A. SOSYALDEMOKRAT HALKÇI PARTİSİ (SHP) YÖNETİMİ DÖNEMİ
            1984 yılından 1989 yılına kadar Anavatan Partisi temsilcisi Mehmet ALTINSOY tarafından yönetilen Ankara Büyük Kent Belediyesi, 26 Mart 1989 seçimleri ile birlikte yönetim değişikliğine uğramış ve Sosyaldemokrat Halkçı Parti yönetimine geçmiştir.

            Murat KARAYALÇIN'ın başkanlığındaki yeni dönemle birlikte; yerel seçimlerden önce ilk olarak "Ankara Söz Veriyorum" adlı kitapçıkta belirtilen¹¹⁵  ve belediye yönetimine gelindiği takdirde gerçekleştirileceği taahhüt edilen "Ankara Programı"nın uygulanması için çalışmalara başlanmıştır. Programa dayanarak hazırlanan "Ankara Programı Uygulama Planı"nda hiç kuşkusuz sadece ulaşım, su, altyapı gibi klasik belediyecilik hizmetlerine değinilmemiş; sağlık, eğitim, sosyal hizmetler ve kültür gibi alanlarla ilgili olarak da hizmet politikaları üretilmiştir.

            SHP'li Ankara Büyük Kent Belediyesi eğitim ve kültüre ilişkin hizmetlerini daha çok "Eğitim Daire Başkanlığı", "Sosyal Hizmetler Daire Başkanlığı" ve "Basın-Yayın ve Halkla İlişkiler Dairesi Başkanlığı" aracılığı ile yürütmüştür. Ancak eğitim ve kültür hizmetleri yalnızca bu birimlerce sürdürülen hizmetler değildir. Yerel halkın eğitim ve kültür ihtiyaçlarının karşılanmasında ortaya çıkan yer sorununun çözümü için yapılan üstyapı çalışmaları (kültür merkezi, eğitim merkezi yapımı gibi) ve vatandaşların sağlıklarının korunmasıyla ilgili çalışmalar (Sağlık İşleri Dairesi'nce ana-çocuk sağlığı kursları düzenlenmesi, aile planlaması eğitimi gibi), sözkonusu birimler tarafından gerçekleştirilmemekle beraber eğitim ve kültür hizmetleri kapsamında değerlendirilebilir. Diğer yandan cadde ve sokakların, kurulan altyapı ve üstyapı tesislerinin isimlendirilmesi çalışmaları da az da olsa kültürel nitelik taşımaktadır.

            1. Genel Eğitim, Sağlık Eğitimi ve Toplumsal Ağırlıklı Hizmetler
            Ankara Programı kapsamında 26 Mart 1989 ve 27 Mart 1994 tarihleri arasında geçen 5 yıl süresince eğitim ve kültür alanında SHP'li yönetim tarafından üretilen hizmetler içerisinde özellikle eğitim, sağlık ve toplumsal yardım içerikli olanların başlıcaları şöyle sıralanabilir:

            * Halk Eğitimi çalışmalarının geniş bölgelere yayılabilmesi için Tuzluçayır Toplumsal Gelişme Odağı, Gençlikevi ve Batıkent Eğitim Merkezi'nin kurulması.

            Bu merkezlerde eğitim ve kültür içerikli çeşitli etkinlikler (daktilo, sanat eğitimi, ve ders takviye çalışmaları gibi) gerçekleştirilmiştir. Gençlikevi ve Tuzluçayır Toplumsal Gelişme Odağı'nda eğitime uygun derslikler yapılmış ve birer kitaplık açılarak hizmete sunulmuştur.

            * Belediye personelinin yabancı dil ve bilgisayar programcılığı gibi güncel konuları içeren çeşitli konularda bilgi ve beceri sahibi olmaları amacıyla seminerler, kurslar ve açık oturum etkinliklerinin yapılması. Ayrıca bunun dışında belediyece Temel Plastik Sanatları Kursu ve Stilistlik-Modelistlik Kursları düzenlenmiştir.

            * Belediye üst ve orta kademe yöneticilerine "AT'da Belediyeler" konulu bir seminerin gerçekleştirilmesi.

            * Büyük Kent Belediyesi ve TESK arasında yapılan bir protokol gereği ilgili federasyon ve odaların katılımıyla ortaklaşa başlatılan "Esnaf Eğitimi" programı kapsamında bakkal bayii, tatlıcı, şekerci, pastacı, servis sürücüleri ve berber esnafının katıldığı kurs ve seminerler düzenlenmesi¹¹⁶ .

            * Halk Eğitimi Şube Müdürlüğü'nce öğrencilere, esnaflara, ve diğer halk kesimlerine daktilo, gitar, folklor, tiyatro, bağlama ve yaratıcı drama konularında çeşitli kursların tertiplenmesi¹¹⁷ .

            * "Gençlik Projesi" kapsamında "Ankara Gençlik Konseyi"nin kurulması.

            Lise ve üniversite öğrencilerinden ve çalışan gençlik kesiminden oluşan konseyin çalışma grupları arasında "Basın-Yayın Grubu, Tiyatro Grubu, Müzik Grubu ve Sinema-Fotoğrafçılık Grubu" bulunmaktadır. Konsey, gençliğin kent yönetimine katılım kanallarını genişletmenin yanında gençlik sorunlarının çözümüne yönelik girişimlerde bulunmak ve onların düşünsel, kültürel ve sanatsal oluşumlarına katkıda bulunmak amacıyla çeşitli etkinlikler düzenlemiştir. Etkinlikler arasında kent gezileri, konserler, şiir dinletileri, folklor gösterileri ve halk sağlığı ve eğitimi konulu çalışmalar sayılabilir¹¹⁸ .

            * Çalışan anne ve babaların, özellikle de düşük gelirli ailelerin 0-6 yaş grubundaki çocuklarına sağlıklı, güvenli, bilimsel ve mesleki ilkeler çerçevesinde gündüz bakımı sağlamak amacıyla kreş kurma ve yaygınlaştırma çalışmalarının yapılması.

            Bu bağlamda belediye bünyesinde dört adet "Kreş ve Gündüz Bakımevi" oluşturulmuş, bu kreşlerde büyük çoğunluğu belediye personelinin çocukları olmak üzere çok sayıda çocuğa gündüz bakım hizmeti sunulmuştur. Çocukların eğitim ve kültür düzeylerinin de artırılmaya çalışıldığı bu kreşlerde ayrıca çocuk velileri ile toplantılar yapılmış, ana-baba eğitimine yönelik eğitim programları düzenlenmiştir¹¹⁹ .

            * Çeşitli semtlerde oluşturulan sağlık merkezleri aracılığı ile sağlık eğitimi hizmetlerinin yürütülmesi.

            SHP'li Büyük Kent Belediyesi yönetimi, hazırladığı "Öncü Kadınlar Projesi" kapsamında etkin bir şekilde aile planlaması hizmeti sunmak için, Sağlık Bakanlığı ile ortaklaşa "Aile Planlaması Kursları" düzenlemiştir. Bunun yanında belediyeye bağlı dört sağlık ocağı bölgesinde ana ve çocuk sağlığı, beslenme, kişisel hijyen, ağız ve diş sağlığı ve toplum önderliği konularında yoğun eğitim uygulaması yapılmıştır. Eğitim alanları olarak evler, sağlık ocakları ve proje üniteleri kullanılmıştır. Proje ünitelerinde video ve diğer görsel, işitsel araçlarla sağlık eğitimi de gerçekleştirilmiştir. Yine eğitim çalışmaları kapsamında kreşlerde kız meslek lisesi öğrencilerine ve sağlık meslek lisesi öğrencilerine staj olanakları sağlanmıştır¹²⁰ .

