Seçimlerden önce hedeflerini "bir avuç imtiyazlı azınlığın değil, çocukların, gençlerin, kadınların, emeğiyle geçinen insanların da mutlu olacakları, yaşama sevincini duyacakları 2000'li yılların İstanbul'unu inşaa etmek"¹⁰⁷  şeklinde açıklayan ERDOĞAN başkanlığındaki yeni İstanbul Büyük Kent Belediyesi yönetimi, çalışma ilkelerinin şu esaslara dayandığını ifade etmektedir¹⁰⁸ :

            * Doğru insanlardan, doğru bir ekip kurmak. Ekibi oluştururken bilgi, beceri, ahlak ve dürüstlük gibi temel prensipleri ön plana çıkarmak.

            * Sorunların tespitinde ve teşhisinde olabildiğince objektif davranmak. Yönetimin önyargılardan ve sabit fikirlerden uzak kalması (adil tutum).

            * Sorunların kavranmasında bilimsel ve teknik analizleri ihmal etmemek, atılması gereken her adımı makul, inandırıcı ve somut gerekçelere dayandırmak.

            * Alınan kararlarda ve girişilen faaliyetlerde "şeffaflık" ilkesine önem vermek. Belediyeye ait ihaleleri ve Belediye Meclisi toplantılarını halka açık hale getirmek.

            * Karar alma ve planlama aşamalarında olasılık hesaplarını dikkate almak, "ileri görüşlülük" ilkesinden hareketle zaman içinde ortaya çıkabilecek yanılma paylarını gözardı etmemek.

            * Karar alma ve uygulama aşamalarında köklü çözüm üretmekten ve uygulamaya koymaktan çekinmemek. Geçici, günübirlik veya palyatif çözümlerden kaçınmak.

            * Düşünce, yatırım planı ve tasarımlarda halkın katılımını esas almak.

            * Kimden gelirse gelsin tutarlı, makul, rantabl önerilere ve yeniliklere açık olmak. Öneriler üzerinde çok yönlü düşünmek, araştırma yapmak, uygun ve uygulanabilir olanlarını yaşama geçirmek.

            İstanbul'un çok yönlü ve karmaşık sorunlarını çözme, yeni yatırımlar yapma ve gelecekte ortaya çıkma olasılığı bulunan sorunlara karşı tedbirli davranma konusunda değişik çalışmalar yürüten İstanbul Büyük Kent Belediyesi'nin önemli hizmet alanlarından birisi de "eğitim ve kültür"dür. Şehir Tiyatroları temsilleri, kütüphane ve çeşitli merkezlerde sürdürülen tartışmalı toplantılar yanında ulusal ve uluslararası düzeylerde devam eden konserler, film gösterileri, sergiler, eğitimi destekleme amacına yönelik burs hizmetleri, değişik türde yayınlar, çeşitli okulların bahçelerinde ve çevrelerinde yapılan asfaltlama çalışmaları belediyenin bu alanlardaki yaptığı ve sürdürdüğü hizmetlerdendir.

            RP’li belediye yönetimi, yerel iktidarı devraldıktan sonra beklenenin aksine, eğitim ve kültür hizmeti uygulamalarında hizmet türü yönünden radikal değişiklikler yapmaktan kaçınmıştır. Özellikle kültür alanında ılımlı bir politika izleyen yönetim, bu alanda hem kendisinden önceki Sosyaldemokrat Halkçı Parti'li yönetim dönemi tarafından gerçekleştirilmiş hizmetlerin önemli bir kısmının sürdürülmesi yoluna gitmiş, bunun yanında kendi siyasal ideolojisini yansıtan hizmetleri de yerine getirerek yerel halkın seçeneklerini artırmayı uygun görmüştür. Diğer bir ifade ile yeni yönetim, önceki dönemlerde uygulanan hizmetleri ortadan kaldırmak yerine kısmi değişiklikler yapmak ve parti ideolojisinden izler taşıyan değişik alternatifler üretmek suretiyle İstanbul halkının kültürel tercihlerini etkileme çabası içine girmiştir.

            Aşağıdaki bölümlerde, İstanbul Büyük Kent Belediyesi'nin bir kısmı üst tarafta başlıklar halinde sıralanan hizmetlerinin üretimi ile sorumlu hizmet birimleri ve bu birimlerin  yeni dönemdeki faaliyetleri incelenmeye çalışılacaktır:

            Sosyaldemokrat Halkçı Parti döneminde olduğu gibi ERDOĞAN döneminde de eğitim ve özellikle kültür hizmetlerinin büyük bir kısmı Kültürel ve Sosyal İşler Dairesi Başkanlığı ve bir Belediye İktisadi Teşebbüsü (BİT) olan İstanbul Kültür ve Sanat Ürünleri Ticaret AŞ. eliyle yürütülmüştür. 1996 yılında Belediye’nin eğitim hizmetlerinin daha sağlıklı yürütülebilmesi amacıyla Personel Dairesi Başkanlığı'na "eğitim" amaçlı bir birim eklenerek, başkanlık "Personel ve Eğitim Dairesi"ne dönüştürülmüştür.

