BELEDİYE YÖNETİMİNDE ZABITA HİZMETLERİ VE 21. YÜZYIL KENTİNDE ZABITANIN YERİ
(AFYON BELEDİYESİ ÖRNEĞİ)
EK 2. “YEREL YÖNETİM AHLAK ŞARTI” VE “YEREL HİZMET ANDI” ÖNERİLERİ*:
Yerel Yönetim Ahlak Şartı:
“Aşağıdaki temel ilke, kural, değer ve yaklaşımlara dayalı bir yerel yönetim ahlakının geliştirilmesi ve kurumsallaştırılması inancı içindeki yerel yönetimin seçilmiş ve atanmış yetkilileri ile tüm yönetici ve çalışanları:
Yerel yönetimin ‘yerel topluluk üyelerinin ortak ihtiyaçlarını karşılamak, ekonomik ve kültürel zenginliğine ve refahına ilişkin yerel hizmetleri görmek üzere kurulan; bu hizmetleri, genel yetki ile, kendi sorumluluğu altında ve yerel topluluğun yararları doğrultusunda yerine getiren; hiçbir ayırım gözetmeden insanı yerel demokrasinin temeli kabul eden; işleyişinde, açıklığı, şeffaflığı, insan haklarını, çoğulcu ve katılımcı demokrasi ilkelerini yaşama geçiren; yetkilerin yerel topluluğa en yakın yönetim birimince kullanıldığı, kamu tüzel kişiliğine sahip, özerk ve demokratik’ bir yönetim olduğuna inançla bağlıdırlar.
Demokratik ve etkin yerel yönetim anlayışının, seçilmiş yerel yetkililerin önderlik ve yönlendiriciliğinde, atanmış görevlilerin ve diğer tüm yerel yönetim çalışanlarının uyumlu işbirliği ve dayanışmaları ile hayata geçirilebileceği düşüncesindedirler.
Hakça bir yerel yönetimin ve yerel topluluk üyelerine hizmetin temel dayanağını doğruluk, dürüstlük, güvenilirlik, açıklık ve adalet ilkeleri; göreve ve mesleğe bağlılık duyguları; ve insana öncelik, kamu malını koruma ve halka hizmet düşüncelerinin oluşturduğu inancındadırlar.
İnsana, halka hizmetin, bireysel ve kurumsal çıkarlara hizmetten çok daha üstün bir değer olduğunu bilerek, yerel topluluk üyelerine saygı, nezaket, ilgi, sevecenlik ve coşku ile hizmet ederler.
Yerel görev ve hizmetlerin değer ve onurunu sahiplenerek, bunları yoğun bir toplumsal sorumluluk bilinci içinde yerine getirirler.
Yerel sorunlar karşısında, yerel yönetim örgütü içinde yer alan tüm hizmet birimleriyle kurulacak sağlıklı ve bilgi iletişim ve paylaşma yoluyla, çözümleyici, yapıcı ve yaratıcı tavır alırlar.
Diğer yerel yönetim birimlerinin ve sivil toplum kurumlarının seçilmiş ve atanmış yetkilileri ve tüm çalışanları ile işbirliği, dayanışma ve bilgi ve deney alış verişi içinde, Demokratik Yerel Yönetim Hareketi’nin birliğine ve gelişmesine katkıda bulunurlar.
Kendilerini sürekli geliştirmeyi, geleceğe hazırlamayı, yeniliklerden ve ortaya çıkması muhtemel sorunlar konusunda bilgilenme sorumluluğunu kişisel bir görev olarak görürler.
Yerel hizmetleri, mesleki ehliyet, yetenek ve ustalıkla yansız, doğruluk ve etkinlik içinde yerine getirirler.
Yerel yönetimin seçilmiş yetkililerinin, tüm yerel yönetim çalışanlarının ve hizmet sunmakla yükümlü bulundukları yerel topluluk üyelerinin güven ve saygısını kazanabilmelerinin halkla ve yönetim içi ilişkilerinde dürüst, tarafsız ve eşitlikçi hareket etmelerine bağlı olduğuna inanırlar.