            * Kadınlara yönelik olarak değişik konuları içeren çeşitli eğitim kurslarının düzenlenmesi.

            Murat KARAYALÇIN başkanlığındaki belediye tarafından özellikle gecekondu bölgelerinde, bölgede yaşayan kadınlar için okuma yazma kursları düzenlenmiş, ayrıca "Bakıcı-Anne Eğitim Kursu" kapsamında kadınlara gelir getirici bir işlev kazandırmak amacıyla anne eğitimi çalışması yapılmıştır¹²¹ . "Yaşlı Yardımcısı Yetiştirme Kursu" da belediyenin kadınlara yönelik eğitim hizmetleri arasında yeralmaktadır.

            * Çocuklara yönelik olarak "Sokakta Çalışan Çocuklar Projesi"nin ve "Çocuk Kulübü Projesi"nin uygulamaya geçirilmesi.

            Sokakta Çalışan Çocuklar Projesi uyarınca "Ankara Sokaklarında Çalışan Çocuklar Merkezi" (ASÇÇM) oluşturulmuş, bu merkezde sağlık, eğitim hizmetleri sunulmuştur. Eğitim hizmetleri arasında herhangi bir okula devam etmeyen çocuklar için "Çıraklık Yaygın Eğitimi" ve "Elektrik Kursu" sayılabilir. Okula devam eden çocuklara yönelik olarak da merkez bünyesinde ihtiyaç duydukları konularda çeşitli eğitim programları uygulamaları yapılmıştır.

            Çocuk Kulübü Projesi kapsamında ise 1993 Mayıs'ında çocuklar için bir çocuk evi (Şentepe Çocuk Evi) oluşturulmuştur. Burada çalışan değişik alanlardan uzman ve öğretmenlerle (sosyal hizmet uzmanı, halk oyunları öğretmeni, çiçek öğretmeni, tiyatro öğretmeni gibi) çocuklara yönelik tiyatro, halk oyunları ve çiçek yapımı gibi konularda eğitim programları gerçekleştirilmiş ve bu programlar sonunda çeşitli gösteri ve sergiler düzenlenmiştir¹²² . Çalışmalara çocukların yanısıra gençlerin de katılımları sağlanmış, gençlere yönelik olarak da gençlik evi oluşturma girişimlerinde bulunulmuştur.

            2. Sanat ve Kültür Ağırlıklı Hizmetler
            SHP'li yönetim dönemindeki Ankara Büyük Kent Belediyesi'nin 1989-1994 arası dönemde gerçekleştirdiği sanatsal ve kültürel hizmetler çok çeşitli ve boyutlu olmuştur.

            Dinletiler, dans grubu gösterileri, halk konserleri, festivaller, resitaller, tiyatro etkinlikleri, halk dansları, paneller, sergiler, kültürel yayınlar, önemli gün ve hafta kutlamaları, kitap fuarları, kütüphane ve müze hizmetleri ve kültürel ve sanatsal yarışmalar gibi pekçok ana başlıkta toplanabilecek bu etkinlikleri içerikleri ile birlikte şöyle sıralamak mümkündür:

            a. Dinletiler
            Ankara Büyük Kent Belediyesi tarafından bu dönemde oda müziği dinletileri, halk ozanları dinletileri ve özgün müzik dinletilerinden çeşitli örnekler sunulmuştur. Tunalı Hilmi'de plak dinletileri gerçekleştirilmiş¹²³ , ayrıca düzenlenen Ankara Kurultayı ve Başkent oluş etkinliklerinde Erkin KORAY ve Esin AFŞAR gibi sanatçıların dinletileri izleyici karşısına çıkarılmıştır¹²⁴ .

            b. Konserler
            Belediye olarak Hipodrom'da, kapalı spor salonlarında, parklarda ve diğer bazı kültür merkezlerinde düzenlenen konserlerden birkaçı şunlardır:

            * Hipodrom'da halk konserleri olarak "Joan BAEZ, Zülfü LİVANELİ, THEODORAKİS, Leman SAM, Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası, Nilüfer ve Arif SAĞ" konserleri, yine Metro Kültür Sanat Etkinlikleri çerçevesinde "Timur SELÇUK Konseri" gerçekleştirilmiştir¹²⁵ .

            Metro alanının trafiğe açılması nedeniyle Metro alanında "Aşkın Nur YENGİ, Selda BAĞCAN ve KAYAHAN" konserleri yapılmış ve bu konserler çok sayıda izleyici toplamıştır¹²⁶ .

            Bunun yanında Ankara'nın Başkent oluşunun yıldönümü nedeniyle yapılan "Özürlüler Spor Şenliği"nde "TARKAN Konseri"¹²⁷ , 1992 yılında düzenlenen Newyork Group of Violins, Polonya Caz Yıldızları konserleri ve Jethro Tull konserleri¹²⁸  de Ankara Büyük Kent Belediyesi'nin kültür ve sanat hizmetleri arasında yeralmaktadır.

            * Kent Orkestrası, belediyenin protokol görevleri dışında SHP dönemi boyunca pekçok etkinlik kapsamında kapalı salon ve açık hava konserleri vermiştir.

            Ayrıca belediye bünyesinde çalışan Türk Halk Müziği, Türk Sanat Müziği ve Çoksesli Müzik koroları Ankara'lılara çeşitli konserler sunmuşlardır.

            * Parkların kültür merkezi olarak değerlendirilmesi amacıyla bu yerlerde dinleti ve park konserleri düzenlenmiştir.

            Pop Caz konserleri¹²⁹ , Türk-Polonya Caz Topluluğu'nun ve Hollanda'lı sanatçı Leovendie'nin¹³⁰  konseri düzenlenen park konserleri arasındadır.

            * "Yunus Emre Sevgi Yılı" nedeniyle hazırlanan ve yapımı belediyece üstlenilen "Yunusça Ezgiler" adlı ve müzik ağırlıklı bir gösteri çeşitli salonlarda ve Metro alanında sergilenmiştir.

            c. Basılı Yayınlar
            Büyük Kent Belediyesi tarafından; hem sunulan hizmetlerle ilgili bilgilerin Ankara'lılara ulaştırılması, hem de onların kültürel birikimlerine katkı sağlamak amacıyla çeşitli basılı yayın çalışmalarına girişilmiştir. Bu çalışmalardan bazıları şunlardır:

            * Belediye bu dönemde beş ayrı süreli yayın çıkarmıştır. Bunlar;

            - Ankara'lı tüketicinin bilinçlendirilmesi ve korunması amacıyla aylık olarak yayınlanan "Tüketici Bülteni",

            - Ankara'lılık bilincinin oluşturulması, kent yönetiminin çeşitli kademelerinde görev üstlenmiş yöneticiler ve sivil toplum örgütleri ile belediye arasında bilgi akışının sağlanması amacıyla aylık olarak yayınlanan "Ankara Bülteni",

            - Ankara tarih ve kültürünün araştırılıp yaşatılması, ilgililerle kent sorunlarının çözülmesi çabası kapsamında bir diyaloğun kurulması ve tarihsel birikimin halka aktarılması amacıyla altı ayda bir yayınlanan araştırma dergisi "Ankara Dergisi",

            - Belediye personel ve birimleri arasında haberleşme ve ilişkiyi geliştirmek amacıyla yayınlanan "İç Bülten"¹³¹ , ve

            - Ankara'daki kültür ve sanat etkinliklerinin ve programlarının duyurulması ve değerlendirilmesi amacıyla ayda bir yayınlanan ve Edebiyatçılar Birliği ile işbirliği içinde hazırlanan aylık "Ankara'da Kültür Sanat Dergisi"dir.