            Büyük Kent Belediyesi bünyesinde İstanbul halkının eğitim ve kültür ihtiyaçlarını karşılama amacıyla hizmet gören ve farklı hizmet gruplarında faaliyet gösteren birimlerin 1994, 1995 ve 1996 yıllarında gerçekleştirdikleri hizmetlerden başlıcaları şöyle sıralanabilir:

            1. Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü
            Bu müdürlük, belediye başkanlığı emirleri doğrultusunda kitap, broşür, gazete ve afiş basımı gibi tüm idari işlerden sorumlu bulunmaktadır. Müdürlük ayrıca vatandaşların ve öğrencilerin belediye ile ilgili sorularını yanıtlamak, belediyeye ait sanat galerilerini işleterek sanatçılara sergileme olanağı sunmak, onlara maddi ve manevi destekte bulunmak, basın bülteni hazırlamak gibi görevleri yerine getirmektedir. İstanbul Bülteni, İstanbul Genel İmaj Programı, spot film, kültür etkinlikleri, Dijital Elektronik Yazı Panosu, zarf afiş, bilboardlar, Belediye Hizmetleri Kılavuzu ve broşürü ihalelerinin yürütülmesi de müdürlüğün faaliyetleri arasındadır.

            2. Dış İlişkiler Müdürlüğü
            Dış İlişkiler Müdürlüğü’nün başkan ERDOĞAN döneminde eğitim ve kültür alanında yürüttüğü çalışmaların başlıcaları şunlardır¹⁰⁹ :

            * İstanbul'un, Türkmenistan'ın Merv kenti ile her iki ülkeye ait kültürel değerlerin karşılıklı tanıtılması ve dostluk ilişkilerinin geliştirilmesi amacıyla imzaladığı "Kardeş Kent" anlaşmasına dayanarak bir sahil parkına "Türkmenistan Parkı", Zeytinburnu'nda bir caddeye de "Merv Caddesi" adının verilmesi.

            * Tokyo'da faaliyet gösteren Oyushadokai Kaligrafi Topluluğu'nun geleneksel Japon kültürünü tanıtan sergisinin organizasyonunun gerçekleştirilmesi.

            * İstanbul'a gelen Fas-Agadir Belediyeler Birliği yetkili heyetine sosyal ve kültürel programlar düzenlenmesi.

            Görüldüğü gibi yeni dönemde belediyenin uluslararası kültürel ilişkilerde tercihini batı ülkelerinden daha çok doğu ülkelerine ve bilhassa ulusal ve dinsel yönden yakınlık duyulan ülkelere yönelik kullanması dikkat çekici bir durumdur.

            3. Kent Orkestrası Müdürlüğü
            Kent Orkestrası Müdürlüğü bu dönemde de, yerel festivaller, davetler, kültürel faaliyetler ve diğer birçok organizasyonlarda konserler gerçekleştirmiştir. 1994 yılı içinde Belediye Bandosu toplam 52, Kent Orkestrası da toplam 61 konser vermiştir.

            4. Kütüphaneler ve Müzeler Müdürlüğü
            Bu müdürlük İstanbul'un değişik semtlerinde; "Atatürk Kitaplığı, Aşiyan Müzesi, Atatürk Müzesi, Tanzimat Müzesi, Şehir Müzesi, Kadın Eserleri Kütüphanesi ve Karikatür ve Mizah Müzesi" olmak üzere yedi ayrı ünitede hizmetlerini sürdürmüştür. Bu ünitelerde ERDOĞAN döneminde gerçekleştirilen faaliyetlerin başlıcaları aşağıda sıralanmaktadır:

            Kütüphane hizmetleri arasında;

            * Yazma ve nadir eserlerin mikrofilme alınması ve mikrofilm okuma cihazının da yardımıyla bu filmlerin deşifre edilmesi,

            * "Muallim M. Cevdet Arşivi Kataloğu"nun yayınlanması, ve

            * Türkiye'nin ilk ve tek Kadın Eserleri Kütüphanesi ve Bilgi Merkezi'nden okurların daha iyi yararlanabilmeleri için süreli yayınlar, Makale Arşivi, Kupür Arşivi, Gri Yayınlar ve Görsel Arşiv'in düzenlenmesi sayılabilir. Arşiv birimlerinde çok sayıda Osmanlıca derginin tüm sayılarına ait orijinal ya da fotokopi nüshalarının, yabancı dildeki “kadın” konulu bazı dergilerin, yine çok sayıda Türkçe, İngilizce, Fransızca ve Almanca makalenin arşiv işlemleri yapılmış, bilgisayarlara girişleri sağlanmıştır.

