26.12.1995 Tarih ve 23734 Tutanak Sayılı Temyiz Kurulu Kararı: 

            Özel durumun mevcut olduğu yeni fiyat tutanağı ile tespit edilmiş ve ek keşif ita amirince onaylanmış ise el arabası ile nakliye bedeli ödenebilir.

            Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’nca yayınlanan inşaat birim fiyat tarifleri ve fiyat listelerinde bulunan iş kalemlerine ait birim fiyatların içinde işyerindeki taşıma bedelleri de yer aldığı halde Hacettepe Üniversitesi’nin çeşitli inşaat işlerinde imalatta kullanılan kum, çakıl, stabilize, çimento, moloz, curuf gibi malzemelerin iş yerindeki taşıma işlemi için ayrıca “El arabası ile taşıma” bedeli ödendiği gerekçesiyle 925 sayılı ilamın 3. maddesiyle 74.134.000 TL’ye tazmin hükmolunmuştur. 

            Tazmin hükmünün gerekçesinde, el arabası ile nakliye bedeli ödenebilmesi için işin özel şartnamesinde hüküm olması gerektiği, tazmin hükmüne konu inşaat ve onarım işlerinin şartnamelerinde böyle bir hüküm bulunmadığı hususu da yer almaktadır.

            Konu ile ilgili Bayındırlık Bakanlığı Genel Teknik Şartnamesinin “Taşıma Genel Teknik Şartnamesi” bölümünde taşıma hangi araç ile yapılırsa yapılsın (Özel şartnamesinde aksine bir kayıt    bulunmadıkça ) taşıma bedeli motorlu taşıt formüllerine göre ödenir. Özel hallerde; a)El arabasıyla en fazla 100 metre mesafeye kadar olan taşımalar yapılır ve el arabası formülü uygulanır” denilmektedir. Bu hükmün anlamı, taşıma bedelinin motorlu taşıt formülüne göre hesaplanacağı, özel şartnameye hüküm konulması halinde motorlu taşıt formülü dışında diğer taşıma formüllerinin uygulanmasının mümkün olduğu, özel  durumlarda ise 100 metreyi aşmaması koşulu ile el arabası formülü uygulamak suretiyle taşıma bedelinin saptanabileceğidir.

            Bu itibarla 100 metrelik mesafede el arabası formülü uygulanabilmesi için özel şartnamede hüküm bulunup bulunmadığını aramaya mahal bulunmamaktadır. 

            Temyize konu inşaat ve onarım işleri ile ilgili olarak dilekçiler tarafından, Merkez ve Beytepe kampüslerinde yapılan onarım işlerinde el arabası ile nakliye formülü uygulanmasına kampüs alanlarının büyük olması, yeşil alanların korunması ile blokların birleşik olması, blok giriş kapılarının az olması, asansörle malzemenin taşınmasına izin verilmemesinin yol açtığı ileri sürülmekte; bu konuda ita amirinden izin alındığı ve yeni fiyat tutanağı düzenlendiği ifade olunmaktadır. 

            Hacettepe Yapı İşleri Daire Başkanlığı’ndan temin olunan Nakliye Fiyat Analizi ve tutanakların incelenmesinde, Ankara Devlet Konservatuarı Büyük Onarım ve eksik işlerin ikmali inşaatında curuf, çimento, enkaz, kum-çakıl için 96 metreye el arabası nakli bedeli hesaplandığı, H.Ü. Güzel Sanatlar Fakültesi İnşaatı, H.Ü. Ankara Meslek Yüksek Okulu İnşaatı ve H.Ü. Ağaç İşleri Endüstri Mühendisliği İnşaatları için ise 50 metreye stabilize naklinin el arabası birim fiyatının hesaplandığı tespit edilmiştir. Ayrıca birinci keşifte yer almayan bu iş kalemleri için düzenlenen ek keşfin ita amiri onayına sunulduğu görülmüştür.

            İşyerindeki yatay ve düşey taşıma işleminin dışında imalatta kullanılan malzemenin kullanım yerine taşınması maksadıyla yapıldığı anlaşılan el arabası ile nakliye işleminin taşıma teknik şartnamesinde 100 metreye kadar el arabası ile nakliye yapılabilmesi özel durumunun mevcut olduğu, yeni fiyat tutanağı ile tespit edildiği ve düzenlenen ek keşfin ita amiri onayına sunulduğu anlaşılmakla 125 sayılı ilamın 3. maddesiyle verilen 74.134.000 TL’ye ilişkin tazmin hükmünün kaldırılmasına. 

            6.Daire,14.3.1996Tarih ve 8960 Tutanak Sayılı Kararı:

            İlk Keşifte, çalışma sırasında motorlu taşıt kullanım ve çalışmasın mümkün olmadığı belirtilmedikçe inşaat sahasındaki stabilize malzemenin el arabası ile taşıma bedelinin ödenmesi mümkün değildir.

