            Dumlupınar İlkokulu, Anaokulu ikmal İnşaatı işinin yüklenicisine 1-4 numaralı hakedişler ile yapılan ödemelerde aşağıdaki hususlarda fazla ödeme yapıldığı görülmüştür:

               16.058 Poz numaralı “Satın Alınan ve Beton Pompasıyla Basılan Fabrikasyon B(225) Betonu” imalatı içinde yer alan çimento miktarına nakliye bedeli verilmesi sebebi ile fazla ödeme yapıldığı görülmüştür.

               İnşaat İşleri Genel Fiyat Analizleri kitabında 16.058 poz numaralı imalat için öngörülen malzemenin 04.043 poz numaralı Fabrikasyon B(225) betonu harcı kullanılması gerektiği belirtilmektedir. 1993 Yılında yapılan inşaat imalatlarında uygulanmak üzere Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca yayımlanan “Birim Fiyat Listelerinde” 04.043 poz numaralı Fabrikasyon B(225) Betonu Harcının fiyatı, işbaşında temin edilmesi fiyatı olarak belirlenmiştir. Bu imalat kalemi içinde yer alan malzemelere ayrıca nakliye bedeli verilmesi mükerrer ödeme olmaktadır.

            Savunmalarda; 

               “Söz konusu inşaatın düzenlenen kesin hakedişinde çimento malzeme miktarları hesabında 16.058 poz.undaki B-225 betonundaki kesin çimento miktarı 57.260x350=20.041 ton olarak bulunmuş; toplam çimento malzeme miktarı 162.809 ton olarak hesaplanmıştır. Hesaplanan bu miktardan nakliye bedeli verilmeyen çimento miktarı düşülmüş 162.809-20.041=142.768 ton bulunmuştur.

            Gönderilen nakliye keşif özetinde çimento nakli tutarı 142.768-21.892=3.125.477 TL olarak bulunmuş olup bu tutar içinde 16.058 poz.una ait çimento miktarı olan 20.041 tonun nakliye bedeli bulunmamaktadır. Bulunan 3.125.477 TL’lik tutar diğer imalat nakliye kalemleri ile birlikte gösterilmiş ve yekun inşaat nakliyeleri 94.182.021 TL olmuştur. Bu tutar kesin hakediş kapağı iç sayfasında işleme konarak sehven ödenen nakliye bedeli müteahhitten geri alınmıştır.” denildiğinden ilişik kalmamıştır.

            5.Daire, 9.31993 Tarih ve 3152 Tutanak Sayılı Kararı: 

            Taşıma Genel Teknik Şartnamesine aykırı olarak tomruk ve mamul kereste ve suya nakliye bedeli ödenemez.

            söz konusu inşatta kullanılan kereste için tomruk ve mamul kereste nakliye bedeli ile su nakliye bedeli ödendiği tesbit edilmiştir. 

            Anılan inşaata ait sözleşmenin 13. Maddesinde “Bu inşaatın yapımında, 2886 Sayılı Devlet İhale Kanunu, Emanet İşlere Ait Uygulama Yönetmeliği, Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesi, Genel Teknik Şartname, Birim fiyat Tarifleri, Emanet Birim fiyat Listeleri hükümleri uygulanacaktır” denilmekte ve bu hüküm özel şartnamede de aynen yer almaktadır.

            Bahse konu sözleşme eki Taşıma Genel teknik Şartnamesi hükümlerine göre de nakliye bedeli ödenecek malzemeler arasında tomruk, mamul kereste ve su bulunmamaktadır.

            1.Daire, 17.4.1992 Tarih ve 5441 Tutanak Sayılı Kararı: 

            Taşıma Genel Teknik Şartnamesine aykırı olarak granit parke, bordür taşı ve traverten desenli yivli beton plak ile su için nakliye bedeli ödenemez.