            RP'li dönemde müdürlüğün yürüttüğü müze hizmetlerinden başlıcaları ise şöyle sıralanmaktadır:

            * Kültürel etkinlikler, panel, ödül töreni, dialı konferans, anma töreni, sergi, seminer ve ATATÜRK'e ait belgesel filmleri konu alan video filmi gösterilerinin yapılması.

            * Tarihsel ve etnoğrafik nitelikli olup, daha çok 18. ve 19. yüzyıllara ait cam, ahşap, kağıt, kumaş, deri, seramik, çini, porselen, madeni eşyalar ile tablolar, hat sanatı, gravür, karagöz, kukla, para, madalya, mühür, tarikat eşyaları, tophane lüleleri ve bazı müzik aletleri bulunan İstanbul Büyük Kent Belediyesi Şehir Müzesi'nde sergi, konser, tiyatro, konferans, Karagöz gösterisi, kukla gösterisi, defile, sempozyum ve seminer gibi çeşitli etkinliklerin düzenlenmesi.

            * Aşiyan Müzesi'nde anma toplantılarının ve konferansların organizasyon işlerinin yapılması.

            * Karikatür ve Mizah Müzesi'nde sergi, konferans, panel, Mizah Kitapları Şenliği, Mizah Haftası Etkinlikleri, baskı, ebru, serigrafi ve gravür gösterisi, söyleşi, konferans, müzik dinletisi ve film gösterilerinin düzenlenmesi¹¹⁰ .

            5. Şehir Tiyatroları Müdürlüğü
            Şehir Tiyatroları'nın kuruluş amacı ve ilkeleri doğrultusunda İstanbul halkına Recep Tayyip ERDOĞAN yönetiminde sunduğu sanatsal hizmetlerden bazıları şunlardır:

            * Müdürlüğe bağlı tiyatrolardaki mevcut alt ve üst fuayelerin resmi ve özel kuruluşların sergi yeri olarak kullanılması.

            * Tiyatro salonlarında birçok yerli ve yabancı oyun sergilemenin yanında İstanbul'un değişik ilçelerine, İstanbul dışına turneler düzenlemek suretiyle izleyici kitlesinin artırılmaya çalışılması.

            Şehir Tiyatroları'nda 1994 yılında 33 oyunun toplam 1.038 temsilinde 265.350 izleyiciye¹¹¹ , 1995 yılında ise toplam 1.477 temsilde 380.256 izleyiciye¹¹²  ulaşılmıştır. Bu dönemler içinde sergilenen oyunlar gözlemlendiğinde, sözkonusu oyunların ideolojik unsurlar taşıdığı yolunda bir saptamaya ulaşmak pek mümkün görünmemektedir. Ancak gözlenen odur ki son dönemlerde yerli oyunların toplam oyun repertuarı içindeki payı önemli oranda artırılmıştır. Aşağı yukarı % 50’ye % 50 olan yerli ve yabancı oyun dengesi, bugün % 75’lik bir oranla yerli oyunlar lehine değişme göstermiştir. Bu durumu bir tür “millileşme” çabası ürünü olarak değerlendirmek mümkündür.

            * Kültür Etkinliği başlığı altında konferans, konser, söyleşi, şiir, dans ve oyun gösterisi gibi etkinliklerin yeraldığı "Gençlik Günleri"nin düzenlenmesi.

            * Önceki yıllarda olduğu gibi geniş bir halk kitlesine hitap eden Gençlik Günleri ve Çocuk Tiyatroları Şenliği'ne ek olarak "Sanatçı-Seyirci Söyleşileri"nin düzenlenmesi ve kendi branşlarında uzman kişilerin katılımının sağlanması.

            * İstanbul Belediyesi Şehir Tiyatroları'nı temsilen uluslararası tiyatro festivallerine katılınması.

            * Açıkhava Tiyatrosu'nun yaz aylarında İstanbul Festivali'ni düzenleyen İstanbul Kültür ve Sanat Vakfı'na tahsis edilmesi, büyük organizasyon firmalarına konser için kiralanması.

            * Müdürlüğe bağlı tüm sahnelerin çeşitli okul, dernek, kamu kuruluşu ve vakıfların sanatsal etkinliklerine tahsis edilmesi.

            Şehir Tiyatroları ayrıca bu dönemde Uluslararası Akdeniz Tiyatro Enstitüsü'ne üye olmuş, Tiflis Şehir Tiyatrosu ile "Altın Post Efsanesi" ortak projesini gerçekleştirmiş ve Uluslararası Karadeniz Tiyatro Enstitüsü ve Birliği'nin kuruluş çalışmalarını başlatmıştır¹¹³ .