            Genel Teknik Şartname’nin “Taşıma Genel Teknik Şartnamesi” kısmının 2. maddesinde taşıma ile ilgili ilke ve esaslar düzenlenmiştir. Maddede; Karayolu taşımalarında taşıma hangi araç ile yapılırsa yapılsın (Özel Şartnamesinde aksine hüküm bulunmadıkça) taşıma bedelinin motorlu taşıt formüllerine göre hesap edileceği, el arabası ile taşıma bedeli ödenebilmesi için ise; iş yapılan yerin motorlu taşıt kullanım ve çalışmasına imkan vermediğinin ihaleden önce ilk keşfinde tesbit edilmesi gerektiği hükme bağlanmıştır.

            İnşaat yerinde ve belgeler üzerinde yapılan incelemede inşaat mahalline motorlu taşıt rahatlıkla girebilmekte ve stabilize, serilecek inşaat alanına getirilebilmektedir.

            Stabilizenin inşaat mahalline taşınmasından sonra 19.018 poz no.lu imalat ile (dolgu malzemesinin sıkıştırılması) ve 05.066/A stabilize hazırlanması ve el ile serilmesi imalat bedelleri ödenmektedir. Zorunluluk nedeniyle el arabasıyla malzeme nakli konusunda bir talep olup, idarece de makul görüldüğüne dair yazılı bir onay mevcut değildir.

            El arabasıyla stabilizenin inşaat mahallinde nakliyesi karşılığı olarak 60.940.000 TL fazla ödemede bulunulmuştur.
 

            ZAYİATA NAKLİYE BEDELİ ÖDENMESİ

            13.2.1996 Tarih ve 23781 Tutanak Sayılı Temyiz Kurulu Kararı: 

            Ocak zayiatı olan malzemenin ocak-konkasör arası nakliye bedelinin ödenmesinde sakınca yoktur.

            İlamın 5/A maddesinde, 15.113/K ve 15.122/K poz No.lu imalat bünyesine dahil olan 150 m. mesafeye taşıma ücretinin ocaktan konkasöre taşıması yapılmayan malzemeye de ödenmesi sebebiyle tazmin hükmü verilmiştir. Bu hükme karşı dilekçi hiç taşınmadığı belirtilen malzemenin ocak zayiatı olduğunu, çalışabilmesi için ocaktan 150 m. mesafeye uzaklaştırılması gerektiğini , buna ilişkin bedelin birim fiyatla verilmiş olması sebebiyle fazla ödeme olmadığını, ödemenin Genel Müdürlüklerinin uygulamalarına paralel olduğunu ileri sürerek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir. 

            İlamda belirtildiği üzere, anılan imalatlar ile bu pozları oluşturan yardımcı imalatlara ait analizlerin incelenmesinde, taşın ocaklardan çıkarılarak taşıtlara yüklenmesi, ocak- konkasör arasında nihai ortalama 150 m. mesafeye taşınması bedelinin birim fiyatlara dahil olduğu görülmektedir. Bu malzemenin ocak-konkasör arasında taşınmasına ilişkin 07.005/K-1 ve 07-005/K-2 Poz no.lu taşıma formüllerinin incelenmesinde ise söz konusu 150 m.nin düşülmesi gerektiği belirtilmiştir.

            İlamda zayiat dışında kalan malzemenin taşınmasında bu usule uyulduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda, dilekçinin iddia ettiği gibi, hiç kullanılamayacak durumda olan ocak zayiatına ocak-konkasör arası taşıma bedeli verilip verilemeyeceği sorunun esasını teşkil etmektedir. 

            Ocaktan çıkarılan taşın tamamının değerlendirilmesi teknik olarak mümkün değildir. Bunun bir kısmı toz olacak veya istenilen evsafta olmayabilecektir. Yani konkasöre taşıması yapılmayacak, ocakta kalacaktır. Ocakta kalan bu molozların çalışmayı engellememesi için ocak sahasından uzaklaştırılması gerekmektedir. Konu ile ilgili pozların analizlerinde bu hususu engelleyen bir durum mevcut değildir. Bu sebeplerle zayiata giden moloz taşının nakli hususunda ilamın 5/A maddesiyle verilen tazmin hükmü mevzuata uygun bulunmamaktadır.

            İlamın 5/B maddesinde belirtilen mesafe ölçümlerinin B.İ.G.Ş.ne uygun olarak bir komisyon marifetiyle yapılmaması sebebiyle verilen tazmin hükmü ile bu hükme bağlı olarak verilen 5/C maddesindeki tazmin hükmü de mevzuata uygun değildir. 

            Sonuç olarak yukarıda açıklanan sebeplerle, dilekçi iddialarının kabulü ile 412 sayılı ilamın 5. maddesiyle verilen 176.577.986 TL’ye ilişkin tazmin hükmünün kaldırılmasına. 

            150 METREYE TAŞIMA 

            4.Daire, 4.3.1993 Tarih ve 27657 Tutanak Sayılı Kararı:

            % 30 Zamlı olarak hesabedilen 07.005/K poz no.lu nakliye birim fiyatından düşülmesi gereken 150.mt.ye taş nakli bedelinin de %30 zamlı hesaplanması gerekir. 

