ÖZET

Günümüzde büyük kitleleri ilgilendiren bir olgu haline gelen turizmin yarattığı ekonomik, sosyal, kültürel ve politik etkiler; gerek ülkelerin kendi bünyeleri gerekse uluslararası ekonomik ve politik ilişkiler açısından önemli sonuçlar doğurmaktadır. Uluslararası turizm sektörünün değişik kesimleri birbirleriyle bütünleşmekte, sektörün sahiplik yapısı değişmekte, çok uluslu dev turizm şirketlerinin pazara egemen olduğu bir sektör yapısı yaratılmaktadır.

            Turizm sektörü, II. Dünya Savaşı'ndan sonra hızla gelişmiş, daha geniş halk kitlelerine ve uzak mesafelere yayılmıştır. Ulusal ve uluslararası düzeyde kazandığı dev boyutlarla turizm; yatırımları ve iş hacmini geliştiren, gelir yaratan, döviz sağlayan, yeni istihdam alanları açan ve sosyal-kültürel hayatı etkileyen sosyo-ekonomik bir faaliyet haline gelmiştir. Bunun sonucunda; ülkelerin dikkati bu ekonomik faaliyet üzerinde yoğunlaşmaya başlamıştır.

            Türkiye açısından ise turizm, ekonominin giderek önemli bir sektörü haline gelmiştir. Yıldan yıla artan bir şekilde yarattığı gelir, istihdam ve yatırım olanakları ile doğrudan ve dolaylı olarak Türkiye ekonomisine önemli katkılar sağlamaktadır.

            Turizm sektörünün Türkiye ekonomisindeki önem ve yerini ortaya koymayı amaçlayan bu tez çalışmasının Birinci Bölümünde, turizm ve turist kavramlarının tanımının yanı sıra turizmi geliştiren faktörler açıklanmıştır. Aynı zamanda, bir bilimsel ilgi alanı olarak turizmin özellikleri ve çeşitli sosyal bilim dallarıyla ilişkisi irdelenmiştir. İkinci Bölümde, dünyada turizmin geçirdiği tarihsel süreçler açıklanmış ve Türk turizminin dünya genelindeki payı, önemli turizm ülkeleri ile karşılaştırmalı olarak verilmiştir. Üçüncü Bölümde, turizm sektörünün yapısı; teorik olarak açıklanarak, turizm ürününün tanımı, turizm sektörünün özellikleri ve işletme türleri ortaya konmuştur. Diğer yandan turizm sektöründe talep ve arz yapısı incelenmiştir. Son Bölümde ise, turizmin 1980 sonrasında Türkiye ekonomisindeki yeri ve önemi; ödemeler bilançosu, milli gelir, istihdam ve diğer sektörler üzerindeki etkileri açılarından incelenmeye çalışılmıştır. Ayrıca, sürdürülebilir turizm ve Türkiye başlığı altında bu konuya dikkat çekilmiştir. Son olarak da Türkiye'de turizm gelirleri tahmini üzerine bir ekonometrik çalışma ile gelecekte Türk turizm sektöründe beklenen gelişmeler ortaya konulmaya çalışılmıştır. Sonuç Bölümünde ise, analizin bulguları değerlendirilmiştir.