            6. İstanbul Kültür ve Sanat Ürünleri Ticaret AŞ.
            1989'da kurulan İstanbul Kültür ve Sanat Ürünleri Ticaret AŞ. Refah Partisi yönetimindeki Büyük Kent Belediyesi döneminde de kültür ve sanat alanındaki çalışmalarını sürdürmektedir^(*). Şirket’in halen faaliyet gösteren birimleri;

            - Cemal Reşit Rey Konser Salonu,
            - Yerebatan Sarnıcı,
            - Muammer Karaca Tiyatrosu,
            - Tünel Kültür Merkezi,
            - Mecidiyeköy Kültür Merkezi, ve 
            - Kültür ve Sanat Ürünleri Üretim Merkezi'dir.

            Şirket yukarıda belirtilen birimler dışında Atatürk Kitaplığı ve Karikatür ve Mizah Müzesi'nde de çeşitli etkinliklerde bulunmaktadır. Şirket’in bu dönemde gerçekleştirdiği faaliyetlerden birkaçı aşağıda sıralanmaktadır:

            * Yaz sezonunda kültür merkezlerinin ve Muammer Karaca Tiyatrosu'nun uzun yıllardır ertelenen bakımları gerçekleştirilerek yeni sezona hazırlanmış, salon ihtiyacı olan özel tiyatrolara salon tahsisi yapılarak oyun sergilemelerine olanak sağlanmıştır.

            * Yerebatan Sarnıcı'nın temizleme ve yeniden düzenleme işlemleri yapılmış ve burada yaz dönemlerinde hafta sonları "Türk Müziği Konserleri" düzenlenmiştir.

            * Ali Poyrazoğlu Tiyatrosu'nca Tiyatro Okulu olarak faaliyet gösteren Tarık Zafer Tunaya Kültür Merkezi'nin tiyatro salonunda 1994 yılında 16-25 yaş arası 75 öğrenciye tiyatro eğitimi dersi verilmiştir.

            * Amatör tiyatroculara destek vermek, yeni tiyatro oyun yazarları, sanatçıları ile yönetmenleri yetiştirmek üzere "Gösteri Sanatları Eğitim ve Üretim Merkezi" (GSM) kurularak faaliyete geçirilmiştir.

            Merkezin mekan sorununun çözümü doğrultusunda Tarık Zafer Tunaya Kültür Merkezi'nde faaliyet gösteren Ali Poyrazoğlu Tiyatrosu'nun sözleşme bitiminde tahliyesi istenmiş ve tahliyenin gerçekleşmesi sonucu Gösteri Sanatları Eğitim ve Üretim Merkezi çalışmalarını bu mekanda sürdürmeye başlamıştır.

            * Mehmet Akif ERSOY'un ölüm yıldönümü nedeniyle "Korkma Sönmez" şiir tiyatrosu sergilenmiştir.

            * "İstanbul İmaj Filmi"nin yapımı şirket tarafından gerçekleştirilmiştir. Ayrıca İstanbul Ulaşım AŞ. ve İstanbul Deniz Otobüsleri AŞ. tanıtım filmleri de yine şirket eliyle yapılmıştır.

            * Belediye çalışmalarıyla ilgili bilgilerin halka sunulduğu ve 1994 yılından itibaren her 15 günde bir 50.000 adet basılıp ücretsiz dağıtılan "İstanbul Bülteni" ve "Hizmet Kılavuzu" ile "Beylerbeyi" kitabının yapımı gerçekleştirilmiştir.

            * Kütüphane ve Müzeler Müdürlüğü ile şirketin çeşitli ünitelerinde ortaklaşa değişik kültürel etkinlikler düzenlenmiştir.

            * "Uluslararası Fuzuli Sempozyumu" ve "İnsan Hakları Sempozyumu"nun organizasyon işleri yapılmıştır.

            * 1453 İstanbul'un Fethi’nden itibaren resmi defter, yazma ve belgelerin taranarak İstanbul'un sosyal, kültürel, ekonomik ve yönetsel yaşamı ile ilgili araştırmalar yapmak amacıyla 1995 yılında "İstanbul Araştırmaları Merkezi" kurularak faaliyete geçirilmiştir.

            Merkezde İstanbul Arşiv Belgeleri Kataloğu'nda belirlenen İstanbul'a ait belgelerin arşivleme çalışmalarında 10 milyon dolayında belge arşivlenmiştir. 23 ciltlik "İstanbul Külliyatı" adlı eserin ilk dört cildi merkezde görevli akademisyen ve uzmanlar tarafından baskıya hazır hale getirilmiş, arşiv ve kütüphane taramaları sonucu İstanbul'a ait 25 ciltlik "İstanbul Arşiv Belgeleri Kataloğu" tamamlanmıştır.