            Taşeron ..... A.Ş.nin yüklenimindeki ..... TL birinci keşif bedelli “KKTC Kuzey Sahil Yolu Alt ve Üst Yapı işi” ne ait 4.9.1991 tarih ve 4 no.lu son hakediş raporunda 07.005/K poz numaralı Ocak-Konkasör arası (400m) taş nakli birim fiyatı hesaplanırken 6580 poz numaralı birim fiyata %30 zamlı olarak dahil edilen 150 metreye taş nakli bedelinin söz konusu 07.005/K poz no.lu birim fiyattan %30 zamlı olarak düşülmesi gerektiği halde, 150 m. Taş nakline ilişkin (-0,0024 x 127.000) bedelinin %30 zam uygulanmadan düşülmesi nedeniyle adı geçen taşerona toplam .... TL fazla ödemede bulunulduğu görülmüştür. 

            6580 Poz numaralı “kırılmış ve elenmiş ocaktaşı ile bir tabaka astarsız bitümlü sathi kaplama yapılması” birim fiyatına 150 metreye ocak-konkasör arası taş nakli bedeli (1.30x0.0024xK) değeri ile %30 zamlı olarak dahil edildiği için 07.005/K poz numaralı Ocak-konkasör arası nakliye birim fiyatı tesbit edilirken 150 m. Ye nakliye bedelinin %30 zamlı olarak düşülmesi zorunludur. Oysa 07.005/K poz no.lu birim fiyat 150 m. nakliye bedeline %30 zam uygulanmadan (0.0024 K)değeri düşülerek 340.74TL/ton bulunmuş ve hem hakediş zati bedeli hem de 1991 yılı birim fiyat farkı buna göre ödenmiştir.

            ŞEHİR iÇİ NAKLİYE 

            2.Daire, 10.11.1994 Tarih ve 30921 Tutanak Sayılı Kararı:

            Taşıma mesafelerine göre nakliye bedeli ödenen malzemeye ayrıca şehir içi nakliye ücreti ödenmez.

            Kum-Çakıl, çimento ve demir için taşıma mesafelerine göre nakliye ödendiği halde ayrıca bu malzemeler için şehir içi nakliye ücreti ödendiği görülmüştür. 

            Tanzim edilen mesafe zaptına göre kum, çakıl, çimento ve demir mesafeleri tesbit edilmiş, bu mesafelere göre tanzim edilen nakliye fiyat analizlerinde “.... mesafedeki inşaat mahalline temin edilerek kamyonla nakledilmesi, boşaltma, müteahhit karı, genel giderler dahil nakliye bedeli ... liradır” denilmektedir.

            Bu duruma göre kum-çakıl, çimento ve demirin inşaat mahalline kadar olan nakliyeleri fiyat analizleri ile tespit edilen miktarın içinde yer almaktadır. Ayrıca bu malzemeler için şehir içi nakliye ödenmesi mükerrer ödemeye neden teşkil edecektir.

            KAZI NAKLİ

            3.Daire, 20.6.1991 Tarih ve 125-25-A Tutanak Sayılı Kararı:

            15.040/A Pozundan röpriz bedeli ödenen kazı nakli için 07.005/k-1 pozunun uygulanması gerekir.

            ............... İşinde15.040/A pozundan 253 m3 röpriz bedeli ödenmiştir. Röpriz bedeli ödenen 253 m3 kazı için, 07.005/k-1 numaralı ariyet ocağından getirilecek veya depoya gidecek kazının taşınması (10.000m’ye kadar) F=1.25 x 0.00034k Vm-0.00425 formülü ile taşıma bedeli ödenmesi gerekirken buna uyulmayarak arazi klas durumuna göre (tabii zemin) kazı nakliye bedeli ödenmek suretiyle 103.926.525.-TL fazla ödemede bulunulduğu görülmüştür. 

             “15.040/k Poz numaralı kayadan başka her cins zeminin röprizi ve kullanılması birim fiyatına ait tarifte aynen “ İdarece değiştirilen yeni yol ekseninin projede belirtilen eski yol ekseninden 25 metreden çok ayrıldığı yol kesimlerinde depo yerindeki kayadan başka her cins ve klastaki zeminin poz 2200’deki esaslar ve şartlar dahilinde tekrar kazılması ve kullanılması.

            Birim fiyata dahil olan masraflar poz 2300’deki gibidir. 