            Botanik-Dışkapı arası Tretuvar Kaplaması Bordür Döşeme ve Çevre Düzenlemesi işine ait 4 ve 5 numaralı hakediş raporları ile dairesinde mevcut 3 numaralı hakediş raporunun incelenmesinde, imalat sırasında kullanılan su, granit parke ve bordür taşı ile traverten desenli yivli beton plakalar için nakliye bedeli ödendiği görülmüş; savunmada, granit, parke ve bordür taşının ekli tastikli faturadan anlaşılacağı üzere Erdek-Balıkesir’den emin edildiği ve Erdek Ticaret Odası’nın malzeme bedelinin piyasa rayicine uygun olduğunu tastik ettiği; fatura bedeli Erdek fiyatı olduğundan Ankara-Erdek arasında ayrıca bir nakliye gerekli bulunduğu, ek bir maliyet getiren nakliye bedelinin bu gerekçe ile ödendiği, aynı şekilde traverten desenli yivli beton plak taşının ekli tastikli faturadan anlaşılacağı üzere Bornova-İzmir’den temin edildiği ve Bornova Ticaret Odası’nın malzeme bedelinin piyasa rayicine uygun olduğunu tasdik ettiği fatura bedeli Bornova fiyatı olduğundan, Bornova-Ankara arasında ayrıca bir nakliye gerekli bulunduğu, ek bir maliyet getiren nakliye bedelinin bu gerekçe ile ödendiği, söz konusu işin yol ve tretuar yapımı işi olduğu ve Taşıma Genel Teknik Şartnamesi’nin 2.1. maddesine göre yol, sedde ve baraj dolgularının sıkıştırılmasında kullanılacak su malzemesine nakliye bedeli ödenmesi mümkün olduğundan, yol imalatlarındaki dolgu için gerekli su için nakliye bedeli verildiği belirtilmiş ise de; taşıma bedeli ödenecek malzemeler, Taşıma Genel Teknik Şartnamesinin 2.1. maddesinde tek tek sayılmak suretiyle belirtilmiştir. Söz konusu maddede sayılan malzemeler arasında granit parke ve bordür taşı ve traverten desenli yivli beton plak bulunmamaktadır.

            Her ne kadar taşıma bedeli ödenecek malzemeler arasında taş bulunmakta ise de; burada söz konusu edilen taşın yılı inşaat birim fiyatlarına esas işçilik, araç ve gereç rayiç listelerinde 04.007 poz numarası ile tanımlanan doğal yapı taşı olarak kabul edilmesi gerekmektedir. granit, parke ve bordür taşı imal edilmiş malzeme olup, bedeli fatura mukabili yükleniciye ödenmiştir. Kaldı ki, granit mermer cinsi olup, Taşıma Teknik Şartnamesi’ne göre mermere nakliye bedeli ödenmesi mümkün değildir. 

            Traverten desenli yivli beton plaklar döşeme ve kaplama malzemesi olup, yılı rayiç listelerinde 04.407-04.442 poz numaraları ile tanımlanan kaplama malzemelerinin rayiç fiyatları işbaşı (şantiye) fiyatı olarak tesbit olunmuştur. Rayiç fiyatları işbaşı fiyatı olarak tesbit olunan malzemelere ise nakliye bedeli ödenmesi söz konusu değildir. Kaldı ki traverten desenli yivli beton plaklar fabrika imalatı olup, bedeli fatura mukabili müteahhide ödenmiştir. 

            Taşıma Genel Teknik Şartnamesinin 2.1. maddesine göre yol, sedde ve baraj dolgularının sıkıştırılmasında kullanılacak su malzemesine nakliye bedeli ödenmesi mümkün bulunmaktadır. Ancak, botanik -Dışkapı Arası Tretuvar Kaplaması ve Bordür Döşemesi İnşaatı işinde bu mahiyette bir dolgu sıkıştırması imalatı bulunmamaktadır. Hakediş raporunda yazılı imalat kalemlerinin incelenmesinde yol yapımında 19.140/2-D poz numaralı kum-çakıl serilmesi imalatı kullanıldığı görülmekte olup, bu poz numaralı imalatın, mahiyeti itibariyle dolgu sıkıştırılması imalatı olarak kabul edilmesi mümkün değildir. Bu nedenle söz konusu işte kullanılan suya nakliye bedeli ödenmesi mümkün değildir. 

            Bu itibarla, söz konusu işte kullanılan granit, parke, bordür taşı ve traverten desenli yivli beton plak ile su malzemesi için nakliye bedeli verilmemesi gerekirken Taşıma Genel Teknik Şartnamesi hükmüne aykırı olarak verilmesi sonucu fuzulen ödendiği saptanan .......TL’nın müştereken ve müteselsilen ödettirilmesine.
 