            * "Mehmet Akif ERSOY", "Yahya Kemal BEYATLI" ve "Necip Fazıl KISAKÜREK" şiirlerinden bestelenmiş eserler 3 adet Compact Disc (CD) olarak yayınlanmıştır.

            * Sinema eleştirmeni, senarist, film yönetmeni ve TV programcısı yetiştirmek amacıyla "Görsel Sanatlar Eğitim Merkezi" (GÖRSAM) oluşturularak 1995 Ekim'inde faaliyete geçirilmiştir.

            * Cemal Reşit Rey Konser Salonu'nda İstanbul halkının sanatsal ve kültürel ihtiyaçlarına yanıt verecek şekilde gerek senfonik müzik, oda müziği, resitaller, caz konserleri, bale ve dans gösterileri, gerekse ulusal motifleri taşıyan geleneksel müzik türlerinden örneklere yer verilmiştir.

            * Atatürk Kitaplığı'nın restorasyon atölyesinde mikrofilm çekimleri, gazete onarımı, gravür ve litografya temizlenmesi ile harita restorasyonu işlemleri yapılmakta, Video Tek kulübünde ise sinevizyon gösterileri düzenlenmektedir.

            Şirket’in hedeflenen projeleri arasında, kendisine bağlı bütün birimlerdeki kültürel faaliyetlerin "yerli ve milli bir çizgi"ye oturtulacağı ve yapılacak her türlü kültürel faaliyetin ticari bir ürüne dönüştürüleceği belirtilmektedir. Ayrıca İstanbul'un kültürel ve tarihsel zenginliğini anlatan TV belgeselleri hazırlanarak bu belgesellerin Büyük Kent Belediyesi'nin birer kültür hizmeti olarak TV kanallarına dağıtılması ve çeşitli dillerde seslendirilerek yabancılara satışının sağlanması da diğer şirket projeleri içinde yeralmaktadır.

            İstanbul Büyük Kent Belediyesi kültür politikasını kısaca şöyle açıklamaktadır: "İnsanın olduğu her yerde kültür de vardır. Tek bir kültürü 'mümkün olan tek kültür' olarak dayatmak insana saygısızlıktır". Belediyenin kültür politikasının dayanak noktaları ise "sivilleşme", "demokratikleşme" ve "çokseslilik" olarak açıklanmaktadır¹¹⁴ .

            İstanbul Büyük Kent Belediyesi'nin gerek ilgili daire ve müdürlükleri eliyle ve gerekse iştirakleri aracılığı ile yürüttüğü eğitim ve kültür içerikli diğer hizmetlerden dikkat çekici özelliğe sahip olanlar aşağıda sıralanmaktadır:

            a. Konserler
            * Cemal Reşit Rey Konser Salonu'nda "Caz-Blues, Senfonik Müzik, Barok Müzik, Oda Orkestraları, Klasik Türk Müziği, Piyano ve Gitar" konserleri gibi programların düzenlenmesi.

            Türk Halk Müziği konserleri de belediye tarafından ilk defa CRR Salonu'nda izleyici karşısına çıkarılmıştır. Ayrıca ayda bir "Türk Dünyasından Müzik" adında bir program yapılmaktadır. Salonda Okay TEMİZ ve İstanbul Tarihi Türk Müziği Mehter Takımı da Uluslararası İslam Düşüncesi Konferansı'nın açılışında bir konser düzenlemiştir.

            * İstanbul Üniversitesi ile işbirliği içinde "İÜ Devlet Konservatuarı Türk Musikisi İcra Heyeti" konserlerinin düzenlenmesi.

            b. Basılı Yayınlar
            * Kente gelen yabancı ziyaretçilere İstanbul'un tanıtımını amaçlayan İngilizce "101 Poems by 101 Poets" kitabının yayınlanması.

            * "101 Şair 101 Şiir" adlı kitabın yayınlanması.
            * "Mecelle-i Umur-ı Belediyye" kitaplarının yayınlanması.
            * İstanbul Armağanı "Fatih ve Fetih" ve "Fatih ve İstanbul" kitaplarının yayınlanması.
            * "Şeyh Galip", "İstanbul Risaleleri", "Su Güzeli" ve "Aç Besmele ile İç Suyu Han Ahmed'e Eyle Dua” (III. Ahmed Dönemi Çeşmeleri) adlı kitapların yayınlanması.
            * İstanbul'da gerçekleştirilen önemli kültür ve sanat etkinlikleri konusunda kent halkını bilgilendirme amacıyla "Kültür-Sanat Bülteni"nin çıkarılması.

            c. Sesli ve Görsel Yayınlar
            * İstanbul'un değişik mekanlarını tanıtmak amacıyla çeşitli belgesel filmlerin yapılması (Süleymaniye, Eyüp Sultan ve Üsküdar semtleri gibi).