            Birim fiyata dahil olmayan masraflar poz 2200’deki gibidir” denilmektedir. Burada sözü edilen poz 2300’e ait birim fiyata dahil olan masraflar bölümünde aynen “Depo yerindeki her cins ve klastaki zeminin kazılması, kazı malzemesinin vasıtalara yüklenmesi, nihai ortalama 100 metre mesafeye kadar taşınması, boşaltılması, serilmesi, düzeltilmesi suretiyle röpriz yapılması, aşağıda birim fiyata dahil olmayan masraflar başlığı altında sayılanlar dışında kalan diğer bütün işlerin yapılması için lüzumlu her türlü işçilik, malzeme, makina, alet ve edevat masrafları ile müteahhit karı ve genel masraflar” denilmekte olup 2200 pozuna ait birim fiyata dahil olmayan masraflar bölümünde ise “Dolgu veya depoya gidecek beher metreküp kazının nihai ortalama 100 metreden fazla mesafeye taşınması, yol, kamulaştırma sahası ile ariyet ve ocak yerlerinde yapılacak ağaç kesme işleri, dolgu altlarında yapılan zayıf bitkisel toprak vs. ve oynak (batak ve balçık) zemin kazıları, dolgu altlarındaki mevcut yol yüzeylerinin sürülerek kabartılması işleri, kazılmış malzemelerin dolgularda kullanılması sırasında yaptırılan sulama ve sıkıştırma işleri” denilmekte olup ölçü bölümünde ise yukarıda sayılan malzemelerin kazılmadan önce yerinde ölçülen ve sahalar ortalaması metodu ile hesabedilen metreküp cinsinden hacmidir” denilmektedir.

            Yukarıya alınan tariflerin incelenmesinde; 

            1-Röpriz işinin depodaki kazı malzemesinin tekrar kazılması ve  kullanılması anlamına geldiği,

            2-Röpriz bedelinin ortalama 100 mt mesafeye taşıma bedelini içerdiği, 

            3-Röpriz ölçüsünün depodaki malzemenin kazılmadan önce yerinde ölçülen metreküp cinsinden hacmi olduğu, açıkça anlaşılmaktadır.

            Bu nedenle de röpriz yapılan kazı malzemesi için “ 07.005/k-1 Ariyet ocağından getirilerek veya depoya gidecek kazının taşınması (10.000 m.ye kadar) pozuna ait F=1.25x0.00034 KV-n-0.00425K formülüne göre taşıma bedelinin ödenmesi gerekmektedir. Zira söz konusu poza ait birim fiyat tarifinde “Taşıma mesafeleri taşıma yolu üzerinden ölçülen ariyet ocağından getirilecek veya depoya gidecek kazı malzemelerinin birim fiyatına ortalama 100 mt’ye kadar taşıma bedeli dahil edilmiş olup nihai ortalama mesafesinin 100 mt’den fazla olması halinde bu kazı malzemelerinin Y.F.Ş.’nin 15. kısmındaki esaslar dahilinde taşınması” denilmektedir.

            Yukarıda izah edilen gerekçeler gereğince röpriz naklinin 07.005/k-1 pozu üzerinden ödenmesi gerekmektedir.

            1. Daire, 23.11.1995 Tarih ve 5969 Tutanak Sayılı Kararı: 

            Kazıdan çıkan malzemenin dolguda kullanılması gerekmekte olup bunun yerine getirilen dolgu malzemesi için özel poz düzenlenerek malzeme temin bedeli ödenmemesi ve temin edilen bu malzeme için nakliye bedeli ödenmemesi gerekir.

            Müteahhit ........... yükleniminde bulunan Van Özalp Yatılı İlköğretim Bölge Okulu İnşaatı ile ilgili olarak;

                a)Kazıdan çıkan kazı malzemelerinin dolguda kullanılması gerekirken kullanılmadığı, dolgu malzemesi için “özel poz” düzenlenerek temin edilen dolgu maddesine malzeme temin bedeli ödendiği görülmüştür.

                Yapı işleri birim fiyat listesinde yer alan ve hakedişte yapıldığı belirtilen 15.001/1, 15.001/2,  15.006/1 ve 15.006/2 kazı poz.larından çıkan malzemelerin dolguda kullanılması esastır. Şayet kazıdan çıkan malzeme dolguda kullanılmayacak ise bunun klas tespit tutanağında gerekçeli bir rapor ile belirtilmesi gerekmektedir.

                Bayındırlık İşleri Genel Teknik Şartnamesi’nin 3.2.3 maddesinde “Kazı içinde kalan imalat ve inşaatın yan ve üstlerinin dolgusunda tercihen kaya ve küskülük kazıları kullanılacaktır” denmektedir.

                Aynı şartnamenin 3.2.4 maddesinde “Taahhüde dahil kazılardan çıkan malzeme, projesine göre ve idarenin göstereceği yerlerin dolgusunda kullanılacak; bütün ihtiyaç karşılandıktan sonra geriye kalan kazı idarenin göstereceği yere depo edilecektir. Dolgu ve depo için ayrıca bir bedel verilmez. Taşıma bedeli ödenir”denmektedir. 

                Anılan maddelerdeki hükümlerde belirtildiği üzere kazıdan çıkan malzemelerin dolguda kullanılması esastır. 

                Şayet kazıdan çıkan malzemenin dolguda kullanılması mümkün değilse bunun gerekçesinin klas tutanağında açıkça belirtilmesi; ayrıca düzenlenecek tutanakta kazı malzemesinin dolguda kullanılmaması halinde dolguda kullanılacak malzemenin nereden temin edileceğinin önceden idarece tespiti gerekmektedir.