            Ankara Bülteni kimi sayılarını kadınlara ve gençlere ayırmış, "Ankara Bülteni Kadın Özel" ve "Ankara Bülteni Gençlik Özel" sayılarını çıkarmıştır.

            * Bir yıllık süre içinde gerçekleştirilen belediye hizmetleri konusunda yerel halkı bilgilendirmek ve gelecek yıl için hedeflenen hizmet programlarını ortaya koymak amacıyla her yıl "Ankara Programı" adlı tanıtıcı nitelikte bir kitap basılmış ve halka ücretsiz dağıtılmıştır.

            * Ankara Kurultayı Komisyon Raporları'nı içeren "Ankara Kurultayı" kitabı ve Politikalar ve Projeler dizisi olarak "Tarifeli Mallar" ve "Ankara Metrosu" broşürleri yayınlanmıştır¹³² .

            * Ankara merkezindeki ilkokullar arasında yapılan "Ankara'yı Seviyorum" düz yazı yarışmasının kitabı basılarak ilkokul çocuklarına ve okullara ücretsiz olarak dağıtılmıştır¹³³ .

            * Ankara'nın Başkent oluşunun 70. yılı kutlamaları kapsamında "Kurtuluş Savaşında Ankara" adlı bir kitap basılmış ve dağıtılmıştır¹³⁴ .

            * Büyük Kent ve ilçe belediye meclisi üyelerinin, İl Genel Meclisi üyelerinin ve muhtarların tanıtıldığı "Yerel Yönetim Albümü" basılmıştır¹³⁵ .

            d. Sesli ve Görsel Yayınlar
            * Ankara Büyük Kent Belediyesi Yayın Merkezi'nin "Başkent Radyosu-Radyo Anki" adıyla yürüttüğü radyo yayınları, kent halkı ile belediye kuruluşları arasındaki iletişimi sağlamak, ülke gündemi ile ilgili konularda kent halkını bilgilendirmek, ortak bir kent bilincinin oluşmasına yardımcı olmak ve kentsel sorunlar zemininde çoksesli bir yerel yönetim kültürü geliştirmek  amacıyla¹³⁶ sürdürülmüştür.

            * "Ankara'yı Seviyorum" konulu belgesel film senaryo yarışması yapılmış ve filmin yapımı gerçekleştirilmiştir. Film, TÜRSAK'la işbirliği içinde düzenlenen ve yerli ve yabancı filmlerden oluşan "Beyaz Perdenin Arkasındaki Kentler" adlı sinema etkinliği içerisinde gösterilmiştir¹³⁷ . Bunlardan başka düzenli olarak belediyenin çalışmalarının yeraldığı filmler, özel şirketlere çektirilerek arşivlenmiştir¹³⁸ .

            e. Festivaller ve Şenlikler
            Belediye tarafından çok sayıda ve kimi zaman günlerce, hatta bir aydan fazla süren festivaller ve şenlikler organize edilmiştir. Sosyaldemokrat Halkçı Partisi yönetimindeki belediyenin düzenlediği sözkonusu organizasyonlardan bazıları şunlardır:

            * Büyük Kent Belediyesi, ilçe belediyeleri ve TMMOB'nin de katılımıyla "Çevre Festivali" gerçekleştirilmiştir. Festival boyunca park etkinlikleri (müzik, halk dansları, plastik sanatlar sergileri vb.) düzenlenmiş ve çevre konulu bilimsel toplantılar düzenlenmiştir.

            * Yeni bir akım olan "Yeni Müzik"le Ankara'lıların tanışması ve tartışma olanağının sağlanması amacıyla "Yeni Müzik Festivali" düzenlenmiştir. Festivale yerli ve yabancı müzik grupları katılmıştır. Bu tür bir çalışmayı Türkiye'de ilk kez Ankara Büyük Kent Belediyesi gerçekleştirmiştir. Festival sırasında Ankara Devlet Konservatuarı'nda atölye çalışmaları, bunun dışında görsel ve işitsel gösteriler yapılmıştır.

            * "Uluslararası Ankara Halk Dansları" gösterileri organize edilmiş, ATATÜRK'ün Ankara'ya Gelişi Kutlamaları çerçevesinde yerli ve yabancı dans grupları tarafından değişik türde gösteriler Ankara'lı halkın beğenisine sunulmuştur¹³⁹ .

            * "Ankara Uluslararası Gençlik Festivali" çeşitli ülkelerden katılımlarla gerçekleştirilmiştir. Hint Klasik Dansları gösterisi de ilgiyle izlenen etkinlikler arasında yeralmaktadır.

            * Metro Kültür Sanat Etkinlikler kapsamında film gösterileri tertiplenmiş, Dünya Tiyatro Günü etkinliklerine "Şenlik 91" adı altında katılınmıştır. Şenlik dolayısıyla amatör tiyatro gruplarınca tiyatro oyunları sergilenmiştir¹⁴⁰ .

            * "İlkokullar ve Ortaokullar Arası Tiyatro Şenlikleri"nde, amatör ve profesyonel tiyatroların katıldığı "Tiyatro Şenliği"nde çok sayıda oyun oynanmıştır. Ayrıca şenliklerle ilgili fotoğraf sergileri düzenlenmiştir.

            * Türkiye Sakatlar Konfederasyonu ve Yaşama Sevinci Dergisi ile işbirliği içinde "Dünya Özürlüler Günü Şenliği" düzenlenmiştir¹⁴¹ .

            f. Bilimsel Etkinlikler
            Bu dönemde belediye tarafından başta çeşitli kutlamalar, tarihsel olaylar, yıldönümleri, anma programları, dünya, ülke ve kent sorunları gibi toplumsal ve ekonomik konular olmak üzere pekçok alanda bilimsel toplantılar düzenlenmiştir.

            Ankara halkının kültür düzeyinin geliştirilmesi, ulusal ve evrensel sorunlara karşı toplumun duyarlılığının artırılması ve kent kültürüne olumlu katkılarda bulunulması gibi amaçlarla gerçekleştirilen etkinlikler Ankaralı'lar tarafından ilgiyle izlenmiştir. Etkinliklerden birkaçı aşağıda sıralanmaktadır:

            * "Kurtuluş Savaşı'nda Ankara'nın İşlevi" nin tartışıldığı bir panel düzenlenmiş, panele Jülide GÜLİZAR, Mahmut Tali ÖNGÖREN ve Muzaffer İlhan ERDOST konuşmacı olarak katılmışlardır¹⁴² .