            A KATSAYISI

            8.Daire, 14.7.1992 Tarih ve 2632 Tutanak Sayılı Kararı:

            a) Eksiltme ilanından sonra nakliye analizlerinde kullanılan (A) katsayısı formül uygulanarak bulunmalıdır.

            b) 07.001 Poz no.lu el ile taşımalarda (A) katsayısı uygulanamaz.

            a)Genel Sekreterlik Makamının 24.8.1990 tarih ve 07.02.004/873 sayılı yazılarında “Van ilinde inşaat mevsiminin çok kısa olması” nedeniyle nakliye analizleri hesabında kullanılan (A) katsayısının 1.8 olarak önerilmesi ve bu önerinin Rektörlük Makamınca uygun görülmesi üzerine nakliye birim fiyatlarının hesabında A=1.8 olarak uygulanması sonucu bulunan birim fiyatlar üzerinden nakliye bedeli ödendiği,

             (07.001) Poz no.lu El Arabası ile Her Cins Malzemenin Taşınması birim fiyatının hesabında da (A) katsayısının uygulandığı,
            Görülmüştür.

            Taşıma Genel Teknik Şartnamesi (07.006) poz no.lu taşıma birim fiyatına ilişkin açıklamaların altında yer alan not madde- 2’de “07.005 ve 07.006 No.lu pozların tatbikatında,

            I-Taşıma yollarının özellikleri,

            II-Taşımanın fena iklim şartı zamanına rastlaması,

            III-Taşımanın o mıntıkanın ticari nakliyesinin pek keşif olduğu mevsime rastlaması gibi faktörlerden birinin ve diğerlerinin aynı anda tesir etmesi halinde ve işin özelliğine de bağlı olarak taşıma bedeli, Taşıma Formülleri (A) katsayısı ile çarpılarak bulunur

            I) A- Katsayısı için eksiltmeden evvel yatırımcı kuruluşun yetkili makamından onay almak suretiyle,

            A için 1.00( dahil) 2 (dahil) arasında bir diğer seçilecektir.

            Eksiltmeden evvel A için bir değer tespit edilmemişse,
 

            Formülü kullanılarak yol durumu şartlarına göre hesap yapılacaktır.

            Formülde:

            M= Taşıma yolunun toplam uzunluğunu =mt. 

            b=%10-%15 dahil meyle kadar her cins kaplamalı yol uzunluğu:Mt.

            C=%15 den fazla meyilli her cins kaplamalı yol uzunluğu=mt.

            d=%10 (dahil) meyle kadar ham yol uzunluğu:mt

            e=%10-%15 meyle kadar ham yol uzunluğu:Mt

            f=%15 den fazla meyilli ham yol uzunluğu=Mt.”

            Denilmektedir.

            Madde metninde geçen “ eksiltmeden evvel” ifadesinin “ihaleden önce ve ilk keşif sırasında” biçiminde anlaşılması gerekmektedir. Aksi biçimdeki uygulama ihaleye rağbeti azaltır. Ki bu uygulama 2886 sayılı Kanunun “ihalede açıklık ve rekabetin sağlanması” ilkesinin ihlali olur. (2886 SK.Md.2)

            Bu itibarla A= (1)-(2) arasında bir değerin seçilmesi ancak ihalenin ilanından önce keşif ve şartnamelerin hazırlanması sırasında mümkün bulunmaktadır. Eksiltmenin ilanından sonra ise (A)’ nın değerinin A=1+0.25/M (b+d+2(c+e) 3f) formülü uygulanarak bulunması gerekmektedir. Bu aşamada (A) için (1) (2) arasında bir değerin doğrudan seçimi mümkün değildir. 

            b)Öte yandan Taşıma Genel Teknik Şartnamesinin (07.001) poz nolu El Arabası ile Her Cins Malzeme Taşınması işine ait “07.001 El Arabası ile Her Cins Malzeme Taşınması:

            Her cins inşaat ve imalat malzemesi ile kazının el arabası ile “M” metre mesafeye taşınması için yapılan her türlü hizmet ve giderlerle, müteahhit karı ve genel giderler dahil el arabası ile taşınan her cins malzeme ve kazıların beher tonunun taşıma bedeli aşağıdaki formülle hesaplanır: 

            F=0.0013xkxM Tl/Ton.

            k= Düz işçinin bir saatlik ücreti:TL

            M=Taşıma mesafesi 100mt.(dahil) ye kadar

            Not: Bu birim fiyat kontrol mühendisinin teklifi ve idarenin yazılı izni ile maksimum 100 mt. (100 mt. dahil) mesafeye tatbik edilir” şeklindeki açıklama karşısında elle yapılan taşımalarda (A) katsayısının uygulanmasının mümkün bulunmadığı açıktır. 