                Söz konusu gerekçeli rapor ve tutanaklar bulunmaksızın kazıdan çıkan malzemelerin dolguda kullanılmayarak dolgu malzemesi için özel poz.dan bedel ve fiyat farkı ödenmesi mümkün bulunmamaktadır.

                 b)Kazıdan çıkan malzemenin dolguda kullanılmaması sonucu ayrıca dolgu malzemesi temin edildiği ve bu malzemeye nakliye bedeli ödendiği görülmüştür. 

                 Bayındırlık İşleri Genel Teknik Şartnamesi uyarınca kazıdan çıkan malzemenin dolguda kullanılması gerekmekte olup, kullanılmayarak nakledilmesi, ayrıca temin edilen dolgu malzemesine de nakliye bedeli ödenmesi mümkün değildir.

            6.Daire, 6.2.1996 Tarih ve 8953 Tutanak Sayılı Kararı: 

            Kazı nakliyesi birim fiyatı hesaplanırken taşıma mesafesinden 25 mt.nin düşülmesi hatalı olup 25 mt.ye isabet eden bedelin düşülmesi gerekir.

            Kazı nakliyesi birim fiyatının hesabında, kazı birim fiyatına dahil olan 25 metre mesafeye taşıma bedelinin dikkate alınmadığı görülmüştür. 

            Kazı birim fiyatına dahil olan kazının 25 metre mesafeye taşınması bedelinin anılan kazının şantiye dışına nakli halinde gerçek taşıma mesafesi esas alınarak taşıma genel teknik şartnamesindeki taşıma formülüne göre tesbit olunacak nakliye birim fiyatından aynen düşülmesi gerekir. Burada esas olan 25 metre mesafeye taşıma bedeli kazı birim fiyatına dahil olduğundan kazının daha uzun mesafeye taşınması durumundaki kazı nakliye bedeli hesap edilirken, mükerrer ödemeye sebebiyet verilmemesi için 25 metreye isabet eden nakliye fiyatının yeni mesafeye göre bulunan nakliye fiyatından düşülerek kazı nakliye birim fiyatının bulunmasıdır. Aksi taktirde, 25 metre mesafeye taşıma karşılığı hem kazı birim fiyatı içinde hem de kazı nakliye birim fiyatı içinde ödenmiş olur ki bu da mükerrer ödeme sonucunu doğurur. 

            Toplam nakliye mesafesinden kazı birim fiyatı içindeki 25 metrenin düşülerek yani mesafeden mesafenin düşülerek kazı nakliye birim fiyatının bulunması yukarıda sözü edilen mükerrer ödemeyi ortadan kaldırmaz. 

            Hal böyle iken, 4 no.lu hakediş raporunda kazı nakli birim fiyatının hesabında kazı birim fiyatına dahil 25 metre mesafeye taşıma bedelinin yukarıda açıklandığı şekilde fiyattan fiyat düşülerek hesaplanması gerekirken böyle yapılmaması sonucu fazla ödemede bulunulmuştur.

            1.Daire, 30.3.1995 Tarih ve 5882 Tutanak Sayılı Kararı:

            Kazı birim fiyat analizlerinde taşıma formülüne göre herhangi bir bedel saptanmadığından kazı toprağının 25 metreye nakliye bedelinin düşülmemesinde sakınca yoktur.

            Bahsi geçen inşaatta paçal kazı yapıldığı halde, kazı nakliyesinde, kazının 25m.ye naklinin parasal değeri düşülmemiştir. Birim fiyat tariflerinde, her derinlikte ve her cins zeminde derin kazının her çeşit alet makine ile patlayıcı madde kullanılarak veya kullanmayarak yapılması kazı çukuru dışına atılması, gerekli imalat veya inşaat yapıldıktan sonra kazı yerinde kalan boşlukların doldurulması, artan kısmının 25 metreye kadar atılması, veya nakledilmesi, taşıtlara yükletilmesi, depo, imla veya sedde yerinde boşaltılması, serilmesi, kazılan yerin taban ve yan cidarlarının kabaca düzeltilmesi için her türlü malzeme ve zayiatı, işçilik, makina alet ve edevat giderleri, müteahhit karı ve genel giderler dahil(25 metre dışındaki taşımalar hariç) 1m3 geniş derin kazı paçal fiyatıdır.

               Yine “Her çeşit serbest kazının, her çeşit alet veya makine ile patlayıcı madde kullanarak veya kullanmayarak yapılması, taşıtlara yükleme ve boşaltılması veya 25 metreye kadar atılması veya nakledilmesi, depo veya dolguya (imla ve sedde gibi) serilmesi veya imalat, inşaat yapıldıktan sonra kazı yerinde kalan boşlukların doldurulması ve düzeltilmesi için yapılan her türlü malzeme ve zayiatı, işçilik, makina ve alet edevat giderleri, müteahhit karı ve genel giderler dahil(25 metre dışındaki taşımalar hariç) 1m3 serbest kazı paçal fiyatıdır.” denilmektedir.

