BELEDİYE YÖNETİMİNDE ZABITA HİZMETLERİ VE 21. YÜZYIL KENTİNDE ZABITANIN YERİ
(AFYON BELEDİYESİ ÖRNEĞİ)
Yerel yönetimlerin yürüttüğü esenlik hizmetleri temelde, merkezi yönetimin genel güvenlik hizmetleri dışındaki alanlarda kamu düzenini ve kamunun refah ve huzurunu sağlamaya yöneliktir. Belediye yönetimleri ise beldenin ve belde halkının yerel nitelikteki ortak ihtiyaçlarını karşılamakla yükümlü tüzel kişilikler olarak, hemşehrilerin sağlık, esenlik ve refahını sağlama, beldenin düzenini koruma ve sürdürme görev ve yükümlülüğü altındadırlar. Belediyeler bu görev ve yükümlülüklerinin önemli bir kısmını zabıta örgütleri eliyle yerine getirmektedirler.
Kentli hakları, temel hakların ekonomik, toplumsal ve kültürel hakların ve dayanışma haklarının gerçekleşme alanı olarak kent mekanında somutlaşmasıdır ve uluslararası bir metin olarak ilk kez Avrupa Kentsel Şartı’nda yer almıştır. Şart’a göre kent güvenliği ve kent sağlığı, kent sakinlerinin sahip oldukları haklar sıralamasında öncelikli haklar olarak ilk iki sırayı oluşturmaktadır. Bu haklar belediye zabıta hizmetlerinin temel amaçlarından olan ve kısaca “esenlik” kavramıyla da ifadelendirilen “beldenin düzeninin ve belde halkının sağlık ve huzurunun sağlanması” ile doğrudan ilgilidir.
Belediye zabıtasının ve hizmetlerini incelemek için Afyon kent merkezinde bir anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgulara göre belediye zabıtasının mali, toplumsal, yönetsel, örgütsel, siyasal, hukuksal ve sağlık sorunları mevcuttur ve bunlar zabıtanın ve zabıta hizmetlerinin nitelik ve nicelik bakımlarından geliştirilmesi ve iyileştirilmesini engellemektedir. Hizmetlerde etkinlik ve verimliliğinin sağlanması için, öncelikle bu sorunlar giderilmelidir. Ayrıca yasal ve yönetsel düzenlemelerdeki karışıklıkları ortadan kaldırmak amacıyla belediye zabıtası ile ilgili bir yasal düzenleme yapılmalı ya da en azından mevcut personel yönetmeliği yenilenmelidir. Diğer yandan zabıtada işbölümü ve uzmanlaşma sağlanmalı, zabıtanın hizmetiçi ve hizmet dışı eğitim ve öğretimine önem verilmeli, zabıtanın halkla ve medya ile ilişkileri geliştirilmeli ve ahlaki değerleri yüceltilmelidir.
ABSTRACT
Local governments perform public safety service to provide welfare and safety to people, which are out of the jobs of central government’s general safety services. Municipalities, as a type of local government, are to meet common needs of local people of a jurisdiction such as providing health, safety, and welfare and to protect and sustain public order. Municipalities fulfil these duties by using municipal policing organisations.
The rights of urban people are as follow: basic, economical, social, cultural, solidarity. Urban is a place where these rights are materialised. These rights are mentioned in the European Urban Charter for the first time. According to the European Urban Charter, urban safety and health are the two rights of people of jurisdiction, which have priority in the list of rights. These rights are related to one of the basic aims of municipal policing which is public safety, directly. Public safety is to provide public order and the health of people of jurisdiction.
A questionnaire research is carried out for examining municipal polices and their service in Afyon city center. The findings show that municipal polices encounter financial, social, administrative, organizational, political, law and health problems. These problems constrain improving the quality and quantity of municipal policing service and municipal police. For an efficient and effective municipal policing service, these problems ought to be solved. A new legislation is needed to remove this disorder in the legal and administrative regulations. At least, municipal police constitution should be renewed. On the other hand, municipal polices should be educated and trained for a better division of labour and specialization. Additionally, the relationship between municipal polices and media and public should be enhanced and the ethical values of municipal polices should be improved.