            * Nokta tanıtım filmleri olarak "İstanbul Türk İslam Eserleri Müzesi, Rüstem Paşa Camii, Sultan Ahmet Külliyesi, Ayasofya ve At Meydanı" belgesellerinin hazırlanması.

            * İstanbul'un dünya çapında tanıtımını yapmak amacıyla CD-ROM çıkarılması.

            * Kültürel ve Sosyal İşler Daire Başkanlığı'nca "İstanbul Türküleri ve İstanbul Şarkıları"ndan oluşan müzik CD'lerinin üretilmesi.

            d. Bilimsel Etkinlikler, Festivaller ve Şenlikler
            * Öğretim üyesi, yönetici ve yerel yöneticilerin katıldığı "Yerel Yönetimler ve Eğitim Sempozyumu"nun düzenlenmesi.

            * Kültürel ve Sosyal İşler Daire Başkanlığı'nca çeşitli kültür merkezlerinde "Felsefe, Sosyal Bilimler, Müzik, Çevre, Sinema Gündemi, Mizah Konuşmaları, Edebiyatın İçinden, Şiir Meşki, Divan Şiiri Saati, Sanat Dünyasında Yeniler, İstanbul Kültürü Söyleşileri, Çağdaş İslam Düşüncesi, Beyin Fırtınası, Gençlik Toplantıları, Arkeoloji ve Sanat" gibi başlıklar altında çeşitli toplantılar düzenlenmesi.

            * "Şiir Kitapları Fuarı"nın düzenlenmesi.

            * "Doğudan Batıdan Uluslararası Konferanslar" dizisinin gerçekleştirilmesi.

            * "Uluslararası İslam Düşüncesi Konferansı", "Uluslararası Muhammed İkbal Günleri" (sergi, sempozyum, şiir gecesi, konser vb.), "Uluslararası Bediüzzaman Sempozyumu", "Uluslararası Manas Yılı Kutlamaları" ve "Uluslararası Dini ve Mistik Müzikler Festivali" gibi Türk ve yabancı çok sayıda bilim ve fikir adamının katılımıyla uluslararası nitelikte bilimsel toplantılar ve festivallerin gerçekleştirilmesi.

            * "Alternatif Yerleşim Sistemleri ve Şehircilik", "Şehir, Din ve Kültür", "Şehir ve Gençlik; Uyuşturucu-Akıl Hastalıkları", "Şehir, Su Arzı ve Farklı Kültürlerde Su Kullanımı" ve "Şehir ve Nüfus" gibi konularda uluslararası bilimsel toplantıların düzenlenmesi.

            * Sağlık eğitimi kapsamında halk eğitimine ve hizmet içi eğitime yönelik eğitim seminerleri, paneller düzenlenmesi, afiş ve broşürler dağıtılması (trafik eğitimi, ilk yardım eğitimi vb.).

            * "Kemal Tahir Sempozyumu" ve "Dede Efendi ve Türk Müziğinin Geleceği Sempozyumu"nun düzenlenmesi.

            e. Sergiler
            * "Bir Zamanlar İstanbul" konulu fotoğraf sergisinin ve "İstanbul Haritaları" sergisinin açılması.

            * "Altan Erbulak Anma Sergisi"nin düzenlenmesi.

            * Organize edilen "Bosna, Azerbaycan, Kosova ve İran Kültür Günleri" gibi etkinliklerde sözkonusu ülkelerin kültürel değerleri ile ilgili fotoğraf sergileri, film gösterileri ve bilimsel toplantılar düzenlenmesi ("Karabağ'da Ermeni Vahşeti Fotoğraf Sergisi", "Azerbaycan Ressamları Karma Resim Sergisi" ve "İran Kadın Filmleri Haftası" vb.).

            * Çeşitli sergi salonlarında "İstanbul Gravürleri Sergisi", "Klasik Türk-İslam Sanatları Sergisi" gibi sergilerin düzenlenmesi, Klasik Türk-İslam Sanatlarıyla ilgili atölye çalışmalarının yapılması,

            f. Sinema Gösterileri
            * Türkiye'nin tarihi ve kültürel bağlarla bağlı olduğu ülkelere ait filmlerin ve Türk sinemasının geçmişteki ve günümüzdeki örneklerinin İstanbul halkına sunulması.

            Türk seyircisini, Amerikan ve Avrupa sinemalarının ticari amaçlı filmlerle kurduğu hegemonyanın daralttığı alandan çıkararak bilinmeyen sinemaların dünyasına götürmek, Büyük Kent Belediyesi'nin sinema alanındaki en önemli amacı olarak belirtilmektedir.