               Kazı toprağının yükleme, boşaltma, 25 mt. mesafeye kadar taşıma, depo veya dolguya konulması için her nevi makina karşılığı olarak tek bir bedel tespit edilmiştir. Tüm işlemler için belirlenmiş olan bu bedelden, sadece 25 m. mesafeye kadar taşımanın karşılığını ayırmak mümkün değildir. Çünkü anılan mesafe için, taşıma formülüne göre herhangi bir bedel saptanmamıştır. Bu nedenle 25 m.ye nakliyeyle ilgili bedelin düşülmesine gerek olmadığına, ödemenin haliyle kabulüne.

            8.Daire, 23.9.1993 Tarih ve 2802 Tutanak Sayılı kararı: 

            Paçal kazı nakliyelerinde 200 mt’ye ilişkin kazı nakliye bedeli düşülürken F=0.00017 x4x1.25 formülünün uygulanması, tutanakla belirlenen mesafenin üstünde taşıma bedeli verilmemesi gerekir.

            A) Gerek birim fiyatının yapılan tarifinden gerekse kazı tespit formlarından (fiyat tesbiti için yapılan analizlerden) kazı birim fiyatlarının saptanması işleminde 200 metreye kadar olan taşıma bedelinin de dikkate alındığı anlaşılmaktadır. 

            Bayındırlık Bakanlığı Yapı İşleri Gen.Md.nün “Paçal Kazı Fiyatlarının Sağlıklı Olarak Tesbiti” konulu 15.1.1988 gün ve B-06 Bakanlık 199-2/370 B sayılı genelgesinin 3.maddesinde:

            3-El ile yapılan kazılarda 200-4=196 metreye, Makina ile yapılan kazılarda 200-25=175 metreye kadar olan nakliye bedeli paçal kazı fiyatına dahil edilmiş bulunduğundan bu sınırlar içerisinde kalan nakliyeler için ayrıca bedel ödenmemesi, bu sınırlar dışında yapılacak nakliyeler için ise, inşaat mahalli ile kazının döküm yeri arasındaki mesafeye göre hesap edilecek nakliye bedelinden, paçal kazı fiyatına dahil edilmiş bulunan nakliye bedeli tenzil edilmek suretiyle, bulunacak nakliye bedelinin ödenmesi gerekmektedir.

            Denilmek suretiyle paçal kazılı imalat işlerinde 200 metreye kadar olan nakliye bedelinin ödenmeyeceği hususu ile paçal kazı tesbitlerinde el ile yapılan paçal kazılarda (200-4)196 metrelik (4 metrelik nakliye el ile yapılan kazıların fiyatına dahil olduğundan) makina ile yapılan paçal serbest kazılarla paçal geniş derin kazılarda (200-25=)175 metrelik nakliyenin paçal kazı fiyatına ilave edilmesi gerektiği hususu Bakanlıkça da açıkça belirtilmiş bulunmaktadır. 

            A-Her ne kadar savunmada kazıdan çıkan malzemenin taşındığı (depolandığı) yerin uzaklığının şantiye merkezine değil ilçe merkezine göre verildiği belirtilmekte ise de şantiyenin döküm yeri ile ilçe merkezi arasında olup olmadığı bilinmediği gibi şantiye ile kazı döküm yeri arasındaki uzaklık krokiye yansıtılıp tutanakla tesbit edilmiş değildir. Bu uzaklık Belediyece ortalama olarak (12 km) bildirilmiştir. Yine savunmada 12 km mesafeden 200 metre düşülerek yeni bir taşıma fiyatı yapılmıştır. Yapılan bu fiyat yanlıştır. Çünkü paçal kazı tesbit formlarında 200 metre için F= 0.00017/x4x1.25 formülü ile bulunan fiyatlar kazı fiyatlarına ilave edilmiştir. Bu nedenle bu formülle bulunacak fiyatın taşıma fiyatından düşülmesi gerekmektedir. Savunmada ise değerlerin daha küçük hesaplandığı 10 km.nin üstündeki taşımalara ait F=K(0.0007xMx0.01)1.25 formülü kullanılarak hata yapılmaktadır. Bundan dolayı savunma kabul edilmemiştir. 

            B) Kesin Hesap Dosyası ekinde bulunan kazı malzemelerinin taşınması ile ilgili tutanakta aynen “Müteahhit S.... İnşaat Ticaret Sanayi Limited Şirketi’nin taahhüdü altında yapılan Diyarbakır Silvan Hükümet Konağı İnşaatı arasında kazı malzemesinin depolanacağı yer olmadığından yapılan kazıların nakledilip, dolgu zamanı tekrar inşaat mahalline nakledildiğine dair iş bu tutanak tarafımızdan tanzim ve imza edilmiştir” denilmiş ve toprağın depolandığı yerin inşaat mahalline 12 kilometre mesafede olduğu yine tutanakla tesbit edilmiştir.

            Bu tutanaklar ve eklerinden, kazıdan çıkan malzemenin inşaat mahallinden 12 kilometre uzakta depo edildiği ve zamanı geldiğinde de dolguda kullanıldığı açıkça anlaşılmaktadır. 

