SONUÇ

 

Yerel yönetime ilişkin yasal düzenlemeler, merkezi yönetim ile yerel yönetim temsilcilerinden oluşacak Merkezi Yönetim Yerel Yönetim Ortak Kurulu aracılığı ve diğer uygun yöntemlerle, yerel yönetimlerin görüşü alınarak gerçekleştirilmelidir. Burun için Anayasaya eklenecek ayrı bir madde ile yerel yönetimlerin durumu açıklığa kavuşturulmalıdır.⁽³⁴⁾

İki binli yılların dünyasının endüstri toplumundan bilgi toplumuna, işgücü ağırlıklı ekonomiden yüksek teknoloji ağırlıklı ekonomiye, ulusal ağırlıklı ekonomiden dünya ekonomisine, merkezi ağırlıklı yönetimden yerel yönetime, temsili demokrasiden daha katılımcı demokrasiye, planlı (merkezden) ekonomiden sosyal piyasa ekonomisine, devlet karşısında bireyin haklarının daha önemli hale gelmesine doğru bir yönelim yaşayacağı tahmin edilmektedir.

Bütün dünya 2000'li yıllara göre toplumların yapılarında ortaya çıkan bu gelişmelerin odak noktasını kentler oluşturmaktadır. Demokrasinin yeniden kurulması, yada geliştirilmesi yoğun bir biçimde tartışılıyor.

Hangi sistemi benimserse benimsesin, katı merkeziyetçilikle yönetilen ülkelerde, toplumun refahının arttırılması ve demokrasinin yaygınlaştırılmasında, önemli yapısal sorunlarla karşılaşmaktadır.

Birçok ülkede olduğu gibi ülkemizde de yerel yönetimler, halkın refah seviyesinin yükseltilmesi için önemli görevler üstlenmek durumundadırlar. Yerel yönetimlerimizin kaynaklarının ve harcamaların ülke kaynakları ve kamu harcamaları içindeki payın gelişmiş ülkelere kıyasla oldukça düşük olması, yerel yönetimlerimizin yönetim yapılarını geliştirmelerini, daha iyi bütçeleme planlama, programlama tekniklerini edinmelerini, kendi bilgi ve deneylerinden yararlanmalarını, kendi aralarında  ve diğer yönetim birimleri ile işbirliğine gitmelerini, kaynaklarını daha iye kullanmalarını zorunlu hale getirmektedir.

Her geçen gün artan sorunlara çözüm bulunması, toplumun her alanında, özellikle de yönetim sisteminde yapasıl değişikliklerin gerçekleştirilmesini gerektirmektedir. Öncelikle klasik, merkeziyeçi, yetkilerin ve kaynakların büyük ölçüde merkezde toplandığı yönetim sisteminden, yetki ve kaynakların önemli bir bölümünün yerel yönetimlere devredildiği, yönetimin desantralize edildiği, merkezin denetiminin azaltıldığı bir yönetim sistemine geçilmelidir. Yerel yönetimlerin, sistem içinde "demokratik ve etkin yönetim birimleri" olarak vazifeler ifa etmesini sağlayıcı mekanizmaları geliştirilmelidir. ⁽³⁵⁾

Merkezi yönetim yerel yönetim ilişkilerinin, yerel yönetimleri güçlendirerek yeni bir yapıya kavuşturulması, yeni bir yerel yönetim sisteminin geliştirilmesi ile yakından ilişkilidir. Diğer bir anlatımla, yerel demokrasiyi geliştirmeden, yerel yönetimlerin örgütsel yapılarını, mali kaynaklarını, insan kaynaklarını geliştirmeden, hem merkezi ve  hem de yerel yönetimlerde bir "yönetim kültürü" geliştirmeden, yerel yönetimlerle merkezi yönetim arasında sağlıklı işleyen bir ilişkiler sistemini oluşturmak imkansızdır.

Merkezi yönetim- İl özel idareleri- Belediye ilişkilerinin yeni bir yapıya kavuşturulabilmesi  için, özellikle şu alanlarda, yeni yapılanmalara gidilmelidir:

— Yerel hizmetlerin yerel yönetimce görülmesi anlayışı ile yapılacak düzenleme gereği, bu görevlerin yerel yönetmlerce etkin bir biçimde yerine getirilebilmesi için, görevleri ile orantılı gelir kaynaklarının yerel yönetimlere sağlaması gereklidir.

— Merkezi yönetimin yerel yönetimler üzerindeki, çağdışı kalmış idari vasayeti kaldırılmalıdır. Merkezi yönetimin denetimi, yerel yönetim birimlerinin işleyişini gözetlemek, hukuka aykırı gördüğü karar ve işlemler aleyhine, yargı organına başvurmak ve yerel yönetimin işlemez duruma düşmesi gibi durumlarda müdahale etmekle sınırlı olmalıdır.

 

(34) (Kurul) Türkiye'de Yerel Yönetim Sisteminin Geliştirilmesi, Toplu Konut, IULA-EMME Yayınları, İstanbul, 1993, sh: 80

(35) ÜNLÜ, Halil; A.ge,, sh. 101