            Bu amaçla İstanbul Büyük Kent Belediyesi tarafından, Türk ve İslam dünyasının iz bırakan önemli sinema eserlerinden oluşan ve daha çok dinsel ve ulusal içeriğe sahip filmler izleyici karşısına çıkarılmıştır. Bu filmlerden bazıları şunlardır: "Çile, Zehra, Danimarkalı Gelin, İslamın Zaferi, Halid bin Velid, Güneş Ne Zaman Doğacak, Bir Adam Yaratmak, Yalnız Değilsiniz, Minyeli Abdullah, Ölümsüz Karanfiller, Kızım Ayşe, Oğlum Osman, Bilal".

            g. Sanatsal ve Kültürel Yarışmalar
            * "Boğaziçi ve Semtleri" konulu fotoğraf yarışmasının düzenlenmesi.
            * "Tanburi Cemil Bey Saz Eseri Yarışması"nın düzenlenmesi.
            * "Dede Efendi Beste Yarışması"nın düzenlenmesi.

            h. Anma Programları
            * "Ahmet Cevdet Paşa, Fethi GEMUHLUOĞLU, Asaf Halet Çelebi, Yahya Kemal BEYATLI, Arif Nihat ASYA, Cahit ZARİFOĞLU, Behçet NECATİGİL" ve "Mehmet Akif ERSOY" gibi kişiliklerle ilgili anma günlerinin organize edilmesi. Anma programları çerçevesinde bu kişilere ait eserlerin sergilendiği sergiler, panel, konferans ve sempozyum gibi bilimsel toplantılar, çeşitli gösteriler, fotoğraf sergileri ve diğer bazı etkinlikler düzenlenmiştir.

            ı. Eğitim Hizmetleri ve Eğitime Destek Amaçlı Hizmetler
            * Öğrenci velisi durumunda olan belediye personeline "eğitime katkı" niteliğinde yardımlar yapılması.

            * Öğrenimini lisans, yüksek lisans ve doktora düzeyinde sürdüren öğrencilere eğitim yardımında bulunulması.

            * İstanbul'da bulunan tüm ilk ve orta dereceli okullara kırtasiye malzemesi yardımının yapılması, müracaat eden okulların bahçe düzenlemelerinin, bahçe duvarlarının, bahçe ve okul yollarının asfaltlarının yapılması, ek bina inşaatı, onarım, boya, badana gibi işlerde yardım edilmesi.

            * "Öğretmenler Günü" nedeniyle bir hafta süresince öğretmenlere İETT otobüsleri ile ücretsiz kent içi ulaşım olanağının sağlanması.

            * "Mesleki Eğitim" ve "Tekamül Eğitimi" hizmetlerine yönelik olarak, hizmet içi eğitim kapsamında belediye personeli ve halkın barış ortamı içinde yaşamalarını sağlamak amacıyla yönetmelikler, Belediye Mevzuatı, tüketicinin korunması, genel kültür ve halkla ilişkiler gibi konularda eğitim seminerlerinin düzenlenmesi.

            İstanbul Büyük Kent Belediyesi tarafından RP’li Recep Tayyip ERDOĞAN döneminde yapılan ve yukarıda detaylı olarak incelenmeye çalışılan eğitim ve kültür hizmetlerinin, Refah Partisi politikalarından etkilenme derecesi ile ilgili olarak şu saptamalar yapılabilir:

            Sözkonusu dönemde önceki dönemden farklı olarak uluslararası ilişkilerde daha çok Doğu ve İslam ülkeleri öncelik kazanmıştır. Türkmenistan, Japonya, Fas ve Gürcistan kentleriyle yapılan kültürel anlaşmalar bu yeni tercihin göstergelerindendir.

            Ayrıca büyük kent belediyesince organize edilen uluslararası bilimsel toplantılarda özellikle “İslami” konulara ve kişiliklere ağırlık verilmesi, Refah Partisi’nin temel politikalarından olan “manevi kalkınma” anlayışının bir yansıması olarak ortaya çıkmaktadır. Uluslararası İslam Düşüncesi Konferansı, Uluslararası Muhammed İkbal Günleri, Uluslararası Bediüzzaman Sempozyumu gibi organizasyonlar bu yansımaya örnek olarak gösterilebilir.

            Müzik alanında da Sosyaldemokrat Halkçı Parti’li dönemdeki Batı kültürüne dayalı uygulamaların aksine RP’li dönemde ulusal ve dini müzik ön plana çıkarılmış, gerek konserler (Uluslararası Dini ve Mistik Müzikler Festivali, Klasik Türk Müziği konserleri vb.), kaset ve CD üretimleri, gerekse yapılan yarışmalar (Dede Efendi Beste Yarışması, Tanburi Cemil Bey Saz Eseri Yarışması vb.) ve bilimsel toplantılarla (Dede Efendi ve Türk Edebiyatının Geleceği Sempozyumu vb.) bu müzik türleri yerel halka tanıtılmaya ve sevdirilmeye çalışılmıştır.