            * Her yıl "Ankara Kent Kurultayları" düzenlenmiş, "Kent Gereksinmeleri ve Yerel Yönetimlerin Yeniden Düzenlenmesi", "Tüketicinin Korunması ve Yerel Yönetimler", "Ankara'da Çevre Koruma ve Hava Kirliliği Sorunu" ve" Spor Sorunu ve Yerel Yönetimler" gibi ana başlıklar altında toplantılar yapılmıştır. Toplantılar tüm kent halkının katılımına açık olarak gerçekleştirilmiştir¹⁴³ .

            * Edebiyatçılar Birliği ile işbirliği içerisinde "Edebiyat Günleri" gerçekleştirilmiş ve Edebiyat toplantıları düzenlenmiş, AFSAD'la işbirliği içinde de bir "Fotoğraf Sempozyumu" tertip edilmiştir¹⁴⁴ .

            * "Belediyeler ve Eğitim" paneli, "AT ve Belediyeler", "Belediyelerin Eğitim ve Kültür İşlevleri" ve "Belediyelerde Yenileşmeye Doğru" seminerlerinin organizasyonu yapılmıştır¹⁴⁵ .

            g. Sergiler
            * "Bir Zamanlar Ankara" adlı fotoğraf sergisi açılmış ve albümü bastırılmıştır. Atatürk Kültür Merkezi'nde (AKM) "Çocuk Kitaplarından Çizgiler Sergisi" açılmış, Kesikköprü Gençlik Beldesi'nce yıl sonu sergileri düzenlenmiştir.

            * Çek sanatçısı Nicolas MANEV'in resim sergisi açılmış ve Ankara'lılarca ilgi ile karşılanmıştır¹⁴⁶ .

            * Görsel sanatlar olarak Ankara Büyük Kent Belediyesi tarafından "Ankara ve Yöresi Fotoğraf Sergisi" hazırlanarak Ankara'nın çeşitli yerlerinde sergilenmiştir¹⁴⁷ . Bunun yanında İnsan Hakları Derneği'nin açtığı "Resim Sergisi" de gerçekleştirilen etkinlikler arasındadır.

            h. Tiyatro Gösterileri
            * Belediyenin kendi bünyesindeki tiyatro faaliyetleri daha çok küçük yaş grupları düşünülerek gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda Çocuk Tiyatrosu mim ve animasyon gösterileri düzenlemiş, Büyük Kent Belediyesi Halk Tiyatrosu tarafından çocuklara yönelik tiyatro oyunları (Pinokyo vb.) oynanmıştır¹⁴⁸ .

            * 1992 yılında "Yunus'dan Nazım'a" adlı bir oyun prodüksiyonu gerçekleştirilmiş, sözkonusu oyun Selçuk Festivali'nde, Sevda Cenap And Müzik Vakfı'nın düzenlediği festivalde ve Açık Hava Tiyatrosu'nda sergilenmiştir.

            * Büyük Kent Belediyesi tarafından "Özel ve Amatör Tiyatrolara Yardım Yönetmeliği" gereği tiyatro topluluklarına maddi (parasal) ve manevi yardımlar yapılmıştır¹⁴⁹ .

            ı. Diğer Faaliyet ve Etkinlikler
            * Ankara'da yaşamış olan bilim, sanat ve spor adamlarının yaşadıkları evler, tarihi mekanlar ile kültür varlıklarının belirlenerek, buralara plaketler çakılmış ve böylece bu yerlerin kent halkına ve yabancılara tanıtılmasına çalışılmıştır¹⁵⁰ .

            * Sanat, kültür, spor, bilim, kamu hizmeti ve siyaset gibi alanlarda başarılı bulunan kişilere ve kuruluşlara çeşitli ödüller verilmiştir. Ankara Büyük Kent Belediyesi'nce "Başkent Ödülleri"ne layık görülen bazı isimler ve kuruluşlar şunlardır:

            "Vedat DALOKAY, Suna KAN, Muammer AKSOY, Şinasi ÖZDENOĞLU, Ankara Üniversitesi, Vehbi KOÇ, Halil TUNÇ, Türk Hava Kurumu ve Murat KARAYALÇIN"

            * Nazım Hikmet Vakfı ile işbirliği içinde Timur SELÇUK ve Genco ERKAL'ın katıldığı "Nazım Hikmet Gecesi" düzenlenmiştir¹⁵¹ .

            * Gençlik Parkı içindeki Büyük Kent Belediye Kütüphanesi kütüphane hizmetleri sunmuştur. Belediyece satın alınan Mustafa Kemal ATATÜRK'ün "Nutuk" adlı kitabı, İmla Kılavuzu, Sözlük ve hibe yoluyla elde edilen kitaplar başta kütüphaneler ve kent içindeki okullar olmak üzere dağıtılmıştır¹⁵² .

            Ankara Büyük Kent Belediyesi’nde SHP’li Murat KARAYALÇIN döneminde sunulan eğitim hizmetleri değerlendirildiğinde, bu hizmetlerde ideolojik etkiler görmek pek mümkün değildir.

            Gençlikevleri, eğitim merkezleri kurulması, çeşitli meslek dallarında kurslar düzenlenmesi, kreş hizmetlerinin ve sağlık eğitiminin verilmesi gibi hizmetler Sosyaldemokrat Halkçı Parti’nin kendine özgü olan ve onu diğer siyasal partilerden ayıran bir özellik taşımamaktadır.

            Ancak belediyenin sanat ve kültür içerikli hizmetlerinin çoğunda bu partinin temel politikalarının izleri görülmektedir.

            Kentin çeşitli mekanlarında belediyece düzenlenen konserlerde çağdaş dünyaya özgü müzik türlerinin (pop, pop caz, oda müziği, yeni müzik vb.) ve SHP’ye ideolojik yakınlıkları bilinen bazı sanatçıların (Selda BAĞCAN, Arif SAĞ, Zülfü LİVANELİ vb.) yeralması yönetimin siyasal tercihini yansıtan örneklerdendir.

            Organizasyonu belediye tarafından yapılan ve kendi alanlarında başarılarını kanıtlayan kişi ve kuruluşları ödüllendirme amacı taşıyan “Başkent Ödülleri”nin sahipleri de belediyenin bu konudaki tarafsızlığını tartışılır kılmaktadır. Bunun yanında “Nazım Hikmet Gecesi”nin ve “Yunus’tan Nazım’a” oyununun organize edilmesi gibi uygulamalar da KARAYALÇIN yönetiminin savunduğu siyasal görüş ile örtüşmektedir.

            Belediye bünyesinde Türk Halk Müziği ve Türk Sanat Müziği korolarının oluşturulmasını ise yönetimin “çokseslilik” ilkesini gözeten bir uygulaması olarak değerlendirmek doğru olacaktır.

            B. REFAH PARTİSİ (RP) YÖNETİMİ DÖNEMİ
            Ankara Büyük Kent Belediyesi'nde 27 Mart 1994 Yerel Seçimleri ile birlikte, 5 yıl süren SHP yönetimi, yerini seçimlere Refah Partisi'nden aday olarak katılan İbrahim Melih GÖKÇEK yönetimine bırakmıştır.