            Bu durumda dolguda kullanıldığı anlaşılan bu malzemelerin kazılması için 15.001/1 ve 15.006 no.lu poz numaralarından bedel ödenmesi ile depo mahallinin inşaat mahalline olan 12 kilometrelik uzaklığın üstünde taşıma verilmesi mümkün değildir. 

            Savunmalarda dolguda kullanılan küskülük malzeme için dosyasında 28 km mesafeden çekildiğine dair mesafe krokisinin mevcut olduğu ve bu küskü malzemesinin paçal kazı ile ilgisinin bulunmadığı belirtilmekte ise de dosyasında mevcut diğer bir tutanakta kazıdan çıkan malzemenin dolguda kullanılmak üzere 12 km mesafede depolandığı ve dolgu zamanı tekrar geri getirilerek dolguda kullanıldığı açıkça belirtilmiş bulunmaktadır. Ayrıca kazıdan çıkan malzemenin dolguda kullanılmaya elverişli olmadığına dair herhangi bir tutanak da mevcut değildir. 

            Bu durumda dolguda kullanılan malzeme için kazı bedeli ve bu kazının 12 kilometrenin üstündeki mesafeden taşınması için taşıma bedeli verilmesi mümkün olmadığından savunma kabul edilmemiştir

            1.Daire, 19.12.1994 Tarih ve 5848 Tutanak Sayılı Kararı:

            Kazıdan çıkan malzemenin dolguda kullanılması ve bunun için nakliye bedeli ödenmemesi, ayrıca inşaat mahalli dışından dolgu için getirilen stabilize malzemeye nakliye bedeli ödenmemesi gerekir. 

            Söz konusu yapım işinde hafriyattan çıkan küskülük kazı miktarı inşaat içindeki depo mahalline naklettirilerek nakliye bedeli ödendikten sonra inşaat mahalli dışındaki bir stabilize ve/veya küskülük ocağından stabilize malzeme naklettirilerek inşaatın kazı alanı içerisindeki dolgularda kullanıldığı, böylelikle dolguda kullanılması gereken küskülük kazıya yersiz nakliye bedeli ödendiği gibi küskülük yerine inşaat mahalli dışından dolguya kullanılmak üzere getirtilen stabilize malzemeye de yersiz nakliye bedeli ödendiği görülmüştür.

            Genel teknik şartnamenin kazı işleri teknik şartnamesi bölümünün batak ve balçık zeminler başlıklı 3.2.3 ve 3.2.4 maddelerinde aynen:

            3.2.3- Kazı içinde kalan imalat ve inşaatın yan ve üstlerinin dolgusunda tercihen kaya ve küskülük kazıları kullanılacaktır.

            3.2.4 - Taahhüde dahil kazılardan çıkan malzeme, projesine göre ve idarenin göstereceği yerlerin dolgusunda kullanılacak, bütün ihtiyaç karşılandıktan sonra geriye kalan kazı idarenin göstereceği yere depo edilecektir. Dolgu ve depo için ayrıca bir bedel verilemez. Taşıma bedeli ödenir” hükmü yer almaktadır.

            15.006/2, 15.001/2 ve 15.006/2 poz no.lu makina ile her derinlikte yumuşak ve sert küskü kazılmasına ilişkin iş kalemlerinin tariflerinde ise aynen;

            Birim fiyat no: 15.006/1

            Ekskavatör, skreyper, buldozer, trakskavatör ve vs. makinalar ile kanının yapılması, taşıtlara yükletilip 25 metreye kadar taşınması, boşaltılması, depo veya dolguya (imla sedde gibi) serilmesi veya imalat, inşaat yapıldıktan sonra kazı yerinde kalan boşlukların doldurulması, kazı yeri ile depo veya dolgunun düzeltilmesi için yapılan her türlü malzeme ve zayiatı, işçilik, makina, alet ve edevat giderleri, müteahhit karı ve genel giderler dahil (25 m. dışındaki taşımalar, sulama, sıkıştırma bedelleri hariç) 1 m3 kazı fiyatı. 

            ÖLÇÜ: Kazının hacmi kazı projesi üzerinden hesaplanır.”

            Birim fiyat no:15.001/2

            Ekskavatör, skreyper, buldozer, trakskavatör ve vs. makinalar ile kazının yapılması, taşıtlara yükletilip 25 m.ye kadar taşınması, boşaltılması, depo veya dolguya (imla sedde gibi) serilmesi veya imalat, inşaat yapıldıktan sonra kazı yerinde kalan boşlukların doldurulması, kazılan yerin taban ve yan cidarlarının depo veya dolgunun düzeltilmesi için yapılan her türlü malzeme ve zayiatı, işçilik, makina, alet ve edevat giderleri, müteahhit karı ve genel giderler dahil (25 metre dışındaki taşımalar, sulama -sıkıştırma bedelleri hariç) bir m3 kazı fiyatı.

            ÖLÇÜ: Kazının hacmi kazı projesi üzerinden hesaplanır.

            Birim Fiyat No:15.006/2

            Her cins küskülük zeminin poz no: 15001/2 esaslar dahilinde kazılması, depo veya dolguya serilmesi, imalat ve inşaattan sonra kazı yerinde kalan boşlukların doldurulması 1 m3 fiyatı

            denilmektedir. 