Yerel yaşamın özgül ve çoğulcu niteliğini, yerel topluluğun çok-kültürlülüğünü göz önünde tutarak, yerel yönetimin seçilmiş görevlilerinin, demokratik siyasal hayatın gerekleri dışında, dar siyasal parti bağları içinde sıkışmalarının önlenmesi gereğine; görevlerine atama ile gelen yerel yöneticilerin, partizanca siyasal faaliyetlerden ve seçim kampanyalarından uzak durmaları zorunluluğuna inanırlar.
Yerel görev ve hizmetleri yerine getirirken, toplum vicdanında en küçük bir kuşku yaratabilecek usulsüzlüklere asla yönelmemeyi; hizmetlerin görülmesi, gördürülmesi ve dağıtımında, hizmetin gerekleri dışında, hiçbir düşünce ve etki altında kalmamayı ve ancak bu yollarla halkın saygı ve güven desteğini sağlayabileceklerini kabul ederler.
Yerel topluluğu, yapılan ve yapılacak işler, hizmet ve programlar konusunda sürekli bilgilendirmeyi; yerel topluluk üyeleriyle tüm yerel yönetim görevlileri ve çalışanları arasındaki iletişimi güçlendirmeyi; halka dönük dostça ve eşitlikçi bir hizmet sunumunu sağlamayı; hizmette etkinliğin ve kalitenin arttırılması arayışlarını zorunlu görürler.
Herhangi bir yerel yönetim hizmetine başlamadan önce özgeçmişleri ile ilgili doğru ve tam beyanda bulunmayı; kendilerinden önce aynı görevlerde bulunanlara karşı saygılı davranmayı; henüz yeri boşaltılmamış görevler için arayış içinde bulunmamayı kabul ederler.
Yerel yönetim görevlileri ve çalışanların işe alınma, atama, terfi, disiplin ve tayin işlerinde liyakatin temel alınmasını ve bu konularda verilecek kararlarda adalet, doğruluk ve tarafsızlık ilkelerinin mutlak gözetilmesi gerekliliğine inanırlar.
Yerel yönetimin seçilmiş ve atanmış yöneticilerinin, yerel yönetimdeki iş ve çalışma olanaklarını yerel topluluğun tüm katmanlarına duyuracak açık bir istihdam programı geliştirmelerini; bu programın herkese fırsat eşitliği sağlamasını ve ırk, renk, din, inanç, cinsiyet, etnik köken, siyasal eğilim, yaş, bedensel özür, ailevi durum veya kişisel hayat tarzından kaynaklanabilecek her tür ayırımcılığı engellemesini zorunlu görürler.
Yerel yönetim görevlileri ve çalışanlarının mesleki becerilerini sürekli geliştirmeyi görev saymalarını; iş ve görev sevgisini ve kendini işine ve kamuya hizmete adamayı; yaratıcılığı; profesyonelliğe saygıyı; açık, sevecen ve güler yüzlü bir çalışma ve hizmet ortamının yaratılmasını tüm olanakları ile desteklerler.
Yerel yönetimin yetkili ve yöneticilerinin, yerel topluluğun yararlarını ve kamunun genel çıkarlarını korumak için sahip oldukları yetkileri özerklik içinde, hiçbir etki ve baskıdan çekinmeden kullanmalarını; yetki ve sorumluluklarına yönelik her tür tecavüze karşı ilkeli bir biçimde direnmelerini; bu ve benzeri alanlarda alacakları kararların ve atacakları ilk adımların, diğer görevli, çalışan ve halk nazarında örnek oluşturucu nitelikleri nedeniyle, adil, dikkatli ve sağlıklı değerlendirmelere dayalı bulunmasını gerekli görürler.