            RP'li yeni belediye yönetiminin işbaşına gelmesiyle birlikte basında ve kamuoyunda, bu yeni yönetimin Ankara halkının toplumsal ve kültürel yaşamında köklü değişiklikler yapacağı, kimi özgürlüklerin kısıtlanacağı yolunda yoğun tartışmalar başlatılmıştır. Bu tartışmalar bir süre ülke gündeminin ilk sıralarında kendisine yer bulmuştur. Özellikle kentin çeşitli yerlerinde SHP'li yönetim döneminde konulmuş olan bazı heykellerin GÖKÇEK yönetimi tarafından, toplumsal ahlaka aykırı olduğu gerekçesiyle kaldırılması, bu yeni yönetimin "sanat düşmanı" mı yoksa "ahlak bekçisi" mi olduğu noktasında uzun tartışmalara neden olmuştur. Yine aynı yönetimin cadde ve sokak isimlerinden bazılarını değiştirmesi de basında geniş yankı uyandırmıştır.

            Ankara Büyük Kent Belediyesi tarafından cadde ve sokaklara verilen ve yeni yönetimin siyasal ideolojisinden birtakım yansımalar taşıyan yeni isimlerden birkaçı şunlardır: "Aşkabat Caddesi, Kuveyt Caddesi, Bişkek Caddesi, Bosna-Hersek Caddesi, Buhara Caddesi, Yeşil Kuşak Caddesi, Türk Ocağı Caddesi, Yavuz Sultan Selim Caddesi, Şehit İsmail Başaran Caddesi, Turgut Özal Caddesi vb.¹⁵³ "

            Kültür ve sanat alanında tartışmaya yolaçan bir diğer olay da mülkiyeti Ankara Büyük Kent Belediyesi'ne ait Zafer Çarşısı altında bulunan Güzel Sanatlar Galerisi'nin Kültür Bakanlığı’nın kullanımından çıkarılmasıdır. Murat KARAYALÇIN döneminde boşaltılması konusunda açılan dava 1994 yılında tahliye kararı ile sonuçlanmıştır. Tahliyenin Refah Partisi yönetimi sırasında gerçekleşmesi yine kamuoyunda Melih GÖKÇEK yönetimindeki belediyenin sanata bakışı konusunda yeni tartışmaları da beraberinde getirmiştir¹⁵⁴ .

            Ankara Büyük Kent Belediyesi 1994 yılından itibaren eğitim ve kültür hizmetlerini, çoğunlukla "Eğitim ve Kültür Daire Başkanlığı" eliyle yürütmektedir. Bunun yanında kuruluş amacı direkt olarak eğitim ve kültür hizmeti sunmak olmayan fakat dolaylı olarak bu konularda hizmet veren Sağlık İşleri Dairesi, Fen İşleri Dairesi gibi birimler de kültür merkezi inşaatları, kreş yapımı, sağlık eğitimi, trafik eğitimi gibi hizmetleri yürütmek suretiyle yerel halkın toplumsal yapısının gelişmesine katkı sağlamaktadırlar.

            Belediyede eğitim ve kültür hizmetlerine ait görevler Eğitim ve Kültür Dairesi bünyesindeki değişik şube müdürlüklerine dağıtılmıştır. Her şube müdürlüğü kendisine verilen yetki ve sorumluluk çerçevesinde hizmetlerini yerine getirmektedir.

            Yukarıda sözü edilen ve yerel halkın eğitim ve kültür ihtiyaçlarının giderilmesi doğrultusunda hizmet yürüten şube müdürlükleri ve bu müdürlüklerin RP'li Melih GÖKÇEK yönetiminde gerçekleştirdiği ve gerçekleştirmeye devam ettiği hizmetlerden başlıcalarını şöyle sıralamak mümkündür^(*):

            1. Kültür Etkinlikleri Şube Müdürlüğü
            Bu müdürlük çalışmalarını Gençlik Parkı içerisindeki Kültür Merkezi'nde yürütmektedir. Müdürlüğün 27 Mart 1994 Yerel Seçimleri'nden sonraki çalışmaları sonucu oluşturulan ve Kültür Merkezi'nde faaliyet gösteren kültür, müzik ve sanat toplulukları şunlardan oluşmaktadır:

            * Türk Halk Müziği Korosu.
            * Türk Sanat Müziği Korosu.
            * Türk Müziği Çocuk Korosu.
            * Klasik Türk ve Tasavvuf Musikisi Korosu.
            * Mehter Takımı.
            * Halk Oyunları Ekibi.
            * Tiyatro Ekibi.
            * Başkent Kukla Tiyatrosu.

            a. Türk Halk Müziği Korosu
            Türk Halk Müziği Korosu 1994 Aralık ayında kurulmuştur. Saz ekibi ve vokalistlerden oluşan koro her ay düzenli olarak halka açık ücretsiz konserler vermektedir. Koro’ya ayrıca uzman eğitmenler tarafından nota, şan ve sahne estetiği bilgileri verilmektedir.

            b. Türk Sanat Müziği Korosu ve Türk Müziği Çocuk Korosu
            70 erkek ve 80 bayandan oluşan Türk Sanat Müziği Korosu ise Türkiye'nin en büyük korosu olarak Kasım 1995'te kurulmuştur. Türk Müziği Çocuk Korosu da 9-12 yaş grubundaki çocuklardan oluşmaktadır. Koro’ya Kültür Bakanlığı sanatçılarından Bona dersleri verilmektedir.

            c. Klasik Türk ve Tasavvuf Musikisi Korosu
            20 kişiden oluşan Klasik Türk ve Tasavvuf Musikisi Korosu'nun elemanları Kültür Bakanlığı ve TRT sanatçılarıdır. Koro 1994 Ekim ayından itibaren çalışma ve konserlerini sürdürmektedir. Tasavvuf Musikisi Korosu, Ankara içi ve kent dışı değişik organizasyonlarda konserler vererek geniş bir izleyici kitlesine ulaşmıştır.

            d. Mehter Takımı
            1995 Aralık ayında kurulan Mehter Takımı 42 kişiden oluşmaktadır. Takımı oluşturan elemanlardan bir kısmı belediye dışından ders ücreti ödemesi yapılarak alınmışlardır.

            e. Halk Oyunları Ekibi
            1995 Kasım ayında kurulan ve toplam 160 kişiden oluşan Halk Oyunları Ekipleri, Kırklareli, Adıyaman, Kars, Artvin, Karadeniz ve Kırım yörelerinden halk oyunlarını çalışmakta ve çeşitli şenliklerde gösteriler düzenlemektedir. Ayrıca "Ankara Seğmeni" ekibi de çalışmalarına başlamıştır.

            f. Tiyatro Ekibi ve Başkent Kukla Tiyatrosu
            1995 yılından itibaren faaliyetlerini sürdüren Tiyatro Ekibi ilk olarak "Eski Ramazan Eğlenceleri" adlı gösteriyi sergilemiştir. Başkent Kukla Tiyatrosu ise 1996 yılında ücretsiz olarak halka açık "Benim Adım Keloğlan" ve "Kocaman Geveze Kuklalar" adlı oyunları sergilemiştir. Ayrıca tiyatroda "Kukla Yapımı ve Oynatımı Kursu" da verilmektedir. Büyüklere yönelik "tüluat" gösterileri de diğer tiyatro faaliyetleri arasındadır.