            Yukarıda zikredilen genel teknik şartname hükmü ile birim fiyat tariflerinden de açıkça anlaşılacağı üzere inşaata dışarıdan dolgu malzemesi nakledilebilmesi için öncelikle yukarıda birim fiyat tarifleri gösterilen makina kazılarından çıkan kaya ve küskülük kazısının inşaat mahallindeki doldurulması gereken yerlerde kullanılması gerekmektedir. Şayet makinalı kazılardan çıkan küskü veya kaya miktarı inşaat mahallindeki doldurulması gereken yerler için yetmez ise bu takdirde inşaat mahalli dışındaki yer ve ocaklardan küskü ve/veya stabilize nakledilebilir ve ancak bu takdirde dolgu nakliye bedeli ödenebilir. Öte yandan makinalı kazılarda çıkan kaya ve küskünün inşaat mahalli dışına taşınarak nakliye bedeli ödenebilmesi için öncelikle kazılardan çıkan kaya veya küskünün inşaat mahallindeki (kazı mahalli ile bina ve inşaatın yan ve üst) tüm doldurulması gereken yerlerin dolgusunda kullanıldıktan sonra geriye kazıdan çıkan malzeme (toprak, küskü ve kaya) kalması gerekir. İşte bu durumda dolgudan arta kalan kazı malzemesi için inşaat mahalli dışındaki döküm yeri ve depoya taşınarak nakliye bedeli ödenebilir. Olayımızda ise inşaatın kazı alanındaki boşluklar ile inşaatın yan ve üstündeki boşluklara yetecek miktarda 15.006/2 poz no.lu makina ile sert-yumuşak küskü kazılması iş kalemi adı altında 4368.051 m3 küskü kazısı yapılmasına rağmen bu 4368.051 m3 küskünün 3321.320 m3 lük bölümü inşaat mahallindeki dolgularda kullanılarak geri kalan (4368.051-3321.320) 1046.731 m3 küskünün inşaat mahalli dışındaki depo veya döküm yerine nakledilmesi gerekirken, 4.368.051 m3’lük küskü kazısının tamamı hiçbir dolguda kullanılmaksızın nakledilerek inşaat mahallindeki boşlukların doldurulması için fuzuli yere inşaat dışındaki ocak veya depodan küskü veya stabilize nakledilmek suretiyle yersiz bütçe giderine dolayısıyla idare zararına sebebiyet verilmiştir. Esas itibariyle makinalı kazılardan çıkan küskü veya kayanın kazı içindeki boşlukların doldurulmasında kullanılması mezkür birim fiyat tarifleri gereği olduğu gibi bu kazılardan çıkan küskü ve kazının dolguda kullanılmasına ait bedeller de ilgili kazı birim fiyatlarına dahildir.

            5.Daire, 2.2.1993 Tarih ve 8120 Tutanak Sayılı Kararı:

            a) Yarma ve yan ariyet kazı bedelinin Karayolları Genel Md. analizine göre tespit edilmesi halinde bu kazının taşıma ücreti baraj inşaatlarına ait formül uygulanarak tespit edilemez.

            b)Kazı bedeli içinde yer alan 100 mt ye ait bedelin düşülmesi gerekir.

            Tirebolu-Turol karayolu inşaatında yarma ve yan ariyet kazı bedelinin, Karayolları Gn.Md. birim fiyatları üzerinden ödendiği ve bu bedelin içinde kazı malzemesinin Brükner eğrisine göre 100 mt. taşıma ücretinin de dahil bulunduğu;

            Belirtilen kazı malzemesinin taşıma bedelinin ise, baraj inşaatına ait B.07.0/5 işaretli formüle göre hesaplandığı ve kazı bedeline dahil edilen 100 mt.ye taşıma ücretinin, ödenen nakliye bedelinden düşülmediği.

            Böylece müteahhit firmaya mükerrer taşıma ücreti ödendiği görülmüştür.

            Karayolları Gn.Müdürlüğünce düzenlenen yol ve köprü inşaatı fiyat analizinde, yarma ve yan ariyet kazısı yapılması ve kullanılmasına dair analizde 100 mt.ye taşıma karşılığı 0.0046 K tutarı ilave edilmiştir. 
            Belirtilen analizin Taşımalar bölümündeki formülde ise, 

            F=1.25x0.00046xK   TL/M3 şeklinde olup bu formüldeki 0.00575 K değeri, “Kar ve Genel Masraf” dahil 100 m.ye taşıma bedeli olup, kazı birim fiyatına dahil edilmiş olduğundan, çıkartılmıştır.............” şeklinde açıklanmıştır.

            Yarma ve yan ariyet kazı bedelinin karayolları Gn.Md.lüğü analizine göre tespit edildiği halde bu kazının taşıma ücretinin ise Baraj inşaatlarına münhasır formül uygulanmak suretiyle bulunması ve bundan, kazı bedeli içinde yer alan taşıma ücretinin düşülmemesi suretiyle, yapılan................ TL fazla ödemenin tazminine.