            RP’li İstanbul Büyük Kent Belediyesi’nin Türk ve İslam dünyasının sinema filmlerini izleyici önüne çıkarması ve bunu “izleyicileri Amerikan ve Avrupa filmlerinin hegomonyasından çıkarmak” düşüncesi ile gerekçelendirmesi, yönetimin Batı dünyasına karşı gösterdiği olumsuz tutumun bir örneğidir. Görülüyor ki Türkiye’de süregelen “Milli Kültür-Batı Kültürü Çatışması” belediye yönetimlerinde de bütün yönleriyle kendisini göstermektedir.

            Belediyenin düzenlediği ve kültürel hizmet kapsamında değerlendirilebilecek anma programları “Kemal Tahir Sempozyumu” gibi istisnaların dışında genellikle dinsel ve ulusal yönleri ile tanınan kişilikleri konu almıştır (Mehmet Akif ERSOY, Yahya Kemal BEYATLI, Arif Nihat ASYA, Fethi GEMUHLUOĞLU, Cahit ZARİFOĞLU vb.).

            Belediyeye ait çeşitli merkezlerde gerçekleştirilen sergilerin çoğu önceki dönemlerle kıyaslanamayacak ölçüde ulusal ve dinsel sanatlara ait yapıtlardan (Klasik Türk-İslam Sanatları Sergisi, tezhip sanatı sergileri, gravür, baskı ve ebru sergileri vb.) oluşmaktadır. Ayrıca belediyece çıkarılan kültürel yayınlar da çoğunlukla yerel, tarihsel ve dinsel ögeler içermektedir.

            Her ne kadar Recep Tayyip ERDOĞAN yönetimindeki belediyenin eğitim ve kültür hizmetlerinin önemli bir kısmı ulusal ve dinsel ağırlıklı olarak görünse de, yönetimin ideolojik tercihinin tüm hizmetlere yansıdığı söylenemez. Çok farklı toplumsal ve kültürel yapılara sahip İstanbul halkının tek bir kültürel seçenekle karşı karşıya bırakılması ve yönetimin çokseslilikten uzak, tek yanlı ve tümüyle ideolojik bir hizmet politikası uygulaması; hem yerel demokrasi ilkeleri açısından kabul edilemez bir davranış olarak görülecek, hem de kent halkının genel tutumunu ve desteğini almak bakımından akılcı olmayacaktır. Bu nedenle yeni yönetim eğitim ve kültür hizmetlerini tekelci bir anlayışla yürütmek yerine kendisinden önceki hizmet uygulamalarının devamlılığını gözeten, ancak kendi siyasal ideolojisinin yansımalarını da ağırlıklı olarak taşıyan bir hizmet politikasını sürdürmektedir.

            Belediyeye ait çeşitli kültür merkezlerinde yukarıda ele alınan hizmetlerin yanısıra opera, bale ve dans gösterileri, caz, caz blues, barok müzik, piyano ve gitar konserleri, İstanbul Büyük Kent Belediyesi’nin Nurettin SÖZEN ve daha önceki dönemlerden kalan bununla beraber uygulaması hala sürdürülen kültür ve sanat hizmetleri arasındadır.
 
 

⁽¹⁰⁷⁾  İstanbul Büyük Şehir Belediyesi; İstanbul Bülteni, S. 4, 15 Şubat 1994, İstanbul.
⁽¹⁰⁸⁾  İstanbul Büyük Şehir Belediyesi; İstanbul Bülteni, S. 34-35, Kasım 1995, İstanbul, s. 5-6.
⁽¹⁰⁹⁾  İstanbul Büyük Şehir Belediyesi; 1990 Tanıtım ve ..., s. 115-117.
⁽¹¹⁰⁾  İstanbul Büyük Şehir Belediyesi; a.g.e., s. 119-120.
⁽¹¹¹⁾  İstanbul Büyük Şehir Belediyesi; a.g.e., s. 124.
⁽¹¹²⁾  İstanbul Büyük Şehir Belediyesi; 1995 Tanıtım ve ..., s. 154.
⁽¹¹³⁾  İstanbul Büyük Şehir Belediyesi; 1990 Tanıtım ve ..., s. 16.
^(*)  İstanbul Kültür ve Sanat Ürünleri Ticaret AŞ.'nin 1994-1996 Refah Partisi yönetimi dönemine ait aşağıdaki bilgiler, sözkonusu şirketin ilgili yıllara ait faaliyet raporlarından alınmıştır.
⁽¹¹⁴⁾  İstanbul Büyük Şehir Belediyesi; İstanbul Bülteni; S. 34-35, Kasım 1995, İstanbul, s. 132.