            Başkent Kukla Tiyatrosu, RP'li yeni dönemde gerek kent içinde ve gerekse ülke çapındaki çeşitli organizasyonlarda (Kayseri Anadolu Fuarı, Körfez Belediyesi Sünnet Şöleni, Kahramanmaraş Belediyesi Etkinlikleri, Çorum Hitit Festivali gibi) temsiller vermiştir. Ayrıca Gezici Kukla Otobüsü 1996 Mart ayında faaliyete geçirilmiş ve böylece bu kültür hizmetinden daha çok insana ulaştırılması amaçlanmıştır.

            2. Halk Eğitimi Şube Müdürlüğü
            Halk Eğitimi Şube Müdürlüğü'nün yeni dönemdeki faaliyetlerinden en önemlisi BELMEK organizasyonudur. Müdürlük bünyesinde yeralan ve kadınları tüketici konumundan çıkararak hem üretici, hem de üretirken kazanan konumuna getirmek amacıyla kurulan¹⁵⁵  "Ankara Büyük Şehir Belediyesi Meslek Edindirme Kursları" (BELMEK);

            * Biçki Dikiş,
            * Makina Nakışı,
            * El Sanatları,
            * Trikotaj,
            * Parça Birleştirme, ve
            * Şiş Dantelleri branşlarında belediye sınırları içinde 72 ayrı merkezde yaklaşık 7.000 Ankara'lı ev kadınına hizmet götürmektedir. Bunun yanında kursiyerlerin ürettikleri eserler kentin çeşitli noktalarındaki BELMEK satış mağazalarında satışa sunulmaktadır. Ürünler bu satış mağazalarının yanısıra zaman zaman açılan sergi ve kermeslerde değerlendirilmektedir¹⁵⁶ . Ayrıca değişik konularda seminerler ve paneller gibi bilimsel aktiviteler düzenleyerek kursiyerler kültürel yönden geliştirilmeye çalışılmaktadır.

            3. Hizmet İçi Eğitim Şube Müdürlüğü
            Bu müdürlük tarafından belediye personeline iş yaşamına yönelik olarak daktilo kursları, arşivleme ve desimal dosyalama kursları gibi yaklaşık 25 çeşit hizmet içi eğitim kursu verilmektedir. Aday memurlar için temel eğitim kurslarını ve hazırlayıcı eğitim kurslarının düzenlenmesi de müdürlükçe yürütülen faaliyetler arasındadır.

            4. Kütüphaneler ve Yayınlar Şube Müdürlüğü
            Şube müdürlüğü bünyesinde 3 kütüphane bulunmaktadır. Bunlar;
            * Gençlik Parkı Kültür Merkezi Kütüphanesi,
            * Mutlu Mahallesi Kültür Merkezi Kütüphanesi, ve
            * Mamak Tepecik Mahallesi Kütüphanesi'dir.

            Kütüphanelerden Gençlik Parkı ve Mutlu Mahallesi Kültür Merkezi kütüphaneleri faaliyetlerini sürdürmektedir. Mamak Tepecik Mahallesi Kütüphanesi faaliyete kapalı bulunmaktadır. Açık durumdaki iki kütüphaneden yararlananların sayısı ise oldukça yetersiz (herbiri için haftada ortalama 150-200 kişi) durumdadır.

            5. Turizm ve Tanıtma Şube Müdürlüğü
            Ankara Büyük Kent Belediyesi'nin Refah Partisi yönetimi döneminde bu şube müdürlüğü aracılığı ile yaptığı hizmetlerden bazıları şunlardır:

            * Ortaokul ve liselerde başarı düzeyi yüksek öğrencilere belediyeye bağlı eğitim ve dinlenme tesislerinde ücretsiz kamp yapma olanaklarının sağlanması.

            Kamp dönemi süresince öğrencilere el işi ve beceri kursları düzenlenmiş, öğrenciler kardeşlik, birlik ve turizm konularında bilinçlendirilmeye çalışılmıştır. Ayrıca okullarında birinci, ikinci ve üçüncü olanlar ile sınıf birincileri, Ankara Büyük Kent Belediyesi tarafından bilgisayar, bisiklet ve eşofman ile ödüllendirilmişlerdir¹⁵⁷ .

            * Ankara'da bulunan okullar, spor kulüpleri, dernekler, vakıflar ve kamu kuruluşlarına, sosyal ve kültürel amaçlı faaliyetleri için çeşitli ulaşım araçlarının tahsis edilmesi.

            Ayrıca müdürlükçe önemli gün ve haftalarda yapılan törenlere katılan öğrenciler için ücretsiz olarak otobüs tahsisatı yapılmıştır.

            * Üniversite sınavları için kente gelen öğrenciler için danışma büroları açılarak yabancı öğrencilere rehberlik hizmetleri verilmesi.

            * Ankara'da bulunan ve tarihi, kültürel ve turistik özellikler taşıyan yerlere tanıtıcı plaketler takılması.

            Ankara'lılara ve kenti ziyarete gelen turistlere kentte bulunan tarihi varlıkları tanıtmak ve bu yerleri insanlara anımsatmak amacıyla yapılan bu çalışmalar sonucu plaket takılan yerler arasında "Derdivan Mescidi, Hacı Bayram Türbesi, Yeşil Ahi Camii, Kurşunlu Camii, Ahi Turan Mescidi, Karacabey Türbesi, Ankara Kalesi Surları, Mehmet Akif ERSOY Evi, Opera (Büyük Tiyatro), Osmanlı Bankası Binası, Atatürk Orman Çiftliği Marmara Köşkü ve Suluhan" bulunmaktadır^(*) .

            * Vakıflar Genel Müdürlüğü, Ankara Müftülüğü, Harita Genel Müdürlüğü ve İl Turizm Müdürlüğü ile koordineli olarak Ankara'yı tanıtan, tarihi, turistik ve kültürel değerlere sahip yerleri gösteren "Ankara Haritası" ve "Ankara Kitabı"nın hazırlanması.

            * Ankara'yı tanıtan slaytların arşiv ve döküman çalışmalarının yapılması.

            İbrahim Melih GÖKÇEK'in başkanlığındaki Ankara Büyük Kent Belediyesi'nin sunduğu diğer eğitim ve kültür hizmetlerinin başlıcaları aşağıda sıralanmaktadır:

            * "Yerel Yönetimler Bayramı"nın düzenlenmesi.

            Her yılın Mart ayında gerçekleştirilen bu bayram kutlamaları Refah Partisi'nin 1994 Yerel Seçimlerinde başarı kazanması ile ilişkilendirilmektedir. Bu nedenle yapılan kutlamalar genellikle Refah Partisi sempatizanlarının katılımına sahne olmaktadır. Düzenlenen eğlenceler, kültürel etkinlikler ve bilimsel toplantılar, tüm Ankara halkına hitabetmekten daha çok, partililere yönelik olarak yürütülmektedir.

            * "İstanbul'un Fetih Yıldönümü" kutlamalarının yapılması. Kutlamalar çerçevesinde konserler, toplantılar ve Mehter Takımı gösterileri düzenlenmektedir.

            * "Çevre Festivali"nin düzenlenmesi, "Ağaç Bayramı" ve "Uçurtma Şenliği" organizasyonlarının yapılması.