            Yukarıda belirtilen hususlara uyulmaması sonucu...........TL fazla ödeminin tazminine.

            5.Daire, 20.6.1996 Tarih ve 8918 Tutanak Sayılı Kararı:

             (A) Katsayısı eksiltmeden önce yetkili makamdan onay almak suretiyle (2’den büyük olmamak şartıyla) (1)’ den büyük tespit edilebilir.

            ...... Yüklenimindeki elekaltından malzeme naklinde (A) katsayısının 1’den büyük hesaplanması sonucu fazla ödemede bulunulduğu tesbit edilmiştir.

            Karayolları Genel Müdürlüğü birim fiyat tarifi 15.113/1-K Ocak taşından konkasörle kırılmış 25 mm (1)’lik temel malzemesi temininde birim fiyata dahil olan masraflar (taşın ocaktan çıkartılması, konkasöre verilecek boyutta kırılması, vasıtalara yüklenmesi, ocak-konkasör arasında nihai ortalama 150 m mesafeye kadar taşınması, boşaltılması, konkasöre verilmesi..... kırılmış malzemenin vasıtalara yüklenmesi boşaltılması, figüre edilmesi suretiyle malzemenin hazırlanması.......dır.

            Taşıma genel teknik şartnamesinin taşıma işleri bölümünde “A katsayısı için eksiltmeden önce yatırımcı kuruluşun yetkili makamından onay almak suretiyle:

            A’ya 1(dahil)-2(dahil) arasında bir değer verilecektir. Eksiltmeden evvel A için bir değer tespit edilmemişse,

            A= 1+0.25-(b+d+2(c+e)+3f) formülü kullanılarak yol durumu şartlarına 

            göre hesap yapılacaktır” hükmü yer almıştır. 

            Sözleşmede A katsayısı için bir hüküm bulunmadığı gibi yukarıdaki formüle göre hesaplama da gösterilmemiştir. 

            Savunmalarda,

            Adı geçen iş için Belediye Fen İşleri Müdürlüğünün 4.11.1992 tarihinde 1992 yılı Bayındırlık ve İskan Bakanlığı birim fiyatları esas alınarak nakliye birim fiyat analizi hazırlanmıştır. İlimizde petrol rafinerisinin bulunması nedeniyle ülkemizin her iline ilimizden petrol ürünleri ile yan sanayi ürünlerinin nakliyesinin yapılması ve Elekaltı malzeme ocağının da bu şehirlerarası karayolunun üzerinde bulunmasından dolayı karayolu üzerinde yoğun trafik akışı, yol sathının bozuk oluşu, şantiye yolunun kaplamasız oluşu nedenlerinden dolayı (A) katsayısı 1.15 olarak alınmış ve Belediyemizin en yetkili makamı olan Başkanlık makamınca onaylanmıştır.

            Söz konusu iş için Belediye encümeni kararı ile Emanet Komisyonu oluşturulmuş; Emanet Komisyonu toplanarak 6.10.1992 tarih ve 2 sayılı kararı ile işin eksiltilmesi uygun görülerek ihalesinin yapılmış ve onaylı birim fiyat analizi hazırlanış tarihi 4.11.1992’dir. Eksiltme tarihi ise 6.11.1992 olduğundan eksiltmeden önce yetkili makam olan Başkanlık makamından (A) katsayısı 1.15 olarak OLUR alındığından 84.405.000.TL’lık fazla ödeme yapılmamıştır” denildiğinden savunmanın kabulü ile ilişik kalmadığına.

            1.Daire, 6.6.1995 Tarih ve 5901 Tutanak Sayılı Kararı: 

             (A) Katsayısının eksiltmeden önce tespit edilmesi, bu tespit yapılmamışsa (1) olarak uygulanması ya da işin başlamasından önce her taşıma için ayrı ayrı formül uygulanarak ve yol özelliklerini gösteren belgelere dayanılarak yapılması gerekmekte olup, sonradan artırılması mümkün değildir.