Yerel yönetimin atanmış görevlileri ve çalışanlarının, seçilmiş yerel yönetim yetkililerine düşünce ve politika üretmek, alternatif öneriler geliştirmek ve danışmanlık yapmak ve bilgi ve deneyimini paylaşmak gibi temel görevlerinin bulunduğunu; ancak yerel yönetimin ana politikalarının saptanması ve yürütülmesi yetki ve sorumluluğunun, demokratik işleyiş içinde, yerel topluluk üyelerince seçilen yerel temsilcilere ait olduğunu içtenlikle benimserler.
Kamu malları ve fonlarının kötü kullanım ve yönetimini, sahtekarlığı, her tür ayırımcılığı ve suiistimali tümüyle dışlarlar; bu tür uygulamalara karşı çıkan ve onları düzeltmeye yönelik çabalarında değişik güçlüklerle karşılaşabilecek olan çalışma arkadaşları ve meslektaşları ile her tür dayanışma ve destek içinde bulunurlar.
Yerine getirdikleri hizmetler karşılığında hiçbir çıkar gözetmezler; görevleri gereği ulaştıkları belirli belge ve bilgilerin mahremiyetine saygı gösterirler ve onları korurlar; bilgi kaynağında bulunma konumunu spekülatif bir kazanç aracı olarak asla kullanmazlar; ve sürekli kamusal çalışma sorumluluğunun gereklerini yerine getirme inancını taşırlar.
Görevde veya hizmette bulundukları kişi ya da kurumlardan, doğrudan veya dolaylı -para, hizmet, seyahat, ağırlama, vb. biçimlerde- kendilerine veya yakınlarına hiçbir hediye kabul etmezler.
Yerel yönetim birimlerinden doğrudan hizmet talep eden yerel topluluk üyeleri veya gruplarının, o hizmeti bizzat yerine getirecek görevlilerle, hizmetlerin dağıtımındaki objektifliğe zarar verebilecek özel ve yakın ilişki kurmalarını önleyici girişimlerin öncelikle yerine getirilmesi gereğine inanırlar.
Yerel yönetimin seçilmiş ve atanmış yetkilileri ve yöneticilerinin bu sıfatları ile görevlerine başlamadan önce, mal varlıklarını ve muhtemel gelir kaynaklarını dürüstçe beyan etmelerini zorunlu görürler.
Kamusal görevlerin, hiçbir durumda kişisel çıkarlar için kullanılamayacağına, olası her tür kamusal ve bireysel çıkar çatışmasından uzak kalınmasına; böyle bir çatışmanın söz konusu olabileceği durumlarda, bunun ivedilikle yetkililere bildirilmesi gereğine içten inanırlar.
Yerel yönetimdeki görevleri ve konumları ile çatışabilecek, doğrudan veya dolaylı bir biçimde mali, ticari veya diğer özel işlemler aracılığı ile herhangi bir yatırıma girişmeyi, kendi resmi sorumluluklarının zorunlu kıldığı tarafsızlık ile ters düşebilecek ve özellikle kişisel çıkar ve özel girişimler adına aracılık yapmayı, ricada bulunmayı, pazarlık etmeyi veya söz vermeyi, kesinlikle kabul edilemez bulurlar.
Hizmet ettikleri ya da görevlisi bulundukları yerel yönetim birimine karşı, kamu veya özel, hiçbir kurumun çıkarını temsil etmezler.
Yürürlükte bulunan tüm anayasal, yasal ve diğer ilgili hukuki düzenlemelere saygı gösterirler; bu düzenlemelerin daha insani, demokratik ve etkin bir niteliğe kavuşturulabilmeleri ve yeni gelişmelere ayak uydurabilmeleri, çağdaşlaştırabilmeleri için yoğun çaba içine girerler.