            Bu organizasyonlar kapsamında belediye tarafından çocuklara binlerce uçurtma dağıtılmış, yine çok sayıda fidan dikimi gerçekleştirilmiştir.

            * "30 Ağustos Zafer Haftası Kutlamaları"nın yapılması.

            Kutlamalar çerçevesinde 25 Ağustos 1995'te Hacı Bayram Camii'nde "Mevlid" okutturulmuştur. Ayrıca hafta dolayısıyla fotoğraf sergisi, multivizyon ve sinema gösterileri, Halk Aşıkları Gösterileri, Mehter Takımı Gösterileri, havai fişek ve lazer gösterileri gerçekleştirilmiş ve Ankara Su ve Kanalizasyon İdaresi (ASKİ) Beştepe Tesisleri'nde "Zafer Paneli" düzenlenmiştir.

            * "Mevlana Celalettin Rumi Anma Programı"nın organize edilmesi.

            Ankara'da ilk defa gerçekleştirilen anma programı çerçevesinde belediye bünyesinde oluşturulan Tasavvuf Korosu'nca "Tasavvuf Musikisi Konseri" ve "Semazenler Ankara'da" adıyla "semah" gösterileri düzenlenmiştir.

            * Ankara'nın Başkent oluşunun ve ATATÜRK'ün Ankara'ya gelişinin kutlanması.

            Kutlamalar nedeniyle çeşitli törenler, Seğmen Gösterileri ve Ankara konulu sergiler düzenlenmiştir.

            * Ahilik Haftası nedeniyle törenler düzenlenmesi. Hafta içinde Belediye Tasavvuf Musikisi Korosu değişik yerlerde konserler vermiştir.

            * "Mehmet Akif ERSOY" ve "Münir Nurettin SELÇUK" anısına "Anma Günleri Etkinlikleri"in düzenlenmesi.

            * Osmanlı Padişah Fermanları, ebru, hat, minyatür ve fotoğraf sergilerinin düzenlenmesi.

            * Çocuk Şenlikleri, Gençlik Konserleri, Halk Oyunları Şenlikleri ve yarışmalarının organizasyonu.

            * Çocuklara yönelik olarak "Çocukça, Çocukların Dili" adlı süreli derginin yayınlanması.

            * İlk ve ortaöğretim okullarının bahçelerinin ve çevresindeki yolların asfaltlanması.

            Asfaltlama kapsamında Ankara metropolü içerisinde bulunan 200'den fazla okulda bahçe ve çevre asfaltlama çalışması yapılmıştır¹⁵⁸ .

            * Ankara sokaklarında çalışan çocukların çalışma güvenliğinin sağlanması ve eğitimlerine katkıda bulunulması çalışmaları.

            Bu alanda Murat KARAYALÇIN döneminde başlatılan çalışmalar yeni dönemde de sürdürülmüştür. Yapılan çalışmalarla 14 ve altındaki yaşlarda çalışan 1.100 çocuğun iş güvenliğine kavuşturulması ve eğitim düzeylerinin artırılması amaçlanmaktadır. Bu amaçla SHP'li yönetim döneminde oluşturulan "Ankara Sokaklarında Çalışan Çocuklar Proje Merkezi", GÖKÇEK döneminde de faaliyetlerini devam ettirmektedir¹⁵⁹ .

            * "Ankara Gözüyle Bosna-Hersek Dramı" konulu bir panelin düzenlenmesi.

            Panele Ankara'lılar tarafından büyük ilgi gösterilmiş ve panel Avrupa ve İslam ülkelerinden pekçok sayıda temsilcinin katılımına sahne olmuştur¹⁶⁰ .

            * Ankara'nın tek modern buz pistinin bulunduğu BELPA Tesisleri'nden geniş kitlelerin yararlanması için ucuz tarifelerle kurslar düzenlenmesi¹⁶¹ .

            Tesislerde Artistik Buz Pateni, Hobby, Buz Hokeyi kursları, kreş ve anaokulu kursları gibi çeşitli etkinlikler gerçekleştirilmiş ve gerçekleştirilmektedir.

            * Büyük Kent Belediyesi bünyesinde 23 Nisan 1995'te kurulan "Çocuk Meclisi" tarafından "Çevre Günü", "Sigaraya Hayır", "Çocuklar Sokakta Kalmasın" gibi kampanyalar düzenlenmesi.

            Büyük Kent Belediyesi Çocuk Meclisi; Şentepe Çocuk Evi ve Ankara Sokaklarında Çalışan Çocuklar Merkezi gibi özel birimleriyle çalışmalarını sürdürmektedir.

            * Büyük Kent Belediyesi tarafından oluşturulan "23 Nisan Kültür Merkezi"nde satranç, gitar, org, bağlama, hat, resim, seramik ve fotoğrafçılık gibi alanlarda kurs organizasyonlarının yapılması.

            Bu merkezde yapılan etkinliklerle eğitim ve öğretim, çocukların ilgisini çekecek şekilde düzenlenmekte ve bu çalışmalar çocuk gelişimi uzmanları, sanat eğitimcileri ve psikologlar tarafından yürütülmektedir.

            Eğitim ve kültür hizmetleri alanında RP’li GÖKÇEK yönetimi uygulamalarının parti idolojileri ile etkileşimine ilişkin şu saptamalarda bulunmak mümkündür:

            Cadde, sokak ve park isimlerinden bir kısmının kaldırılarak yenileriyle değiştirilmesi ve yeni isimlerin genellikle Türk ve İslam dünyasına ait kavram, mekan ve kişilerden oluşması (Kuveyt, Aşkabat, Yavuz Sultan Selim, Buhara Caddeleri vb.) yeni yönetimin ideolojik izler taşıyan ilk uygulamalarıdır.

            Ayrıca RP’li yönetimin bir amblem yarışması düzenleyerek, uzun yıllardır Ankara kentini simgeleyen “Hitit Güneşi” ambleminin İslami motiflerin ön plana çıkarıldığı yeni amblemle değiştirilmesi de ülke çapında tartışılmıştır. Bu uygulama Refah Partisi’nin kültüre bakışını da açıkça ortaya koymakta ve ulusal kültür-evrensel kültür mücadelesinin tipik bir örneğini oluşturmaktadır.

            Ankara Büyük Kent Belediyesi’nin yeni dönemde SHP dönemine göre farklılık gösteren bir diğer uygulaması da plaket takma hizmetidir. Başkente ait kültürel değerleri yerli ve yabancı turistlere tanıtmayı amaçlayan plaketler büyük oranda “cami, türbe, mescit” gibi dinsel ögeleri ağır basan mekanlara takılmaktadır. Opera binası, Osmanlı Bankası binası ve Atatürk Orman Çiftliği plaketleri ise bu konuda istisna oluşturan örneklerdir.

            Belediye yönetiminin sanat alanındaki hizmetleri arasında yeralan müzik koroları, Refah Partisi’nin “milli ve manevi” değerleri ön plana çıkaran kültür politikasını yansıtması bakımından dikkat çekicidir. İlk defa bu dönemde Klasik Türk ve Tasavvuf Korosu ve Mehter Takımı oluşturulmuş, ayrıca Osmanlı Devleti’nin son dönemi eğlence hayatını çağrıştıran Ramazan eğlenceleri ve kukla gösterileri düzenlenmiştir.