            Çarşamba Belediye Sarayı ve Ticaret Merkezi İnşaatı işini yapan müteahhide ödemede bulunurken motorlu taşıtlarla olan taşımalara ilişkin A katsayısının eksiltmeden sonra 26.3.1992 tarih ve 223 sayılı encümen kararı ile 1.50’ye yükseltilmesi sebebiyle fazla ödemeye sebep olunduğu görülmüştür. 

            Genel Teknik Şartnamenin, Taşıma Formülleri başlıklı bölümünün konuyla ilgili 2.10.1. maddesinde:

             “.........Not: (07.005 ve (07.006) No.lu pozların tatbikatında 

            I-Taşıma yollarının özellikleri, 

            II-Taşımanın fena iklim şartı zamanına rastlaması, 

            III- Taşımanın o mıntıkanın ticari nakliyesinin pek kesif olduğu mevsime rastlaması gibi faktörlerden birinin veya diğerlerinin aynı anda tesir etmesi halinde ve işin özelliğine de bağlı olarak taşıma bedeli, taşıma formülleri (A) katsayısı ile çarpılarak bulunur. 

             (A) katsayısı için, eksiltmeden evvel yatırımcı kuruluşun yetkili makamından onay alınmak suretiyle A=1 (dahil) - 2(dahil) arasında bir değer seçilecektir. Eksiltmeden evvel A için bir değer tesbit edilmemişse,
 

            formülü kullanılarak yol durumu şartlarına göre hesap yapılacaktır” hükmü yer almaktadır.

            A katsayısının tesbiti ile ilgili uygulamada ortaya çıkan aksaklıkları çözümlemek ve birlik sağlamak amacıyla Yapı İşleri Genel Müdürlüğünce yayınlanan Motorlu Taşıtlarla Olan Taşımalara İlişkin (A) Katsayısının Tesbiti konulu 24.5.1990 gün B-06/İ. İşler Tah.Şb.Md./99-2/2144-e Sayılı metni aşağıya aynen alınan genelgede:

            Motorlu taşıtlarla olan taşımalara ilişkin A katsayısının tesbitine ilişkin uygulamadaki aksaklıkların giderilmesi ve uygulamada beraberliğin bağlanması için bundan böyle:

            1-İhale dosyasının hazırlanması sırasında sözü edilen (A) katsayısının tesbitine ilişkin araştırma sonucunda;

            -(A) katsayısının 1 olarak alınması uygun görülmüş ise bu (1) değerinin (Bakanlıktan onay alınmasına gerek kalmadan)

            -1’in üzerinde bir değer tesbit edilmesi gerekiyorsa; konunun belgeleri ile birlikte Genel Müdürlüğümüze intikal ettirilerek, merkezin onayı ile tespit edilen değerin,

            dosyada belirlenmesi uygun görülmüştür. 

            2-Eksiltmeden önce A katsayısı için bir değer tespit edilmemiş ise bu katsayının taşınacak her malzeme için; yukarıdaki A=..........formülü uygulanarak formülde kullanılacak taşımanın yapıldığı yolun özelliklerine ait bilgilerin Karayolları veya Köy Hizmetleri Genel Müdürlükleri veya bunların yetkili birimlerinden alınacak belgelere dayanarak ayrı ayrı tespiti gerekmektedir........denilmektedir. 

            Çarşamba Belediye Sarayı ve Ticaret Merkezi İnşaatı işine ait 1992 yılı hakedişlerinin incelenmesi sırasında, Müteahhit B... İnşaat Taahhüt ve Ticaret Ltd. Şirketi Belediye’ye başvurarak taşıma formüllleriyle ilgili A katsayısının (1) olarak ödendiğini, bunun düşük olduğu gerekçesiyle yükseltilmesini istediği ve bu isteğin Belediye Encümenince kabul edilerek A katsayısının 1.10.1991 tarihinden itibaren (1.3)’e yükseltildiği görülmüştür. Ancak Müteahhit 25.3.1992 tarihli dilekçesinde A katsayısının Belediye Encümenince düşük tesbit edildiğini, başka yerlerde A katsayısının (2)’ye kadar verildiğini belirterek artırılmasını istemiş; bu dilekçe dikkate alınarak Belediye Encümeninin 20.3.1992 tarih ve 223 no.lu kararı ile A katsayısı 1.1.1992 tarihinden geçerli olmak üzere tekrar artırılarak (1.5)’a yükseltilmiştir. Belediye Encümenince verilen bu karardan sonra 1.10.1991 tarihinden sonra yapılan tüm taşımalarda ise A katsayısı 1.3, 1.1.1992 tarihinden sonra yapılan tüm taşımalarda ise 1.5 olarak bulunan nakliye fiyatlarına göre ödemede bulunulmuştur. 