Yerel yönetime, yerel topluluk üyelerine ve genel olarak kamuya hizmetin gerçek karşılığının; maaş, ücret, görülen saygı, kimliğin tanınması gibi getirileri yanı sıra iyi bir iş yapmanın iç huzuru ve sevinci, halka hizmet etmenin onuru ve yararlı bir meslek sahibi olma gibi doyulmaz manevi haz ve kazançları olduğuna inanırlar.
‘Yerel Yönetim Ahlak Şartı’nın tüm yerel yönetim birimlerine ve her düzeydeki yetkili, görevli ve çalışanlarına uygun araçlarla, iletilmesi gerektiğini; bu şartın etkin bir biçimde işlerliğinin sağlanmasının zorunlu bulunduğunu; şarta uymayan davranışların ya da bu konuda ciddi kuşkuların ortaya çıkması durumunda, alınması gereken olağan yasal ve idari önlemlerin yanı sıra; kendiliklerinden ivedilikle konunun üzerine gidebilmesini sağlayıcı bir Yerel Yönetim Ahlak Kurulu'nun oluşturulması gereğini kabul ederler.
Yerel Yönetim Ahlak Kurulu’nun yerel yönetim birimleri ve kent, anakent, bölge ve ülke ölçeklerinde örgütlenilerek oluşturulmasını; bu kurulun temel amaçlarının, 'yerel yönetim ahlakını ülke ölçeğinde korumak ve geliştirmek; yerel yönetimin her düzeydeki yetkili, görevli ve çalışanlarının açıklık, dürüstlük, güvenilirlik ve hakbilirliğe dayalı bir biçimde saygınlıklarını sağlamak; bunlar hakkındaki yerel yönetim ahlakına ilişkin ciddi iddiaları doğrudan veya istek üzerine araştırmak, soruşturmak, uygun tüm hukuk yollarını harekete geçirmek, sonuçları kamuoyuna bildirmek ve gerekli mesleki ve benzeri yaptırımlar yoluna başvurmak' olmasını kabul ederler.”
Yerel Yönetim Hizmet Andı:
“Yerel yönetim yetkilisi/görevlisi/çalışanı olarak;
Yerel yönetimin insan haklarına, çoğulcu ve katılımcı demokrasi ilkelerine dayalı etkin ve özerk bir yapıya kavuşması ve bu doğrultuda gelişmesi için çaba göstermeye; yerel topluluk üyelerinin ortak ihtiyaçlarını, ekonomik, kültürel zenginliği ve refahına ilişkin hizmetlerini, yerel topluluk yararına gerçekleştirmeye; yerel yönetimin işleyişinde açıklığı, dürüstlüğü, güvenirliği ve eşitliği gözetmeye; yerel topluluk üyelerinin yerel yönetim için seçmeye, seçilmeye, yönetime katılmaya, yerel girişimlerde bulunmaya, seçilmiş yerel yöneticileri geri çağırmaya, halk oylamalarına katılmaya, hiçbir ayırıma bağlı olmaksızın yerel hizmetlerden -güvenli, sağlıklı, nitelikli ve temiz çevreden, spor ve dinlenme olanaklarından, kültürel gelişmeden ve farklı kültürlerin birlikteliğinden, sürdürülebilir bir ulusal ve uluslararası iktisadi ve toplumsal gelişmeden, doğal kaynak ve zenginliklerin herkesin yararına sunulmasından ve kişisel gelişme olanaklarından eşitlik içinde- yararlanmaya, yerel işlerle ilgili bilgi edinmeye, dava ve şikayette bulunmaya dair temel haklarına saygılı davranacağıma; Yerel Yönetim Ahlak Şartı’nın temel ilke, kural ve değerlerine bağlı kalacağıma; ve bu bağlam içinde insana öncelik vermeye, kamu malını korumaya, halka, hiçbir özel çıkar beklemeden, doğruluk, saygı, sevecenlik ve anlayışla hizmet etmeye, hiçbir baskı ve etki altında kalmadan tüm gücümle çalışacağıma kamuoyu önünde söz veririm.”