            Zafer Haftası kutlamaları kapsamında “mevlid” okutturulması, “semah” gösterilerinin organize edilmesi, İstanbul’un Fetih Yıldönümü kutlamalarının yapılması, Bosna-Hersek Dramı konulu bir panelin ve Osmanlı padişah fermanları, ebru, hat ve minyatür sergilerinin düzenlenmesi gibi uygulamalar da, parti ideolojisinin RP’li büyük kent belediyesinin hizmetlerine hissedilir oranda yansıdığını göstermektedir. 
 
 

⁽¹¹⁵⁾  Ankara Büyük Şehir Belediyesi; Ankara Programı 1991, Maya Yayıncılık, Ankara, 1991, s. 1.
⁽¹¹⁶⁾  Ankara Büyük Şehir Belediyesi; Ankara Programı 1994, Ankara, 1994, s. 149-150. 
⁽¹¹⁷⁾  Ankara Büyük Şehir Belediyesi; Çalışma Raporu 1993, Kariyer Matbaacılık, Ankara, 1994, s. 102.
⁽¹¹⁸⁾  Ankara Büyük Şehir Belediyesi; Ankara Programı 1993, Ankara, 1993, s. 157-158.
⁽¹¹⁹⁾  Ankara Büyük Şehir Belediyesi; Ankara Programı 1990, Maya Matbaacılık, Ankara, 1990, s. 94.
⁽¹²⁰⁾  Ankara Büyük Şehir Belediyesi; Ankara Programı 1994, s. 131-132.
⁽¹²¹⁾  Ankara Büyük Şehir Belediyesi; Ankara Programı 1993, s. 141.
⁽¹²²⁾  Ankara Büyük Şehir Belediyesi; Ankara Programı 1994, s. 135-136.
⁽¹²³⁾  Ankara Büyük Şehir Belediyesi; Ankara Programı 1992, Ankara, 1992, s. 160.
⁽¹²⁴⁾  Ankara Büyük Şehir Belediyesi; Ankara Programı 1990, s. 103.
⁽¹²⁵⁾  Ankara Büyük Şehir Belediyesi; Ankara Programı 1992, s. 160.
⁽¹²⁶⁾  Ankara Büyük Şehir Belediyesi; Ankara Programı 1993, s. 154.
⁽¹²⁷⁾  Ankara Büyük Şehir Belediyesi; Ankara Programı 1994, s. 148.
⁽¹²⁸⁾  Ankara Büyük Şehir Belediyesi; Ankara Programı 1993, s. 154.
⁽¹²⁹⁾  Ankara Büyük Şehir Belediyesi; Ankara Programı 1992, s. 160.
⁽¹³⁰⁾  Ankara Büyük Şehir Belediyesi; Çalışma Raporu ..., s. 118.
⁽¹³¹⁾  Ankara Büyük Şehir Belediyesi; Ankara Programı 1992, s. 160-163.
⁽¹³²⁾  Ankara Büyük Şehir Belediyesi; Ankara Programı 1991, s. 158.
⁽¹³³⁾  Ankara Büyük Şehir Belediyesi; Ankara Programı 1993, s. 154.
⁽¹³⁴⁾  Ankara Büyük Şehir Belediyesi; Ankara Programı 1994, s. 147.
⁽¹³⁵⁾  Ankara Büyük Şehir Belediyesi; Ankara Programı 1991, s. 157.
⁽¹³⁶⁾  Ankara Büyük Şehir Belediyesi; Ankara Programı 1992, s. 165.
⁽¹³⁷⁾  Ankara Büyük Şehir Belediyesi; Ankara Programı 1994, s. 147.
⁽¹³⁸⁾  Ankara Büyük Şehir Belediyesi; Ankara Programı 1991, s. 158-159.
⁽¹³⁹⁾  Ankara Büyük Şehir Belediyesi; Ankara Programı 1990, s. 103.
⁽¹⁴⁰⁾  Ankara Büyük Şehir Belediyesi; Ankara Programı 1992, s. 160.
⁽¹⁴¹⁾  Ankara Büyük Şehir Belediyesi; Ankara Programı 1993, s. 154-157.
⁽¹⁴²⁾  Ankara Büyük Şehir Belediyesi; Ankara Programı 1990, s. 103.
⁽¹⁴³⁾  Ankara Büyük Şehir Belediyesi; Ankara Programı 1991, s. 157.
⁽¹⁴⁴⁾  Ankara Büyük Şehir Belediyesi; Ankara Programı 1993, s. 154-155.
⁽¹⁴⁵⁾  Ankara Büyük Şehir Belediyesi; Çalışma Raporu ..., s. 102.
⁽¹⁴⁶⁾  Ankara Büyük Şehir Belediyesi; Ankara Programı 1994, s. 148.
⁽¹⁴⁷⁾  Ankara Büyük Şehir Belediyesi; Ankara Programı 1993, s. 154.
⁽¹⁴⁸⁾  Ankara Büyük Şehir Belediyesi; Ankara Programı 1990, s. 103.
⁽¹⁴⁹⁾  Ankara Büyük Şehir Belediyesi; Ankara Programı 1993, s. 153-154.
⁽¹⁵⁰⁾  Ankara Büyük Şehir Belediyesi; Ankara Programı 1992, s. 160.
⁽¹⁵¹⁾  Ankara Büyük Şehir Belediyesi; Ankara Programı 1993, s. 154.
⁽¹⁵²⁾  Ankara Büyük Şehir Belediyesi; Ankara Programı 1994, s. 148.
⁽¹⁵³⁾  Ankara Büyük Şehir Belediyesi; Ankara Bülteni, 02 Ağustos 1995, Yıl 1, S. 9, Ankara, 1995.
⁽¹⁵⁴⁾  Ankara Büyük Şehir Belediyesi; Ankara Bülteni, 26 Temmuz 1995, Yıl 1, S. 4, Ankara, 1995.
^(*)    Aşağıda yeralan birimlere ve hizmetlere ait bilgiler Ankara Büyük Şehir Belediyesi'nin, Eğitim ve Kültür Daire Başkanlığı'nın ve ilgili şube müdürlüklerinin çalışma raporlarından elde edilmiştir.
⁽¹⁵⁵⁾  Ankara Büyük Şehir Belediyesi; Ankara'95 Faaliyet Raporu, Ankara, 1996, s. 113.
⁽¹⁵⁶⁾  Ankara Büyük Şehir Belediyesi; a.g.e., s. 113.
⁽¹⁵⁷⁾  Ankara Büyük Şehir Belediyesi; a.g.e., s. 78.
^(*)     1995 yılı içerisinde plaket takılan toplam 55 mekandan 18’i mescit, 17’si cami ve 7 tanesi de türbeden oluşmaktadır.
⁽¹⁵⁸⁾  Ankara Büyük Şehir Belediyesi; a.g.e., s. 46-47.
⁽¹⁵⁹⁾  Ankara Büyük Şehir Belediyesi; a.g.e., s. 68.
⁽¹⁶⁰⁾  Ankara Büyük Şehir Belediyesi; a.g.e., s. 83.
⁽¹⁶¹⁾  Ankara Büyük Şehir Belediyesi; a.g.e., s. 116.