            Genel Teknik Şartnamenin 2.10.1. maddesine göre A katsayısı taşıma yollarının özellikleri, taşımanın fena iklim şartı zamanına rastlaması ve nakliyenin uygun olmayan mevsime rastlaması gibi koşullar dikkate alınarak eksiltmeden önce (ihale dosyasının hazırlanması sırasında) tespit edilmesi gerekmektedir. Eğer A katsayısı eksiltmeden önce tespit edilmemişse 1 olarak uygulanır. Ancak yolların durumu ve meyili dikkate alınarak A katsayısının daha yüksek belirlenmesi icap ediyorsa, A=............formülü uygulanarak ve formülde kullanılacak taşımanın yapıldığı yolun özelliklerine ait bilgilerin Karayolları veya Köy Hizmetleri Genel Müdürlükleri veya yetkili birimlerinden alınacak belgelere dayanarak her malzeme için ayrı ayrı ve işin başlangıcından önce belirlenmesi gerekmektedir. 

            Hakediş belgelerinin incelenmesi sonucunda işyerinin teslim edildiği 1.10.1990 tarihinden itibaren isteminin kabul tarihi olan 1.10.1991 tarihine kadar A katsayısı 1991 yılı birim nakliye fiyatlarında ve sözleşme yılı birim fiyatlarında (1) olarak uygulanmıştır. Yani idare işin başlamasından önce sözleşmeden beri A katsayısı (1) belirlemiş ve bunu 1.10.1991 tarihine kadar uygulanmıştır. Taşımanın yapıldığı yolun özelliklerinde bir değişiklik olmadığına göre zaten (1) olarak belirlenmiş A katsayısını idarenin yeni belirliyormuş gibi değiştirmeye (artırmaya) yetkisi yoktur. Yol özellikleri A katsayısının daha yüksek belirlenmesini gerektiriyorsa eksiltmeden önce bunun yapılması, eksiltmeden önce A katsayısı tesbit edilmemişse işin başlamasından önce her taşıma için ayrı ayrı formül kullanarak ve yol özelliklerini gösteren belgelere dayanılarak yapılması gerekmektedir. 

            İhalede 2886 sayılı yasanın 2. maddesi uyarınca açıklık ve rekabetin sağlanması şarttır. A katsayısının sonradan arttırılması bu açıklık ve rekabeti önleyici niteliktedir. A katsayısı eksiltmeden önce 1 olarak belirlenmiş ise müteahhit A katsayısının 1 olduğunu bilerek teklifte bulunmaktadır. İhaleye giren bütün istekliler de A=1 olduğu nakliye fiyatlarına göre ödeme yapılacağını düşünerek teklifte bulunmaktadırlar. A katsayısının sonradan artırılması tekliflerini katsayının 1 olacağı düşüncesiyle veren isteklilerin aleyhine rekabetin azaltılması anlamına gelir. A katsayısının artırılacağını tüm istekliler bilseydi ihale tekliflerini de bu şartları dikkate alarak verirlerdi. Bu sebeplerden A katsayısının sonradan artırılması ihalede açıklık ve rekabeti önleyici niteliktedir.

             (E) KATSAYISI

            4.Daire, 4.3.1993 Tarih ve 27657 Tutanak Sayılı Karar: 

            Sözleşmede tespit edilen (E) katsayısının ara hakedişlerde değiştirilmesi mümkün değildir. 

            Müteahhit ....‘in yükleniminde bulunan ..... işinde sanat yapısı ve köprü işleri için geçerli (E) katsayısı 1,37 olarak sözleşmede belirlendiği halde 4.04 olarak değiştirildiği görülmüştür. 

            Sözleşmenin 19.7.3 maddesinin 4. fıkrasında;

             “II- Sanat yapısı ve köprü işleri için (tünel kazısı dışındaki tünele ait diğer işler dahil) 

             (H) farklı fiyatla satın alınan ve sanat yapısı ve köprü işleri için (tünel kazısı dışındaki tünele ait diğer işler dahil ) kullanılan mazotun farklı fiyatla satın alındığı tarihten sonra, birim fiyat tarifinde taşıma bedellerinin ayrıca ödeneceği belirtilen malzemelerin (kum- çakıl, kırmataş, taş, demir, çimento vs. dahil, su hariç ) karayolu ile taşınan m3 veya ton cinsinden toplam miktarıdır. 

             (E) Taahhüt konusu işteki bütün sanat yapısı ve köprü işleri için (tünel kazısı dışındaki tünele ait diğer işler dahil) gerekli mazotun toplam miktarının hesabına ait katsayı olup (E=1.37) olarak tespit edilmiştir. 

             “E” Katsayısının tesbitinde taşımalarda 1 ton x km için 0.0788 kg mazot sarfedildiği kabul edilmiştir. 

            Taşınan malzeme miktarı ve taşıma mesafeleri, Birim Fiyat Tarifindeki esaslara göre tespit olunur. (Bir ton x km için akaryakıt sarfiyatının saptanmasında vasıtanın boş dönüşü dikkate alındığından ayrıca hesaba katılmaz. M3 cinsinden ölçülen malzemelerin ton’a dönüştürülmesinde Birim Fiyat Tarifindeki yoğunluklar esas alınır. 

            Sanat yapısı ve köprü işlerinde yukarıdaki (E) katsayısı ara hakedişlerde akaryakıt fiyat farkı ödemeleri için geçici mazot miktarının hesaplanmasında kullanılacaktır. Kesin mazot miktarı ise son hakedişteki fiilen taşınan malzeme (kum- çakıl - kırma taş, taş, demir, çimento vs. dahil, su hariç) miktarlarına ve taşıma mesafelerine göre 1 ton x km için 0.0788 kg mazot sarfedildiği kabul edilerek hesaplanacak ve akaryakıt fiyat farkı ödemeleri buna göre düzeltilecektir.” denilmektedir. 

            Sözleşmenin anılan hükmü uyarınca sanat yapısı işler için tespit edilen E=1.37 katsayısı ara hakedişlerde akaryakıt fiyat farkı ödemeleri için geçici mazot miktarının hesaplanmasında kullanılacaktır.

            Sözleşmede tespit edilen E= 1.37 katsayısının ara hakedişlerde E=4.04 olarak değiştirilmesi mümkün değildir. 

            4. Daire, 4.3.1993 Tarih ve 27657 Tutanak Sayılı Kararı: 

            Sözleşmede, akaryakıt fiyat farkına esas mazot miktarının tespitinde m3 cinsinden bulunan temel malzemesi için E=6.22 katsayısı tespit edilmişse ayrıca yoğunlukla çarpılması mümkün değildir. 

            ..... yüklenimindeki 1.390.790.074.- lira keşif bedelli “Yahyalı şehir geçişi yolu” inşaatına ilişkin 22.8.1991 gün ve 19 no.lu hakediş raporu üzerinde,

            6070/A Poz no.lu “Kırılmış ocak taşı ile temel yapılması” imalatına ilişkin olarak hesaplanan akaryakıt fiyat farkında; m3 cinsinden bulunan (1450 m3) temel malzeme miktarına E= 6.22 katsayı uygulandığı halde, söz konusu malzeme miktarının ayrıca 1.6 yoğunlukta çarpılması sonucu fazla ödemede bulunulduğu görülmüştür.

            Sözleşmenin, (19.7.3) maddesinin 4. fıkrasında özetle: Mazot (motorin miktarı M=HxE formülü ile bulunacaktır.

            M=Bütün iş kalemleri için kullanıldığı kabul edilen mazotun kg olarak toplam miktarıdır.

             (H) ise alt temel, temel, banket v.s.nin m3 cinsinden toplam miktarıdır. Söz konusu işler için katsayı E= 6.22 olarak tespit edilmiştir. Sözleşmenin bu açık hükümleri karşısında akaryakıt fiyat farkına esas olacak mazot miktarının hesabında; m3 cinsinden bulunan 1450 m3 temel malzemenin (E=6.22) katsayı dışında ayrıca (1.6) yoğunlukla çarpılması mümkün değildir. 

            4.Daire, 4.3.1993 Tarih ve 27657 Tutanak Sayılı Kararı: 

            Sözleşmede bir iş için tespit edilen (E) katsayısı başka bir iş için uygulanarak, kullanılan mazot miktarının artırılması mümkün değildir. 

            Müteahhit..............’in yüklenimindeki ......... işinde üst yapı işleri için gerekli mazot miktarının hesaplanması için tespit edilen (E) katsayısının 07.006/K poz no.lu temel malzeme nakli” için de uygulandığı görülmüştür. 

             (E) Katsayısının hesabına 07.006/K poz no.lu “Temel Malzemesi Nakli” dahil edilmediği halde 16.7.1991-30.7.1991 tarihleri arasında yapılan 7574.773 m3 temel malzemesi nakline E=6.22 katsayı uygulanması sonucu, fazla ödeme yapıldığı görülmüştür. 

            Sözleşmenin 19.7.3 maddesinin 4. fıkrasında;

            III-Üst Yapı İşleri için:

             (H) Farklı fiyatla satın alınan ve bu iş için kullanılan mazotun farklı fiyatla satın alındığı tarihten sonra yapılan alttemel ve temel (Mekanik stabilizasyon, alttemel ve temel dahil) banket, çimento stabilizasyonu ile sathi kaplama işlerinde “Alttemel, temel, banket çimento stabilizasyonu ve asfalt mıcırı”nın m3 cinsinden toplam miktarıdır. 

             (E) Taahhüt konusu üst yapı işlerinin tümü için (taşımalar dahil) gerekli mazotun toplam miktarının hesabına ait katsayı olup analizlerdeki akaryakıt miktarları esas alınarak hesaplanmış ve;

                (E=6.22) (Alttemel ve Temel-Mekanik Stabilizasyon dahil-banket, çimento stabilizasyonu ile sathi kaplama işleri için) olarak tespit edilmiştir . 

             “E” katsayısının tesbitinde taşımalarda 1 ton xkm için 0.0788 kg mazot sarfedildiği kabul edilmiştir. 

            Üstyapı işlerinde; yukarıdaki E katsayısı, ara hakedişlerde akaryakıt fiyat farkı ödemeleri için geçici mazot miktarlarının hesaplanmasında kullanılacaktır. 

            Kesin mazot miktarları ise, son hakedişteki fiilen yapılan iş miktarları ve taşıma mesafelerine göre sözleşmeye ekli akaryakıt cetvelleri esas alınarak hesaplanacak ve akaryakıt fiyat farkı ödemeleri buna göre düzeltilecektir.

            Sözleşmeye ekli cetveldeki akaryakıt emsalleri, analizlerdeki akaryakıt miktarları esas alınarak hesaplanmış olup, müteahhidin bu konuda herhangi bir itirazı bahis konusu olamaz” hükmü yer almaktadır. Yukarıda yazılı sözleşmenin açık hükmünden de anlaşılacağı üzere, üst yapı için hesaplanan E=6.22 katsayısı; alttemel ve temel-mekanik stabilizasyon dahil banket, çimento stabilizasyonu ile sathi kaplama işlerini kapsamaktadır. 

            Söz konusu katsayı hesabında dikkate alınmayan 07.006/K poz.nolu “Temel malzeme nakli” için E:6.22 katsayı uygulanması mümkün değildir. 

            Ancak anılan sözleşme hükmünde belirtildiği üzere taşımalarda 1ton malzemenin 1km taşınması için 0.0788 kg mazot sarfedildiği kabul edilmiştir.

            Bu durum karşısında, idare malı 7574.773 m3 temel malzeme nakliyesinde 1 ton malzemenin 1 km taşınması için 0.0788 kg mazot emsali uygulanarak, akaryakıt fiyat farkının münferiden hesaplanması gerekmektedir. 

            Açıklanan nedenlerle, 7574.773 m3 idare malı temel malzeme nakline ilişkin akaryakıt fiyat farkının hesabında;1 ton x 1 km için 0.0788 mazot emsali yerine, temel malzeme temininde kullanılan (E=6.22) katsayının uygulanması sonucu .... TL fazla ödemede bulunulmuştur.